Không phải ai nghĩ đến chuyện chia tay cũng đã hết yêu đối phương. Đôi khi, những suy nghĩ này xuất hiện khi một người mệt mỏi vì mâu thuẫn, áp lực cuộc sống hoặc cảm thấy không được chia sẻ trong mối quan hệ.

Ngay cả những cặp đôi hạnh phúc cũng có lúc tự hỏi cuộc sống sẽ ra sao nếu độc thân hoặc ở bên một người khác. Điều đáng quan tâm không chỉ là suy nghĩ ấy xuất hiện bao nhiêu lần, mà còn là nguyên nhân phía sau và cách nó thay đổi theo thời gian.

Các nghiên cứu về mối quan hệ tình cảm cho thấy tình yêu, sự hài lòng và mức độ cam kết có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau. Hiểu rõ những yếu tố này có thể giúp mỗi người phân biệt sự thất vọng nhất thời với những vấn đề kéo dài trong mối quan hệ.

Nghĩ đến chia tay không đồng nghĩa hết yêu

Trong một nghiên cứu năm 2021 với 993 người tham gia, hai nhà nghiên cứu Brian Ogolsky và Laura Machia tìm hiểu lý do khiến mọi người muốn duy trì hoặc chấm dứt mối quan hệ tình cảm. Kết quả cho thấy tình yêu là lý do phổ biến nhất khiến mọi người muốn ở lại, trong khi sự không hài lòng là một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến họ muốn rời đi.

Nhiều người đồng thời có những động lực trái ngược nhau, vừa muốn tiếp tục vừa cân nhắc chia tay.

Điều này cho thấy một người vẫn có thể yêu đối phương nhưng không hài lòng với cách mối quan hệ đang vận hành. Chẳng hạn, nếu một người phải đảm nhận gần như toàn bộ việc nhà, họ có thể cảm thấy bất công và tưởng tượng về cuộc sống một mình. Khi đó, vấn đề không nhất thiết nằm ở tình cảm mà có thể xuất phát từ việc phân chia trách nhiệm thiếu cân bằng.

Nếu cả hai nhận ra vấn đề và sẵn lòng thay đổi, mối quan hệ vẫn có cơ hội được cải thiện. Ngược lại, khi những bất mãn kéo dài mà không được giải quyết, suy nghĩ chia tay có thể trở nên thường xuyên hơn.

Trong cuốn Trưởng thành khi yêu (How to Be an Adult in Relationships: The Five Keys to Mindful Loving), tác giả David Richo đề cập đến 5 yếu tố góp phần xây dựng tình yêu tỉnh thức: quan tâm, chấp nhận, trân trọng, yêu thương và cho phép đối phương được là chính mình. Cuốn sách cũng bàn về những xung đột, nỗi thất vọng và cách duy trì sự gắn kết trong một mối quan hệ.

Những khía cạnh này gợi mở việc nhìn nhận tình yêu không chỉ qua cảm xúc mà còn qua cách hai người quan tâm, tôn trọng và ứng xử với nhau khi gặp khó khăn.

Trên thực tế, ngay cả những cặp đôi gắn bó cũng có thể trải qua bất đồng, khác biệt về nhu cầu hoặc những giai đoạn cảm thấy xa cách. Vì vậy, đôi khi tự hỏi cuộc sống sẽ thế nào nếu không còn ở bên đối phương chưa hẳn là dấu hiệu cho thấy tình yêu đã kết thúc.

Những suy nghĩ muốn rời bỏ mối quan hệ thường thuộc hai dạng. Dạng thứ nhất xuất hiện để phản ứng với những tình huống căng thẳng cụ thể. Sau một cuộc tranh cãi kéo dài hoặc một tuần làm việc quá sức, một người có thể tưởng tượng về cuộc sống tự do, không phải giải thích hay tranh luận với ai. Khi áp lực giảm xuống, mong muốn chia tay cũng có thể biến mất.

Dạng thứ hai liên quan đến sự bất mãn kéo dài. Một người có thể nghĩ đến việc rời đi ngay cả khi không có xung đột, cảm thấy nhẹ nhõm khi đối phương đi xa hoặc không còn mong muốn dành thời gian bên nhau. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy những vấn đề trong mối quan hệ đã vượt ra ngoài các bất đồng nhất thời.

Làm gì khi thường xuyên nghĩ đến chuyện chia tay?

Các nhà nghiên cứu về mối quan hệ sử dụng thuật ngữ dissolution consideration để chỉ việc cân nhắc chấm dứt một mối quan hệ hiện tại. Trong nghiên cứu năm 2009, Laura VanderDrift và các cộng sự nhận thấy việc cân nhắc chia tay giúp giải thích rõ hơn mối liên hệ giữa mức độ cam kết thấp và những hành vi liên quan đến việc rời bỏ đối phương.

Thay vì vội đưa ra quyết định, mỗi người có thể xem xét ba yếu tố.

Thứ nhất, vấn đề có kéo dài hay không. Những bất đồng tạm thời có thể được cải thiện thông qua trò chuyện, thỏa hiệp hoặc điều chỉnh hoàn cảnh. Trong khi đó, sự bất mãn kéo dài thường tái diễn dù hai người đã nhiều lần trao đổi và cố gắng giải quyết.

Thứ hai, cả hai còn muốn hàn gắn hay không. Khi có cơ hội cải thiện mối quan hệ, mỗi người nên nhìn nhận mức độ sẵn lòng lắng nghe, chia sẻ và thay đổi của bản thân cũng như đối phương. Một mối quan hệ khó có thể tiến triển nếu chỉ một người cố gắng trong khi người còn lại không muốn hợp tác.

Thứ ba, tương lai của mối quan hệ có thực tế hay không. Hãy cân nhắc liệu cả hai có thể xây dựng một cuộc sống phù hợp với nhu cầu của nhau, dựa trên hành vi thực tế thay vì chỉ dựa vào hy vọng hoặc lời hứa. Để duy trì mối quan hệ, cả hai cần sẵn lòng thay đổi và cùng chịu trách nhiệm giải quyết vấn đề.

Khi nhận ra mình thường xuyên nghĩ đến chuyện chia tay, một bước hữu ích là trao đổi với đối phương về nguyên nhân gây bất mãn. Thay vì bất ngờ tuyên bố muốn rời đi giữa lúc tranh cãi, mỗi người có thể mô tả cụ thể cảm xúc và tình huống khiến mình tổn thương.

Cuốn Yêu, cần phải học của tác giả Trần Hải Hiền bàn về những vấn đề thường gặp trong tình yêu và cách ứng xử giữa hai người. Sách đề cập đến các khía cạnh như khác biệt trong suy nghĩ, tổn thương tình cảm và việc học cách yêu thương đối phương.

Nội dung liên quan đến chủ đề này ở góc độ mỗi người cần nhận diện những khó khăn trong quan hệ, đồng thời xem xét cách giao tiếp và ứng xử khi nảy sinh bất đồng.

Một cách khác là ghi lại những suy nghĩ về chia tay trong khoảng hai tuần. Mỗi lần ý nghĩ xuất hiện, hãy ghi nhận điều vừa xảy ra, cảm giác mình muốn thoát khỏi và việc mong muốn rời đi có giảm xuống sau khi tình huống được cải thiện hay không.

Việc theo dõi này có thể giúp nhận diện những vấn đề lặp lại và phân biệt chúng với phản ứng cảm xúc nhất thời.