Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

VCCI: Nhà nước đang can thiệp vào thị trường xăng dầu một cách nửa vời

Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, mấu chốt vấn đề vẫn là xử lý cơ chế giá bán lẻ xăng dầu, Nhà nước tiếp tục điều hành giá thì cần quy định chiết khấu tối thiểu.

Thị trường xăng dầu bất ổn trong thời gian qua. Ảnh: Việt Linh.

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ góp ý về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 95/2021 và Nghị định 83/2014 về kinh doanh xăng dầu.

Theo đó, cơ quan này cho rằng tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng xăng dầu lan rộng trên cả nước trong thời gian qua xuất phát chủ yếu từ phương thức quản lý giá của Nhà nước đặt trong bối cảnh biến động trên thế giới.

"Thứ nhất, ngay trước mỗi kỳ điều chỉnh giá có tình trạng găm hàng hoặc cố tình nhập hàng nhỏ giọt dẫn đến thiếu hụt đã diễn ra từ lâu. Sự thiếu hụt này chỉ diễn ra vài ngày trước mỗi kỳ điều hành giá và hết ngay khi giá trong nước được điều chỉnh theo giá thế giới", VCCI cho biết.

Trước đây, khi giá xăng dầu thế giới ít biến động, giá điều hành không khác nhiều so với giá thế giới nên sự thiếu hụt xăng trước mỗi kỳ điều chỉnh diễn ra không phổ biến. Tuy nhiên, khi giá thế giới biến động mạnh như trong nửa cuối năm 2022 thì tình trạng này lan rộng và gây tác động lớn đến xã hội.

Bên cạnh đó, cơ quan góp ý cho biết gần đây bắt đầu xuất hiện tình trạng thiếu hụt xăng dầu ngay cả sau khi điều hành giá. Điều này do các chi phí kinh doanh xăng dầu tăng (premium, chi phí vận chuyển, chi phí bảo hiểm, chi phí lãi vay và các chi phí phát sinh khác) trong năm 2022 nhưng chưa kịp phản ánh trong giá điều hành.

Phạt cây xăng đóng cửa chỉ là giải pháp ngắn hạn

"Thời gian qua, Bộ Công Thương ngăn chặn tình trạng thiếu xăng bán lẻ bằng cách xử phạt cây xăng đóng cửa. Các cây xăng có thể vì sợ bị phạt mà vẫn chấp nhận mở cửa nhưng cố tình bán nhỏ giọt cho người tiêu dùng, khiến người tiêu dùng phải xếp hàng mất nhiều thời gian. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế và chỉ có tác dụng trong ngắn hạn", VCCI nêu thực trạng.

Cơ quan này cho rằng nếu tình trạng giá bán thấp hơn chi phí kéo dài thì các doanh nghiệp sẽ không chỉ bán hàng nhỏ giọt trước mắt mà sẽ không đầu tư mới, thậm chí rời bỏ thị trường trong dài hạn.

xang dau anh 1

Cây xăng đóng cửa hàng loạt trong thời gian qua vì thua lỗ. Ảnh: Đức Anh.

Do đó, cơ quan này đề xuất phương án Nhà nước không định giá xăng dầu mà sẽ do cung cầu của thị trường quyết định. Bởi, giá bán do cung cầu quyết định thì sẽ phụ thuộc vào mức độ cạnh tranh của thị trường. Nếu thị trường có mức độ cạnh tranh cao thì giá bán sẽ rất sát với chi phí.

"Ngược lại, nếu thị trường có ít nhà cung cấp hoặc các nhà cung cấp bắt tay với nhau để nâng giá (thỏa thuận hạn chế cạnh tranh) thì giá bán sẽ cao hơn chi phí. Để khắc phục tình trạng này, cần thúc đẩy tính cạnh tranh của thị trường bằng nhiều biện pháp như cho phép mở các cây xăng gần nhau, cho phép các cây xăng nhập hàng từ nhiều nguồn, hạ rào cản gia nhập thị trường xăng dầu và điều tra hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh khi có dấu hiệu", VCCI lý giải.

VCCI đề nghị Bộ Công Thương xin ý kiến Chính phủ về việc xác định thời điểm và lộ trình thay đổi phương thức quản lý giá xăng dầu theo hướng thị trường ngay trong Tờ trình xây dựng Nghị định sửa đổi lần này.

