Trời nóng đỉnh điểm, bác sĩ chỉ cách dùng máy lạnh không gây hại sức khỏe

Dùng điều hoà không đúng cách sẽ gây hại cho sức khoẻ. Ảnh: Shutterstock.

Nhiều địa phương trải qua những ngày nắng nóng cực đoan, khi nền nhiệt ngoài trời có thể lên tới 37 độ C, điều hòa trở thành thiết bị gần như không thể thiếu trong sinh hoạt của nhiều gia đình. Tuy nhiên, theo chia sẻ của bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Liên chi hội truyền nhiễm TP.HCM, việc sử dụng điều hòa không đúng cách có thể gây ảnh hưởng ngược đến sức khỏe, đặc biệt làm tăng nguy cơ sốc nhiệt khi cơ thể thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Nắng nóng và áp lực điều hòa thân nhiệt

Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, cơ thể con người phải liên tục duy trì thân nhiệt ổn định quanh mức 36,5-37,5 độ C. Khi môi trường bên ngoài vượt ngưỡng này, hệ thống điều hòa thân nhiệt bị quá tải, khiến cơ thể dễ rơi vào tình trạng mệt mỏi, mất nước, giảm khả năng thích nghi.

Không chỉ người cao tuổi hay người có bệnh nền, ngay cả người khỏe mạnh cũng có thể gặp vấn đề nếu thường xuyên di chuyển giữa môi trường ngoài trời nóng bức và phòng lạnh sâu.

Bác sĩ Khanh cho biết nguy hiểm nhất không chỉ là say nắng thông thường mà còn là sốc nhiệt, tình trạng xảy ra khi cơ thể không kịp thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh.

Nhiều gia đình phải bật điều hòa cả ngày lẫn đêm để cảm thấy thoải mái hơn. Ảnh: Bob Vila.

Điều hòa giúp làm mát nhanh, nhưng thói quen bật nhiệt độ quá thấp ngay khi bước vào phòng có thể gây hại cho sức khỏe. Sự chênh lệch lớn giữa nhiệt độ ngoài trời và trong phòng khiến cơ thể khó thích nghi khi ra vào, dễ gây chóng mặt, mệt mỏi hoặc rối loạn thân nhiệt.

Nhiệt độ điều hòa được khuyến cáo nên duy trì ở mức 25–27 độ C để đảm bảo đủ mát nhưng vẫn an toàn cho cơ thể. Đây là mức giúp giảm chênh lệch nhiệt độ và hạn chế tình trạng “sốc lạnh” khi di chuyển giữa các môi trường.

Kết hợp quạt để phân bổ nhiệt độ

Một nguyên tắc quan trọng khi sử dụng điều hòa là nên kết hợp với quạt ở mức nhẹ để giúp luồng khí lạnh phân bổ đều trong phòng. Điều này giúp tránh tình trạng chỗ quá lạnh, chỗ lại nóng, gây khó chịu cho cơ thể.

Không khí lưu thông tốt cũng giúp hạn chế việc luồng lạnh tập trung trực tiếp vào một vị trí, đặc biệt là vùng mặt và ngực, nơi dễ bị ảnh hưởng đến đường hô hấp.

Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột

Theo bác sĩ Khanh, thay đổi nhiệt độ đột ngột là một trong những nguyên nhân phổ biến gây sốc nhiệt. Việc vừa đi từ ngoài trời nắng gắt vào phòng điều hòa quá lạnh hoặc ngược lại có thể khiến cơ thể bị “sốc”, gây choáng váng, mệt mỏi.

Do đó, nên dành vài phút ở khu vực trung gian như hành lang hoặc nơi râm mát trước khi bước vào phòng lạnh hoàn toàn để cơ thể thích nghi dần.

Trẻ nhỏ là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất khi sử dụng điều hòa sai cách do khả năng điều hòa thân nhiệt còn kém. Nếu phòng quá lạnh hoặc trẻ nằm trực tiếp dưới luồng gió, nguy cơ bị cảm lạnh, viêm hô hấp sẽ tăng cao.

Người cao tuổi và người có bệnh tim mạch, hô hấp cũng cần đặc biệt thận trọng, vì sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tim mạch hoặc khó thở.

Uống đủ nước để giảm nguy cơ mất nước

Trong mùa nắng nóng, cơ thể mất nước nhanh hơn, ngay cả khi ở trong phòng điều hòa. Vì vậy, cần uống nước đều đặn trong ngày, không đợi khát mới uống.

Bổ sung nước để cơ thể tự điều hoà tốt hơn. Ảnh: Freepik.

Người trưởng thành nên bổ sung khoảng 2,5-3 lít nước mỗi ngày, có thể tăng thêm nếu hoạt động nhiều hoặc làm việc ngoài trời. Việc duy trì đủ nước giúp cơ thể điều hòa nhiệt tốt hơn và giảm nguy cơ mệt mỏi.

Không gian sống cần ổn định nhiệt độ

Một trong những nguyên tắc quan trọng để bảo vệ sức khỏe là giữ môi trường sống có nhiệt độ ổn định, tránh thay đổi quá lớn giữa các không gian. Không nên để phòng quá lạnh vào ban đêm vì có thể gây khô họng, cảm lạnh hoặc khó ngủ.

Nhiệt độ ổn định giúp cơ thể dễ thích nghi hơn, giảm áp lực lên hệ tuần hoàn và hô hấp.

Bác sĩ Khanh khuyến cáo, điều hòa không gây hại nếu sử dụng đúng cách. Điều quan trọng là giữ nhiệt độ hợp lý, hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột và duy trì thói quen uống đủ nước. Trong điều kiện thời tiết cực đoan, việc chủ động điều chỉnh sinh hoạt phù hợp sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ sốc nhiệt và các vấn đề sức khỏe liên quan đến nắng nóng.