Ung thư dạ dày ngày càng nhiều: BS lưu ý thói quen xấu của người trẻ

Đau bụng nhẹ là dấu hiệu đầu tiên cần cẩn trọng cảnh báo ung thư dạ dày. Ảnh: Shutterstock.

Thức khuya kéo dài, ăn uống thất thường, bỏ bữa sáng hay lệ thuộc vào cà phê, thức ăn nhanh đang trở thành lối sống quen thuộc của không ít người trẻ. Ít ai ngờ rằng, những thói quen tưởng chừng “vô hại” này lại có thể là khởi đầu cho các bệnh lý dạ dày mạn tính. Thậm chí làm gia tăng nguy cơ ung thư dạ dày, căn bệnh vẫn đang nằm trong nhóm gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu.

Theo báo cáo của Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế (GLOBOCAN) 2022, ung thư dạ dày đứng thứ 5 thế giới về số ca mắc mới với khoảng 968.784 ca, là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu với 660.175 trường hợp.

Tại Việt Nam, mỗi năm ghi nhận khoảng 17.906 ca mắc mới và 15.065 ca tử vong, xếp thứ 3 trong các loại ung thư thường gặp. Bệnh chủ yếu gặp ở nam giới độ tuổi 50-70, song việc phát hiện ở giai đoạn muộn khiến tiên lượng sống của người bệnh bị giảm đáng kể.

Khi đau dạ dày trở thành “chuyện thường ngày” của người trẻ

Là nhân viên thiết kế tự do, Nguyễn Hoàng Minh (23 tuổi, TP.HCM) thừa nhận bản thân gần như đảo lộn nhịp sinh học trong nhiều năm. Minh thường xuyên làm việc đến khuya, có những ngày thức đến 2-3 giờ sáng để kịp tiến độ.

"Ăn uống của tôi rất thất thường, nhiều hôm chỉ ăn một bữa chính, còn lại là cà phê và nước tăng lực. Khoảng hơn một năm nay, tôi hay bị đau vùng thượng vị, cồn cào, nóng rát dạ dày về đêm. Nghĩ mình còn trẻ nên tôi chỉ mua thuốc uống cho đỡ", Minh chia sẻ.

Tương tự, Lê Thảo Vy (24 tuổi, sinh viên năm cuối) cho biết lịch học và làm thêm khiến cô thường xuyên ăn không đúng bữa.

“Có hôm tôi bỏ bữa trưa, tối ăn rất muộn. Dạ dày thường xuyên đầy hơi, khó tiêu, đau âm ỉ. Tôi nghĩ do stress nên cố chịu”, Vy nói.

Bác sĩ thực hiện một ca nội soi dạ dày mô phỏng. Ảnh: BVCC.

Theo bác sĩ chuyên khoa I Cao Thanh Vinh, khoa Nội tiêu hoá, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hạnh Phúc (TP.HCM), những biểu hiện như đau thượng vị, ợ chua, đầy hơi, buồn nôn… ở người trẻ thường bị xem nhẹ.

Tuy nhiên, nếu kéo dài, đây có thể là dấu hiệu của viêm dạ dày mạn tính, nền tảng cho các tổn thương tiền ung thư sau này. Ung thư dạ dày không xuất hiện đột ngột mà tiến triển chậm qua nhiều giai đoạn.

“Bệnh thường bắt đầu từ viêm dạ dày cấp, chuyển sang viêm mạn tính, sau đó xuất hiện các tổn thương tiền ung thư và cuối cùng mới tiến triển thành ung thư. Quá trình này có thể kéo dài nhiều năm”, bác sĩ Vinh nói.

Chính vì diễn tiến âm thầm, ung thư dạ dày thường chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn, lúc triệu chứng trở nên rõ ràng hơn như sụt cân, thiếu máu, đau dai dẳng hoặc xuất huyết tiêu hóa. Điều này lý giải vì sao tỷ lệ tử vong do ung thư dạ dày vẫn còn cao, đặc biệt tại các nước châu Á.

Theo bác sĩ Vinh, ba nhóm tổn thương tiền ung thư dạ dày quan trọng nhất gồm viêm teo niêm mạc, dị sản ruột và loạn sản.

Sau giai đoạn viêm kéo dài, niêm mạc dạ dày có thể bị bào mòn, mỏng đi và hình thành viêm teo. Khi đó, tế bào dạ dày có thể biến đổi thành tế bào ruột để thích nghi với môi trường axit, tạo nên dị sản ruột. Nếu quá trình này tiếp diễn, nguy cơ xuất hiện loạn sản sẽ tăng lên, đây là loại tổn thương liên quan trực tiếp đến ung thư.

“Không ít người trẻ khi nội soi phát hiện đã có viêm teo hoặc dị sản ruột và rất bất ngờ vì nghĩ rằng ung thư dạ dày chỉ gặp ở người lớn tuổi”, bác sĩ Vinh chia sẻ.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày

Ngoài tuổi tác, ung thư dạ dày còn chịu tác động của nhiều yếu tố nguy cơ khác. Trong đó bao gồm tiền sử gia đình có người thân trực hệ mắc ung thư đường tiêu hóa, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), viêm dạ dày tự miễn, hút thuốc lá và sự hiện diện của các tổn thương tiền ung thư.

Vi khuẩn này hiện được chẩn đoán thông qua nội soi, test hơi thở hoặc xét nghiệm phân. Hút thuốc lá cũng được chứng minh làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày, đồng thời liên quan đến nhiều bệnh ung thư khác như ung thư thực quản, phổi và đại tràng.

Bác sĩ chuyên khoa I Cao Thanh Vinh chia sẻ về tình trạng ung thư dạ dày ngày càng tăng cao. Ảnh: BVCC.

Theo bác sĩ Vinh, nội soi dạ dày vẫn là tiêu chuẩn vàng, trong chẩn đoán sớm ung thư dạ dày. Một cuộc nội soi chất lượng cao cần khảo sát đầy đủ các vị trí trong dạ dày, đủ thời gian quan sát và ưu tiên sử dụng các công nghệ tăng cường hình ảnh như NBI để phát hiện sớm các bất thường mạch máu và tổn thương tiền ung thư.

“Nội soi không chỉ giúp phát hiện tổn thương mà còn cho phép sinh thiết, phân giai đoạn bệnh và đưa ra hướng điều trị phù hợp”, bác sĩ Vinh nói.

Theo khuyến nghị, độ tuổi tầm soát ung thư dạ dày thường từ 45 tuổi trở lên. Tuy nhiên với những người trẻ có triệu chứng kéo dài, nhiễm HP, tiền sử gia đình ung thư hoặc lối sống không lành mạnh, việc nội soi sớm là cần thiết.

“Tuổi trẻ không phải là ‘lá chắn’ tuyệt đối. Thức khuya, bỏ bữa, stress kéo dài đang khiến các bệnh lý dạ dày xuất hiện sớm hơn rất nhiều”, bác sĩ Vinh nhấn mạnh.