Thời xa xưa ở Hy Lạp, khi gia đình mới sinh bé gái, một cuộn len sẽ được đặt trước cửa. Ảnh minh họa: M&C.

Những vị thần gắn liền với việc xe tơ dệt vải hầu như là nữ. Nữ thần Neith ở Ai Cập thời Tiền triều; Athena của người Hy Lạp; Frigg của người Bắc Âu, cả những nữ thần chiến binh Valkyrie cũng dệt vải, Holda trong truyền thuyết của người German; Mama Ocllo trong truyền thuyết Inca; và Tait (còn đọc là Tayet) của Lưỡng Hà trong thời kỳ Sumer.

Amaterasu, Nữ thần Mặt Trời của Nhật Bản cũng dệt vải, tương tự là nàng Chức Nữ trong huyền thoại Trung Quốc, có điều Chức Nữ chỉ dệt vải khi nàng bị ngăn cách với chồng mình, Ngưu Lang, bởi dòng Ngân Hà. Sự chia cách của họ được cố tình sắp xếp để cho nàng không xao lãng việc canh cửi.

Những câu chuyện về những nữ thần phồn thực và giận dữ, những bà lão có đôi tay khéo léo và những thiếu nữ đầy thù hận đã được phụ nữ lưu truyền qua nhiều thế kỷ, được “tháo ra” và “dệt lại” hàng ngày như tấm thảm của Penelope bởi vô số những lần được kể lại.

Những câu chuyện được họ thêu dệt rồi thì thầm kể lại cho bạn đồng hành trong lúc ngồi dệt vải. Suy cho cùng, việc xe tơ dệt vải đã được xem là công việc của phụ nữ trong hàng thế kỷ.

Điều này có lẽ là vì đây là hình thức công việc phù hợp nhất song hành với nuôi dạy con cái: Những người có kinh nghiệm có thể làm việc này tại nhà mà không cần phải chú tâm quá nhiều, và có thể thường xuyên gián đoạn rồi tiếp tục bất cứ khi nào tuỳ ý.

Tuy nhiên, việc biến sợi xơ thành sợi thành phẩm là một công việc đòi hỏi thời gian và tay nghề cao, được hàng triệu phụ nữ thực hiện thủ công trước khi máy móc trở nên phổ biến sau Cách mạng Công nghiệp.

Thông qua công việc này và các hình thức lao động liên quan đến dệt may khác, chẳng hạn như nuôi tằm, phụ nữ đã cung cấp những nguyên liệu thiết yếu cho gia đình, đóng thuế, đôi khi được yêu cầu đóng dưới dạng sợi hoặc vải thành phẩm, và bổ sung nguồn thu nhập cho gia đình.

Đổi lại, những công cụ liên quan cũng trở nên gắn bó không thể tách rời với nữ giới. Nhiều phụ nữ được chôn cùng với con suốt và búp sợi của mình. Trong thế giới Hy Lạp, sự ra đời của một bé gái được đánh dấu bằng việc đặt một cuộn len ở cửa nhà.

Sự liên kết này cũng được thể hiện trong ngôn ngữ, dù theo cách ít cụ thể hơn. Ở Trung Quốc có một câu tục ngữ phổ biến là “Nam canh, nữ chức” (nghĩa là “Nam cày ruộng, nữ dệt vải”).

Theo truyền thống, người Anh có cách nói the distaff side (nghĩa đen là “bên phía búp sợi”) để chỉ bên họ ngoại. Trong khi đó, từ giữa thế kỷ 16, từ spinster (nghĩa đen là “người kéo sợi”) được dùng để chỉ những phụ nữ độc thân.