Khi đến một đất nước xa lạ, những quy tắc "ngầm" trong đời sống thường ngày đôi khi khiến du khách bối rối. Chẳng hạn, họ không biết nên đứng yên hay bước đi trên thang cuốn, cũng như nên đứng bên nào và đi bên nào.
Tại Hàn Quốc, ngay cả người dân địa phương cũng chưa thực sự thống nhất sau nhiều năm thay đổi quy định. Hiện nay, chính phủ nước này một lần nữa xem xét lại cách sử dụng thang cuốn.
Theo JoongAng Ilbo, Bộ Nội vụ và An toàn Hàn Quốc chuẩn bị triển khai chiến dịch trên toàn quốc, kêu gọi người dân đứng yên ở cả hai bên thang cuốn. Điều này đi ngược lại thói quen lâu nay: đứng bên phải, đi bên trái.
Chính sách này từng được đề xuất vào cuối những năm 2000 nhưng bị dừng lại vào năm 2015 do vấp phải sự phản đối từ người dân và nghi ngờ về hiệu quả.
 |
| Người Hàn Quốc dần hình thành thói quen "đứng phải, đi trái" trên thang cuốn. Ảnh: Kwak Joo-young/Korea Joongang Daily. |
Lo ngại về tính an toàn
Trong khoảng 30 năm qua, cách ứng xử trên thang cuốn ở Hàn Quốc liên tục thay đổi. Cuối những năm 1990, khi chưa có quy tắc rõ ràng, chính phủ và các tổ chức xã hội bắt đầu khuyến khích người dân đứng một bên, đi một bên.
Thói quen này lan rộng mạnh mẽ trong dịp FIFA World Cup 2002, khi các chiến dịch vận động hướng tới hình ảnh trật tự, văn minh trước du khách quốc tế. Từ đó, việc đứng bên phải và để trống bên trái cho người vội vàng dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống đi lại.
Tuy nhiên, sau đó xuất hiện những lo ngại về an toàn và độ bền của thiết bị. Năm 2007, chính phủ đổi hướng, kêu gọi người dân đứng yên ở cả hai bên thang cuốn.
Một nhà nghiên cứu tham gia dự án cho biết: "Thang cuốn được thiết kế với giả định người dùng đứng yên. Việc chừa lối để đi không chỉ làm tăng nguy cơ tai nạn mà còn khiến máy móc nhanh hỏng hơn".
 |
| Thang cuốn đông nghẹt vào giờ cao điểm ở Hàn Quốc. Ảnh: Kwak Joo-young/Korea Joongang Daily. |
Dù vậy, chiến dịch này không đạt hiệu quả như mong muốn và chính thức bị dừng vào năm 2015. Việc thúc đẩy lại quy tắc "đứng cả hai bên" lần này xuất phát từ những lo ngại mới về an toàn.
Dữ liệu từ cơ quan an toàn thang máy Hàn Quốc cho thấy, trong 10 năm qua đã ghi nhận 135 vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến thang cuốn. Khoảng 2/3 số vụ có nguyên nhân từ sự bất cẩn của người sử dụng.
Trong đó, các trường hợp té ngã chiếm gần 78%, và phần lớn nạn nhân là người lớn tuổi. Nhiều tai nạn xảy ra khi người dùng cố di chuyển hoặc nhường đường khi thang đang chạy. Một người cao tuổi từng bị mất thăng bằng khi cố dịch sang bên để nhường đường và đã ngã ngược về phía sau.
Ngoài ra, việc người dân thường xuyên đứng lệch một bên cũng khiến thiết bị bị mòn không đều. Nghiên cứu cho thấy mức độ hao mòn ở phía bên phải của thang cuốn cao hơn tới 95% so với bên trái, làm tăng chi phí sửa chữa và thời gian bảo trì tới 20%.
Người dân vẫn còn băn khoăn
Dù có những lý do được phía cơ quan chức năng đưa ra, người dân vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều.
Nhiều người cho rằng việc giữ làn "đi nhanh" bên trái giúp tiết kiệm thời gian, đặc biệt vào giờ cao điểm. Một nhân viên văn phòng 32 tuổi họ Kim chia sẻ rằng anh thường xuyên bận rộn vào buổi sáng và lo ngại việc đứng cả hai bên có thể khiến mọi thứ chậm lại, thậm chí lỡ chuyến tàu.
Một số người khác lại thấy bất tiện nếu không được đi bộ trên thang cuốn. Một nữ hành khách ở độ tuổi 20 nói rằng việc người phía trước đột ngột dừng lại khi đang đi đã gây khó chịu, và nếu cấm hoàn toàn việc đi bộ, cô không chắc quy định mới sẽ hiệu quả.
 |
| Người dân vẫn chưa đồng thuận về chính sách đứng yên trên thang cuốn để đảm bảo an toàn. Ảnh: Reuters. |
Giới chức Hàn Quốc thừa nhận việc thay đổi một thói quen đã tồn tại hàng chục năm là không dễ.
Thay vì áp dụng các quy định cứng rắn hay xử phạt, chính phủ dự kiến tập trung vào việc thay đổi nhận thức của cộng đồng. Trọng tâm của chiến dịch là giúp người dân hiểu rằng việc đứng ở cả hai bên thang cuốn là hành vi an toàn, bình thường và không nên bị áp lực hay phán xét.
Chiến dịch toàn quốc sắp tới được kỳ vọng sẽ dần thay đổi thói quen lâu năm, hướng đến mục tiêu giảm tai nạn và kéo dài tuổi thọ của thiết bị công cộng.
Sau chuỗi ngày rối loạn lo âu, mất ngủ, sợ hãi, Đặng Phước Thắng (TP.HCM) tìm đến sách và ngành tâm lý học để chữa lành. Nếu cuốn Sang chấn tâm lý - Hiểu để chữa lành giúp anh hiểu về những tổn thương và chọn cách sống hạnh phúc hơn, Bạn không thông minh lắm đâu và Bạn đã đỡ ngu ngơ hơn rồi đấy là cách tiếp cận tâm lý học hài hước nhưng sâu sắc trong các mối quan hệ thường ngày.