"Mấu chốt vấn đề vẫn là xử lý cơ chế giá bán lẻ xăng dầu"

Về chiết khấu tối thiểu trong bán lẻ xăng dầu, cơ quan góp ý cho biết thời gian qua, nhiều doanh nghiệp bán lẻ phản ánh tình trạng chiết khấu bán lẻ bằng 0 hoặc thậm chí âm. Điều này khiến các cửa hàng bán lẻ không muốn bán hàng, nhưng buộc phải bán vì nếu không sẽ bị cơ quan chức năng xử phạt.

"Cần lưu ý rằng, trong trường hợp giá bán lẻ điều hành thấp hơn toàn bộ chi phí của chuỗi cung ứng thì các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng sẽ không có động lực để kinh doanh. Nhà nước yêu cầu các doanh nghiệp buộc phải kinh doanh để cung cấp xăng dầu cho nền kinh tế thì khoản âm chi phí lớn hơn giá bán này chắc chắn sẽ do một chủ thể nào đó trong chuỗi cung ứng gánh chịu", VCCI phân tích.

Với cách thiết kế quy định như hiện nay, khi giá bán lẻ điều hành thấp hơn chi phí thì khoản âm này chủ yếu sẽ đổ vào doanh nghiệp bán lẻ bởi doanh nghiệp bán buôn có quyền chủ động giá bán buôn và không bị xử phạt khi ngừng bán hàng. Do đó, mấu chốt vấn đề vẫn là xử lý cơ chế giá bán lẻ xăng dầu.

xang dau anh 2

VCCI cho rằng mấu chốt vấn đề là xử lý cơ chế giá bán lẻ xăng dầu. Ảnh: Phạm Thắng.

"Tuy nhiên, cần thấy rõ rằng, với cách thức này thì Nhà nước đang can thiệp vào thị trường một cách nửa vời. Một mặt, Nhà nước tôn trọng quan hệ dân sự bằng cách không quy định chiết khấu tối thiểu hay giá bán buôn tối đa và không xử phạt bên bán buôn khi dừng bán hàng", VCCI nêu rõ.

Mặt khác, cơ quan này cho rằng Nhà nước lại can thiệp vào quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp bán lẻ bằng cách quy định giá bán lẻ tối đa và xử phạt khi cửa hàng bán lẻ ngừng bán. Chính sự thiếu nhất quán trong chính sách này đã gây ra những hệ quả như trên.

Theo đó, cơ quan này đề xuất điều chỉnh quy định theo hướng như sau: Trong trường hợp Nhà nước không can thiệp vào giá, để cung cầu thị trường quyết định giá, thì không quy định mức chiết khấu bán lẻ tối thiểu. Trong trường hợp Nhà nước tiếp tục can thiệp vào giá bán lẻ thì cần đồng thời điều hành chiết khấu tối thiểu (hoặc giá bán buôn tối đa) để bảo đảm đồng bộ cơ chế quản lý.

Độc giả Zing có thể tìm đọc thêm các cuốn sách hay về doanh nhân, câu chuyện kinh doanh, khởi nghiệp, vượt qua khó khăn, kinh nghiệm quản trị... tại Tủ sách doanh nhân. Những cuốn sách được chia sẻ bởi các doanh nhân nổi tiếng thế giới như Bill Gate, Warren Buffett, Elon Musk...

Kiên Giang hỏa tốc đề nghị quy định chiết khấu cho bán lẻ xăng dầu

UBND tỉnh Kiên Giang cho rằng cần bổ sung quy định chiết khấu định mức cho cửa hàng bán lẻ xăng dầu vào Nghị định mới tránh tình trạng đóng cửa, tạm ngừng kinh doanh.

Đề xuất điều chỉnh giá xăng vào thứ năm hàng tuần

Trong dự thảo mới nhất về sửa đổi nghị định kinh doanh xăng dầu, Bộ Công Thương đề xuất rút ngắn thời gian điều hành xuống 7 ngày, vào thứ năm hàng tuần không kể ngày lễ.

SSI lai gap ruoi sau nua nam hinh anh

SSI lãi gấp rưỡi sau nửa năm

0

Công ty chứng khoán của ông Nguyễn Duy Hưng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế hơn 50% trong nửa đầu năm. Dư nợ cho vay margin của doanh nghiệp hiện đạt gần 20.000 tỷ.

Chau Au giu nguyen lai suat hinh anh

Châu Âu giữ nguyên lãi suất

0

Quyết định giữ lãi suất của ECB ở mức 3,75% được giới đầu tư dự báo trước trong bối cảnh lo ngại đang diễn ra về áp lực lạm phát, đặc biệt là từ thị trường lao động. 

Thanh Thương

Bạn có thể quan tâm