|
|
Mane bị tước tấm huy chương vàng đã trao cho anh. |
Bỏ qua những vấn đề cảm xúc và và tranh cãi này, chúng ta cần đặt vấn đề xoay quanh câu hỏi: CAF vận dụng luật đúng hay sai khi xử thua Senegal 0-3?
Nhìn nhận một cách khách quan dựa trên hệ thống văn bản quy phạm của giải đấu, CAF áp dụng hoàn toàn chính xác luật lệ trên giấy tờ. Tuy nhiên, chính cách điều hành của tổ trọng tài trên sân tạo ra một nghịch lý pháp lý và thể thao sâu sắc, dẫn đến sự phẫn nộ tột cùng từ phía nhà cựu vô địch.
Tính chính danh của CAF qua lăng kính Điều 82 và 84
Sự việc bắt nguồn từ phút bù giờ thứ 8 của trận chung kết. Bất bình trước quyết định thổi phạt đền cho Morocco của trọng tài Jean Jacques Ndala (sau khi tham khảo VAR), huấn luyện viên Pape Thiaw của Senegal đã chỉ đạo các học trò đồng loạt rời khỏi mặt cỏ.
Trận đấu bị gián đoạn tới 17 phút trước khi các cầu thủ Senegal chấp nhận quay lại. Thủ môn Edouard Mendy cản phá thành công cú sút phạt đền của Brahim Diaz. Sau đó, Senegal giành chiến thắng 1-0 trong hiệp phụ nhờ công của Pape Gueye.
Tuy nhiên, hành động tự ý rời sân trong 17 phút đó chính là "tử huyệt" pháp lý của Senegal. Kháng cáo của Liên đoàn Bóng đá Morocco (FRMF) hoàn toàn dựa trên hai nền tảng luật định minh bạch của AFCON.
Thứ nhất là Điều 82: Quy định rõ ràng rằng nếu một đội bóng từ chối thi đấu hoặc tự ý rời sân trước khi thời gian thi đấu chính thức kết thúc mà không có sự cho phép của trọng tài, đội bóng đó sẽ bị coi là thua cuộc và tự động bị loại khỏi giải đấu.
Thứ hai là Điều 84: Bổ sung hình phạt cho Điều 82, ấn định kết quả xử thua vĩnh viễn với tỷ số 0-3 đối với đội bóng vi phạm.
Về mặt cấu thành hành vi, việc HLV Pape Thiaw vẫy tay gọi cầu thủ rời sân và để trận đấu gián đoạn 17 phút vi phạm trực tiếp văn bản này. Chính chiến lược gia này sau trận cũng thừa nhận hành động trong "lúc nóng giận" và lẽ ra không nên chỉ đạo đội bóng làm vậy.
Sự thừa nhận này càng củng cố thêm tính hợp pháp trong quyết định của Ban kháng cáo CAF. Việc CAF xử Morocco thắng 3-0 là động thái thượng tôn pháp luật nghiêm ngặt, chiếu theo đúng chữ nghĩa của văn bản nhằm bảo vệ kỷ cương của giải đấu.
 |
| Giá như HLV Pape Thiaw đừng kêu học trò rời sân. |
Nghịch lý từ thực tiễn sân cỏ và sai lầm của trọng tài
Nếu luật đã rõ ràng như vậy, tại sao dư luận lại phản ứng dữ dội và các cầu thủ Senegal vẫn tự xưng là "nhà vô địch mãi mãi"?
Nguyên nhân cốt lõi không nằm ở việc CAF sai luật, mà nằm ở cách xử lý thiếu dứt khoát của trọng tài chính Jean Jacques Ndala, tạo ra một kẽ hở khổng lồ giữa luật trên giấy và thực tiễn trên sân.
Theo đúng tinh thần của Điều 82, ngay khi Senegal rời sân mà không xin phép, hành vi vi phạm đã hoàn tất. Trọng tài Ndala lẽ ra phải thổi còi kết thúc sớm trận đấu ngay tại thời điểm đó (hoặc sau một thời gian đếm ngược theo quy định) và lập biên bản ghi nhận sự bỏ cuộc của Senegal.
Thay vào đó, vị vua áo đen này lại chấp nhận chờ đợi suốt 17 phút, sau đó cho phép Senegal trở lại sân, thực hiện quả phạt đền và tiếp tục đá cống hiến hết hai hiệp phụ.
Quyết định duy trì trận đấu của trọng tài vô tình tạo ra một "thực tế thể thao" hợp lệ. Việc Senegal đổ mồ hôi, thi đấu quả cảm, cản phá phạt đền và ghi bàn thắng ấn định ngôi vương là những hình ảnh chân thực đã khắc sâu vào tâm trí hàng triệu khán giả.
Trọng tài, người đại diện cao nhất của luật pháp trên mặt cỏ, đã ngầm tha thứ cho hành vi bỏ thi đấu bằng cách cho trận đấu tiếp diễn.
Do đó, khi CAF dùng luật bàn giấy để phủ nhận một kết quả được chính trọng tài công nhận trên sân, tổ chức này tạo ra một độ vênh lớn về mặt cảm xúc.
Công sức và sự nỗ lực thể thao thuần túy của Senegal đã bị tước đoạt bởi một án phạt nguội tàn nhẫn, dẫu án phạt đó có vẻ đúng luật.
Cuốn tự truyện “Basta: My Life, My Truth” xuất bản năm 2019 của kể lại sự nghiệp Marco van Basten dưới góc nhìn thứ nhất. Huyền thoại người Hà Lan khép lại sự nghiệp ở tuổi 28 khi dính chấn thương mắt cá.
