Người gặp căng thẳng kéo dài, ít vận động cũng dễ bị táo bón, dù ăn nhiều rau. Ảnh minh họa: PNO.

Táo bón là một triệu chứng lâm sàng phức tạp thường gặp, chủ yếu chỉ việc đại tiện khó khăn, số lần đi đại tiện giảm, phân khô.

Xét theo nguyên nhân, có thể chia thành hai loại: Táo bón do bệnh lý và táo bón cơ năng. Nhưng nhìn chung tình trạng táo bón xuất hiện đều do chất thải tích tụ quá nhiều trong ruột và bị ruột hấp thu lại nhiều lần.

Táo bón do bệnh lý là tình trạng đi đại tiện khó khăn do ảnh hưởng của một số bệnh về đường ruột, hậu môn, nội tiết hoặc các bệnh trao đổi chất, bệnh tự miễn [1] và thần kinh. Ngoài ra, việc sử dụng các loại thuốc có tác dụng phụ khiến đường ruột bị thu hẹp và tắc nghẽn cũng sẽ dẫn đến táo bón.

Táo bón cơ năng xảy ra do thói quen ăn uống, sinh hoạt thường ngày không lành mạnh, khiến nhiều loại độc tố tích tụ trong cơ thể, dẫn đến đường ruột suy yếu; ăn ít hoặc hấp thu kém, thiếu nước làm giảm nhu động ruột; áp lực công việc và cuộc sống quá lớn làm rối loạn thói quen sinh hoạt; ít vận động làm giảm chức năng đường ruột; phụ thuộc vào thuốc.

Ngoài những triệu chứng kể trên, người bị táo bón còn mắc các chứng bệnh tâm lý như mất ngủ, ngủ không ngon giấc, buồn bực, lo âu.

Táo bón là bệnh lý thường gặp, có ảnh hưởng rất lớn đối với cơ thể. Ta cần căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh, loại bệnh và mức độ để áp dụng phương pháp điều trị phù hợp. Thông thường, có thể điều trị bằng cách điều chỉnh thói quen sinh hoạt và sử dụng loại thuốc phù hợp.

Về thói quen sinh hoạt, ta cần ăn uống hợp lý, tăng cường hấp thu chất xơ và cung cấp đủ nước cho cơ thể nhằm giúp đường ruột khỏe mạnh, tạo thói quen đi đại tiện hợp lý như đi đại tiện sau khi thức dậy vào buổi sáng; đồng thời nâng cao tần suất vận động, loại bỏ chất thải tồn đọng trong ruột già. Ngoài ra, giữ tâm trạng thoải mái là điều rất quan trọng trong quá trình trị liệu.

Điều trị bằng thuốc chỉ phương pháp sử dụng thuốc để hỗ trợ tiêu hóa, chủ yếu là thuốc nhuận tràng dạng viên, thuốc nhuận tràng bôi trơn đường ruột, thuốc nhuận tràng kích thích đường ruột.

Sử dụng thuốc trong điều trị luôn tiềm tàng những nguy cơ nhất định, do đó nên đặt việc phòng bệnh lên trên hết. Tránh ăn quá ít hoặc ăn không đủ dinh dưỡng, bởi quá ít chất bã sẽ dẫn tới giảm nhu động ruột.

Tránh đột ngột thay đổi nhịp sinh học, du lịch dài ngày hay di chuyển nhiều gây mệt mỏi, thay đổi thói quen đi đại tiện. Nên sắp xếp công việc và sinh hoạt hợp lý, kết hợp giữa làm việc và nghỉ ngơi, thực hiện các bài tập hỗ trợ cải thiện chức năng đường ruột. Đối với người đã xuất hiện triệu chứng táo bón, nên uống 1,5 lít nước mỗi ngày, tập thể dục với cường độ trung và cao, rèn luyện thói quen đi đại tiện.

[1] Những bệnh lý xảy ra do hệ miễn dịch mất đi khả năng nhận biết và phân biệt các kháng nguyên của cơ thể với các tác nhân gây hại bên ngoài.