 |
| Messi góp phần đưa Argentina vào chung kết World Cup. Ảnh: Reuters. |
Khi tiếng còi mãn cuộc trận bán kết World Cup 2026 vang lên, tuyển Argentina hoàn tất màn ngược dòng ngoạn mục để giành vé vào chung kết. Một lần nữa, Lionel Messi trở thành tâm điểm, dù không trực tiếp ghi bàn.
Theo Opta, siêu sao 39 tuổi thực hiện 4 đường chuyền mở ra cơ hội, đạt tỷ lệ chuyền chính xác 80%, liên tục khuấy đảo hàng phòng ngự tuyển Anh với 9 lần rê bóng thành công.
Kể từ khi FIFA bắt đầu lưu giữ dữ liệu chi tiết tại World Cup từ năm 1966, chưa từng có cầu thủ nào vừa hoàn thành 9 pha rê bóng thành công, vừa thực hiện 2 pha kiến tạo trong một trận đấu thuộc vòng loại trực tiếp. Messi là người đầu tiên xác lập cột mốc này.
Hệ sinh thái đào tạo trải khắp đất nước
Đằng sau màn trình diễn của Messi hay sự trưởng thành của những tài năng trẻ như Julián Álvarez, Enzo Fernández hay Alexis Mac Allister là cả một hệ thống phát hiện và đào tạo tài năng đã vận hành hàng chục năm.
Argentina không sở hữu học viện quốc gia quy mô như nhiều cường quốc bóng đá khác, nhưng lại xây dựng được mạng lưới đào tạo phủ khắp cả nước, giúp liên tục sản sinh những thế hệ cầu thủ đẳng cấp thế giới.
Theo FIFA, thay vì tập trung mọi nguồn lực vào liên đoàn, Argentina trao vai trò trung tâm cho các CLB. Những cái tên như River Plate, Boca Juniors, Rosario Central, Newell's Old Boys, Vélez Sarsfield, Lanús hay Argentinos Juniors đều sở hữu hệ thống đào tạo trẻ lâu đời, được xem là "cái nôi" của bóng đá nước này.
Tại đây, cầu thủ được tuyển chọn từ khi mới 8-12 tuổi và phát triển theo lộ trình kéo dài gần một thập kỷ. Ngoài kỹ thuật cá nhân, các học viện chú trọng giúp cầu thủ thi đấu thường xuyên thông qua hệ thống giải trẻ nhiều cấp độ, từ U10 đến U20.
FIFA đánh giá việc được cọ xát liên tục trong môi trường cạnh tranh là một trong những yếu tố quan trọng nhất để phát triển tài năng, thậm chí có giá trị không kém thời lượng tập luyện.
Nguồn cầu thủ cho các học viện đến từ mạng lưới tuyển trạch phủ khắp Argentina. Các tuyển trạch viên thường xuyên theo dõi những giải đấu phong trào, trường học, CLB địa phương và cả những vùng nông thôn xa trung tâm. Không ít ngôi sao của bóng đá Argentina từng được phát hiện trên các sân đất nhỏ ở những thị trấn ít người biết đến trước khi chuyển tới các học viện chuyên nghiệp.
Nhằm mở rộng hơn nữa phạm vi tìm kiếm, từ năm 2021, Liên đoàn Bóng đá Argentina (AFA) thành lập Phòng tuyển trạch quốc gia. Đơn vị này có nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu cầu thủ trẻ, phối hợp với các CLB trong nước và theo dõi cả những tài năng gốc Argentina đang sinh sống, thi đấu ở nước ngoài.
Đối với AFA, mục tiêu của tuyển trạch không phải tìm ra một mẫu cầu thủ lý tưởng, mà là phát hiện những tố chất khác biệt.
Bên cạnh kỹ thuật, các chuyên gia đánh giá cả tư duy chiến thuật, khả năng thích nghi, tâm lý thi đấu, cá tính và tiềm năng phát triển trong tương lai. Cách tiếp cận này giúp hạn chế việc bỏ sót những cầu thủ có thể hình nhỏ hoặc phát triển muộn nhưng sở hữu phẩm chất đặc biệt.
 |
| Đội tuyển Argentina sau chiến thắng ở trận bán kết. Ảnh: Reuters. |
Đào tạo con người trước khi đào tạo ngôi sao
Sau lần vô địch World Cup 2022, AFA tiếp tục chuẩn hóa hệ thống đào tạo trẻ nhằm tạo sự thống nhất giữa các đội tuyển quốc gia và các học viện.
Chương trình phát triển đội tuyển trẻ do cựu đội trưởng Javier Mascherano dẫn dắt hướng đến việc xây dựng bản sắc bóng đá xuyên suốt từ U15 đến đội tuyển quốc gia.
Các HLV, tuyển trạch viên và chuyên gia đào tạo cũng được định hướng theo cùng một triết lý để cầu thủ không mất nhiều thời gian thích nghi mỗi khi được triệu tập lên cấp độ cao hơn.
AFA nêu rằng cầu thủ trẻ được rèn luyện đồng thời ở nhiều khía cạnh như khả năng đọc trận đấu, tư duy chiến thuật, tính kỷ luật, tinh thần đồng đội, trách nhiệm với tập thể và khả năng ứng phó với áp lực.
Mục tiêu là giúp các em trở thành những vận động viên có tư duy độc lập, biết đưa ra quyết định trên sân và đủ bản lĩnh để thích nghi với môi trường bóng đá chuyên nghiệp.
Công nghệ cũng ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hệ thống đào tạo. AFA xây dựng cơ sở dữ liệu cầu thủ, sử dụng các nền tảng phân tích video, thống kê và báo cáo chuyên môn để theo dõi sự phát triển của từng tài năng.
Tuy nhiên, liên đoàn khẳng định dữ liệu chỉ mang tính hỗ trợ. Quyết định cuối cùng vẫn dựa trên đánh giá trực tiếp của tuyển trạch viên và HLV sau quá trình quan sát lâu dài.
Ngày nay, Argentina vẫn duy trì nền văn hóa bóng đá cộng đồng rất mạnh. Từ những sân bóng trong khu dân cư, CLB nghiệp dư đến các giải phong trào, trẻ em có cơ hội tiếp xúc với bóng đá từ rất sớm. Chính nguồn đầu vào rộng lớn này giúp các CLB luôn có nhiều lựa chọn và giảm nguy cơ bỏ lỡ những tài năng xuất chúng.
Bên cạnh việc rèn luyện chuyên môn, Argentina ngày càng coi trọng giáo dục phổ thông đối với cầu thủ trẻ. Từ năm 2020, AFA phối hợp với Bộ Giáo dục và Hiệp hội Cầu thủ chuyên nghiệp triển khai chương trình "Alentar: Estudiar es tu mejor jugada" (tạm dịch: Học tập là nước đi hay nhất của bạn). Chương trình này yêu cầu các cầu thủ trong hệ thống đào tạo tiếp tục đến trường và hoàn thành chương trình học bắt buộc.
Chủ tịch AFA Claudio Tapia nhấn mạnh tổ chức luôn ưu tiên học tập trước thể thao, bởi sự nghiệp bóng đá rất ngắn và không phải tài năng nào cũng có thể trở thành cầu thủ chuyên nghiệp.
Chính vì vậy, đào tạo ở Argentina không chỉ hướng đến việc tạo ra những ngôi sao sân cỏ mà còn giúp các cầu thủ trẻ có nền tảng để bước vào cuộc sống nếu con đường bóng đá không thành công.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
