Vì sao chưa khai quật tàu cổ lộ thiên ở ven biển Hội An?

Chiều 23/7, UBND TP Đà Nẵng tổ chức buổi họp báo cung cấp thông tin cho báo chí 6 tháng đầu năm 2026.

Tại buổi họp báo, bà Nguyễn Thu Phương - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng - đã lý giải nguyên nhân khiến việc khai quật tàu cổ ở bờ biển Hội An (thuộc phường Hội An Tây) đến nay vẫn chưa được triển khai.

Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng Nguyễn Thu Phương.

Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng, thời gian qua, việc triển khai khai quật tàu cổ gặp một số vướng mắc về quy trình, thủ tục pháp lý theo quy định mới của Luật Di sản văn hóa (có hiệu lực từ 1/7/2025).

Ngoài ra, khó khăn trong công tác sắp xếp quy hoạch khảo cổ sau sáp nhập địa giới hành chính cũng là nguyên nhân dẫn đến việc triển khai bị chậm so với dự kiến.

“Sở đã báo cáo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để xin chủ trương thống nhất thực hiện phương án theo hình thức khai quật khẩn cấp. Đây là dự án có tính chất kỹ thuật rất phức tạp, di vật có quy mô lớn, việc triển khai đòi hỏi chi phí lớn, lựa chọn đơn vị tư vấn có đủ năng lực chuyên môn toàn diện cho nên cần thực hiện hết sức cẩn trọng” - bà Phương nói.

Bà thông tin thêm Sở đang phối hợp phường Hội An Tây, các cơ quan chuyên môn triển khai các biện pháp bảo vệ hiện trường, bảo quản tạm thời di vật, đồng thời khẩn trương phối hợp các cơ quan hoàn thiện hồ sơ khai quật khẩn cấp để trình UBND thành phố.

Cuối tháng 12/2023, nhiều người dân hiếu kỳ tập trung tại khu vực bờ biển thuộc khối Tân Thành, phường Cẩm An, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam (nay là phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng) để “mục sở thị” xác tàu cổ.

Ước chừng, tàu dài khoảng 15 m, rộng khoảng 3 m. Phần khung gỗ ôm quanh thân nổi lên mặt cát tạo hình bao quanh thân tàu, trông giống kiểu tàu cổ.

Tàu cổ lộ thiên ven bờ biển Hội An.

Ngư dân địa phương cho rằng, xác tàu này có thể là ghe bầu của dân buôn, loại phương tiện di chuyển thuyền buồm được làm từ gỗ mun đen quý hiếm và có sức chịu bền cao.

Vị trí xác tàu “lộ thiên” trước đây là đất vườn của người dân. Tuy nhiên, tình trạng sạt lở, xâm thực nhiều năm đã ăn sâu vào đất liền nên người dân phải di dời đến chỗ khác. Bão lụt, sóng biển đánh vào, đất cát bị trôi ra biển nên xác tàu mới trồi lên.

Tại cuộc họp của Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa Hội An với Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng cuối năm 2025, các đơn vị thống nhất báo cáo UBND TP Đà Nẵng cùng các cơ quan chức năng, đẩy nhanh thủ tục để khai quật tàu vào tháng 4/2026. Tuy nhiên, đến nay việc khai quật vẫn chưa triển khai.