|
|
Cảm xúc háo hức mong chờ trước Tết có thể khiến mọi người cảm nhận thời gian nghỉ trôi qua nhanh hơn. Ảnh: Phương Lâm. |
"Chỉ còn một ngày nữa là hết Tết và chúng ta lại chuẩn bị quay trở lại với nhịp sống quen thuộc", đó là nội dung một fanpage đăng tải sáng 21/2 (tức mùng 5 Tết).
Trước đó một ngày, một tài khoản khác chia sẻ: "Ơ mới đây mà đã hết Tết rồi à? Hết thật rồi sao? Mình chưa cảm nhận được không khí Tết bao nhiêu mà...". Dòng trạng thái nhanh chóng nhận được nhiều lượt đồng cảm.
Vì sao cứ qua mùng 3 là nhiều người mặc định "hết Tết"? Thực tế, đây không phải quy định nào trên lịch, mà là một thói quen văn hoá đã ăn sâu trong đời sống người Việt. Ba ngày đầu năm - mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy - từ lâu được xem là những ngày quan trọng nhất của Tết Nguyên đán, khi các nghi lễ cúng bái, chúc Tết, thăm hỏi họ hàng diễn ra trọn vẹn.
Nhiều gia đình làm lễ hóa vàng vào mùng 3 hoặc mùng 4, khép lại phần nghi lễ để tiễn ông bà tổ tiên sau những ngày "về ăn Tết" cùng con cháu. Khi nhang tàn, bàn thờ được dọn gọn, lời chúc xuân đã gửi đi đủ đầy, không khí rộn ràng dần lắng xuống.
Theo truyền thống, Tết còn kéo dài đến hết Rằm tháng Giêng. Tuy nhiên, với nhiều người, thời điểm sau mùng 3 lại đánh dấu sự chuyển nhịp từ không khí lễ hội sang đời sống thường nhật.
Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026 kéo dài 9 ngày theo lịch chính thức. Dù vậy, cảm nhận phổ biến vẫn là mùa xuân trôi qua rất nhanh. Sự "ngắn ngủi" này không chỉ nằm ở số ngày nghỉ, mà còn liên quan đến cách con người cảm nhận thời gian.
 |
| Những trải nghiệm lặp lại và quen thuộc khiến bộ não tạo ra ít dấu mốc ký ức hơn, vì vậy khi nhìn lại, Tết thường được cảm nhận là trôi qua nhanh hơn. Ảnh minh họa: Khương Nguyễn. |
Trong tâm lý học, có một hiện tượng quen thuộc: thời gian thường được cảm nhận là trôi nhanh hơn khi con người đang vui. Theo phân tích trên tạp chí tâm lý học In-Mind, khi trải nghiệm cảm xúc tích cực và tập trung vào niềm vui, bộ não có xu hướng giảm chú ý đến việc theo dõi thời gian. Khi nhìn lại, quãng thời gian đó dễ được cảm nhận là ngắn hơn thực tế.
Một nghiên cứu được đăng tải trên chuyên trang khoa học PsyPost cũng ghi nhận hiện tượng tương tự ở nhiều người tại Anh và Iraq, khi họ cho rằng các dịp như Giáng sinh hay Ramadan "đến nhanh hơn mỗi năm". Các nhà nghiên cứu cho rằng cảm nhận này liên quan đến mức độ mong đợi và cảm xúc cá nhân dành cho sự kiện.
Càng mong chờ, càng háo hức, ký ức khi hồi tưởng càng có xu hướng được "nén" lại. Sau Tết, nhiều người chỉ nhớ rõ những khoảnh khắc nổi bật như bữa cơm sum vầy, bao lì xì đỏ, buổi gặp mặt đầu năm. Những khoảng thời gian xen giữa ít dấu ấn hơn dễ bị mờ đi, khiến toàn bộ kỳ nghỉ trong ký ức trở nên ngắn lại.
Các chuyên gia tâm lý cũng chỉ ra rằng bộ não không ghi nhớ thời gian theo từng ngày trên lịch, mà theo số lượng "dấu mốc ký ức". Nếu kỳ nghỉ có nhiều trải nghiệm mới lạ, khi nhìn lại sẽ có cảm giác dài hơn. Ngược lại, khi các hoạt động lặp lại và quen thuộc như chúc Tết, ăn uống, thăm họ hàng theo lịch trình tương tự mỗi năm thì số dấu mốc khác biệt ít hơn. Khi hồi tưởng, mọi thứ dễ gộp lại thành một quãng thời gian ngắn.
Đó cũng là lý do trẻ em thường cảm nhận thời gian dài hơn người lớn. Với các em, nhiều trải nghiệm còn mới mẻ. Trong khi đó, với người trưởng thành, Tết phần nào đã trở thành một "kịch bản quen thuộc", khiến cảm giác "chớp mắt đã hết" lặp lại sau mỗi mùa xuân.
Trong thế giới đa dạng và phong phú, mỗi người đều có những góc nhìn và định nghĩa riêng về sự trưởng thành. Với tác giả Ngân Om, trưởng thành không gói gọn trong tuổi tác, giàu nghèo hay vị trí xã hội. Trưởng thành thực sự là khi chúng ta nhìn lại bản thân và thấy mình đã biết cách yêu thương, chăm sóc chính mình, để từ đó yêu thương và hòa hợp với những người xung quanh.
