Tuyển sinh đại học năm 2026: Nở rộ mở ngành mới về công nghệ

Năm 2026, ĐH Mở Hà Nội mở ngành Kỹ thuật máy tính kết hợp giữa kiến thức về điện tử và khoa học máy tính để thiết kế, phát triển và xây dựng những hệ thống thông minh. Theo nhiều khảo sát gần đây, ngành Kỹ thuật máy tính là một trong những ngành thiếu nhân lực nhất.

Cuộc đua ngành mới

Dự báo 10 năm tới, các công ty nước ngoài trong ngành này sẽ chuyển hướng đầu tư vào nước ta với mục tiêu đưa ngành này thành một trong các ngành chủ lực của kinh tế Việt Nam. ĐH Sư phạm Hà Nội thông báo mở thêm 7 ngành mới, gồm: Trí tuệ nhân tạo (AI), Khoa học dữ liệu, Quốc tế học, Ngôn ngữ Pháp, Huấn luyện thể thao, Giáo dục học và Địa lý học.

ĐH Kinh tế Quốc dân cho biết đang dự kiến mở thêm một số ngành và chương trình đào tạo mới theo định hướng liên ngành để đáp ứng yêu cầu nhân lực trong thời đại số. Chỉ tiêu của mỗi ngành hoặc chương trình mới có thể tăng khoảng 50 chỉ tiêu nhưng tổng chỉ tiêu toàn trường vẫn giữ dưới 9.000.

Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cũng dự kiến bổ sung một số ngành mới như: Tài chính ngân hàng, Thiết kế đồ họa game…

ĐH Cần Thơ dự kiến mở thêm 7 ngành, chuyên ngành mới từ năm 2026 gồm: Công nghệ tài chính; Khoa học dữ liệu; chuyên ngành Thiết kế vi mạch bán dẫn (thuộc ngành Kỹ thuật máy tính); Kỹ thuật cơ khí (chương trình chất lượng cao); chuyên ngành Đường sắt tốc độ cao (thuộc ngành Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông); Quản lý xây dựng; Bảo vệ thực vật (chương trình chất lượng cao).

ĐH Ngân hàng TPHCM dự kiến mở thêm 3 ngành đào tạo mới định hướng số từ năm 2026, gồm: Kế toán, Quản trị kinh doanh và Tài chính - Ngân hàng. Nhà trường khẳng định việc mở các ngành đào tạo theo định hướng số nhằm đáp ứng nhu cầu học tập linh hoạt, đa dạng của người học, đồng thời phù hợp với xu thế phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên kinh tế số.

Việc mở rộng quy mô và lĩnh vực đào tạo mang đến thêm lựa chọn nghề nghiệp cho thí sinh. ĐH Y Dược TP.HCM thông báo đã quyết định mở ngành Tâm lý học trình độ ĐH và dự kiến tuyển sinh khóa đầu tiên từ năm 2026.

Trải nghiệm một ngày làm sinh viên ĐH Y Hà Nội năm 2025.

Trước xu hướng nhiều trường mở ngành học mới năm nay, TS Võ Thanh Hải, Phó giám đốc ĐH Duy Tân (Đà Nẵng), nhận định về bản chất, công nghệ là phương tiện để nâng cao năng suất làm việc, nên về cơ bản, với các ngành đào tạo hiện nay, trường ĐH đều trang bị kiến thức sử dụng các công cụ công nghệ thông tin chuyên ngành để sinh viên không lạc hậu sau khi tốt nghiệp.

Bên cạnh đó, xu hướng hiện nay có thêm một số ngành mới hoàn toàn trong lĩnh vực công nghệ kĩ thuật nói chung như AI, big data (dữ liệu lớn), bán dẫn...; những ngành mới này yêu cầu sinh viên phải có kiến thức khoa học tự nhiên thật tốt mới học được. Ông Hải dẫn ví dụ của ĐH Bách khoa, ngành Công nghệ thông tin có tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng khoá luôn thấp hơn các ngành khác.

Vì vậy, công thức cơ bản để chọn ngành học là điểm mạnh - sở thích - cơ hội việc làm/thu nhập. Thí sinh chọn ngành theo sở thích mà bỏ qua các yếu tố còn lại thì đây là cái bẫy của thất bại, bởi nếu thích một ngành nhưng không có khả năng học, xác suất bị thôi học rất lớn. Ông cũng khuyên thí sinh không nên lấy những tấm gương chỉ là số ít để chọn ngành học.

Nguy cơ chạy theo chỉ tiêu, bỏ qua chất lượng

Năm 2026, ĐH Việt Nhật (ĐH Quốc gia Hà Nội) tuyển sinh theo 6 phương thức, trong đó có phương thức phỏng vấn và đánh giá năng lực.

Phương thức xét tuyển phỏng vấn, đánh giá thí sinh áp dụng với thí sinh đã tốt nghiệp THPT trước năm 2026 đáp ứng các điều kiện: Có bằng tốt nghiệp THPT, có kết quả xếp loại học lực và hạnh kiểm của 3 năm THPT đạt từ khá trở lên, có điểm trung bình chung 3 năm THPT của 2 môn Toán và Ngữ văn đạt từ 15 điểm trở lên.

Với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, năm 2026, ĐH Việt Nhật đã “xóa sổ” 10 tổ hợp nhưng bổ sung 3 tổ hợp mới là D11, D12, D53.

Các trường tiếp tục giảm xét tuyển học bạ. Các trường tốp đầu cũng ít phụ thuộc vào phương thức xét kết quả thi tốt nghiệp THPT do phần lớn thí sinh trúng tuyển bằng phương thức xét tuyển riêng. Tại ĐH Kinh tế Quốc dân năm 2025, thí sinh trúng tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT chỉ chiếm trên 17% tổng chỉ tiêu, trong khi xét tuyển kết hợp chiếm tới gần 80%.

Từ những điều chỉnh trong mùa tuyển sinh năm nay, các chuyên gia khuyên thí sinh không nên chỉ chăm chút làm đẹp học bạ hay tập trung thi chứng chỉ để lấy ưu tiên mà bỏ bê kỳ thi tốt nghiệp THPT. Dù xét tuyển theo phương thức nào, các trường đều dựa trên tổ hợp môn, vì vậy cần tránh học lệch, hướng tới kết quả thi tốt nhất.

PGS.TS Lê Đình Tùng, Phó hiệu trưởng ĐH Y Hà Nội, cho biết quy chế tuyển sinh ĐH 2025 có nội dung quan trọng áp dụng từ năm 2026: Số môn chung trong tổ hợp xét tuyển/ngành học phải đóng góp 50% trọng số tính điểm xét tuyển. Năm 2025, thí sinh lựa chọn môn Sinh thi tốt nghiệp THPT giảm tới 70% so với năm 2024. Đây là môn học cốt lõi để tuyển sinh của nhóm ngành sức khỏe.

Ông Tùng khẳng định năm nay, số thí sinh lựa chọn môn Sinh tiếp tục giảm, tạo sức ép lên các trường đào tạo nhóm ngành sức khỏe. Để tuyển đủ chỉ tiêu, đáp ứng các yêu cầu quy định của Bộ GD&ĐT, nhiều trường sẽ lựa chọn tổ hợp gồm 4 môn thi và bổ sung nhiều tổ hợp.

“Nâng điểm trúng tuyển nhưng chuẩn kiến thức liên quan đến yêu cầu năng lực ở trình độ ĐH bị bỏ rơi, quy định không dựa trên yêu cầu đặc thù của ngành học, cộng với bối cảnh tuyển sinh ngày càng khó khăn sẽ dẫn tới tình trạng các trường thiên về lựa chọn tuyển đủ chỉ tiêu để đảm bảo kinh phí hoạt động thay vì lựa chọn đúng thí sinh”, ông Tùng nói.

Ông Tùng cho rằng Bộ GD&ĐT cần công bố chuẩn chương trình đào tạo tất cả các ngành, trong đó phải xác định được kiến thức cốt lõi của từng ngành, có ràng buộc chặt chẽ tới chuẩn đầu vào.

Khi đó, trường ĐH bắt buộc phải lựa chọn thí sinh phù hợp thay vì lựa chọn tuyển cho đủ chỉ tiêu. Bộ GD&ĐT mới ban hành được chuẩn một số ngành đào tạo, trong đó mới nhất là chuẩn chương trình đào tạo ngành Bán dẫn.