Tiến sĩ, bác sĩ Trần Châu Quyên, Trưởng khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng, cho biết nước là thành phần thiết yếu đối với hầu hết hoạt động sinh lý của cơ thể. Tuy nhiên, trong khi phụ huynh thường quan tâm đến chế độ ăn hay vitamin, việc đảm bảo trẻ uống đủ nước lại chưa được chú trọng đúng mức.
60% trẻ em chưa uống đủ nước mỗi ngày
Theo chuyên gia này, nước chiếm khoảng 60-75% trọng lượng cơ thể trẻ và tỷ lệ này giảm dần từ tuổi mẫu giáo đến cuối tuổi vị thành niên. Đây là dưỡng chất không thể thiếu cho quá trình vận chuyển chất dinh dưỡng, điều hòa thân nhiệt, trao đổi chất và đào thải chất cặn bã.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay, nhiều học sinh không hình thành được thói quen uống nước đầy đủ. Thời gian nghỉ giải lao giữa các tiết học quá ngắn, nhà vệ sinh ở nhiều trường còn thiếu hoặc điều kiện vệ sinh chưa đảm bảo khiến không ít trẻ chủ động uống ít nước để hạn chế phải đi vệ sinh.
Ở một số khu vực còn khó khăn, trường học cũng chưa có đủ nguồn nước sạch phục vụ học sinh. Việc nhịn khát trong thời gian dài khiến nhiều trẻ dần mất cảm giác khát, hình thành thói quen "lười" uống nước.
Khảo sát đa quốc gia gần đây cho thấy khoảng 60% trẻ từ 4-17 tuổi không đạt lượng nước khuyến nghị mỗi ngày. Đáng chú ý, nước lọc chỉ chiếm chưa đến một nửa tổng lượng chất lỏng trẻ tiêu thụ, phần còn lại đến từ các loại đồ uống khác, trong đó có không ít đồ uống nhiều đường.
Theo TS Quyên, ngay cả tình trạng mất nước nhẹ cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Trẻ bị thiếu nước dễ giảm khả năng tập trung, suy giảm trí nhớ, ảnh hưởng tâm trạng và hiệu suất học tập.
 |
| Khoảng 60% trẻ 4-17 tuổi chưa uống đủ nước theo khuyến nghị. Ảnh: NSF. |
Các nghiên cứu tổng hợp cho thấy khi cơ thể mất khoảng 1-2% khối lượng do thiếu nước, khả năng chú ý, ghi nhớ và thực hiện các nhiệm vụ đòi hỏi tư duy phức tạp đều suy giảm. Một nghiên cứu khác ghi nhận việc cung cấp khoảng 1.000 ml nước trong buổi học sáng, tương đương gần một nửa nhu cầu nước hàng ngày, giúp cải thiện trí nhớ ngắn hạn và một số chức năng nhận thức của học sinh.
Không chỉ tác động đến não bộ, uống đủ nước còn giúp duy trì hoạt động tim mạch ổn định, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và bảo vệ sức khỏe thận. Khi được uống đủ nước, trẻ cũng giảm cảm giác thèm đồ ngọt, từ đó hạn chế tiêu thụ nước ngọt, giảm nguy cơ sâu răng, dư thừa năng lượng và béo phì.
Một số nghiên cứu theo dõi nhiều năm còn cho thấy trẻ uống ít nước có dấu hiệu tổn thương thận sớm hơn so với nhóm được cung cấp đủ nước.
Trẻ uống bao nhiêu nước là đủ?
Theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nhu cầu nước của trẻ có thể tính theo cân nặng, khoảng 150 ml/kg cân nặng/ngày. Theo từng nhóm tuổi, lượng nước trung bình cần bổ sung mỗi ngày gồm:
- Trẻ 3-5 tuổi: khoảng 1.200 ml/ngày.
- Trẻ 6-11 tuổi: 1.300-1.500 ml/ngày.
- Trẻ 12-14 tuổi: 1.600-2.000 ml/ngày.
- Trẻ 15-17 tuổi: 1.600-2.400 ml/ngày.
TS. Trần Châu Quyên lưu ý nhu cầu này có thể tăng lên tùy điều kiện thời tiết, mức độ vận động, giới tính hoặc các tình trạng như sốt, tiêu chảy hay trong thời kỳ kinh nguyệt ở nữ.
Theo chuyên gia, bên cạnh việc nhà trường bảo đảm nguồn nước sạch, gia đình cần khuyến khích trẻ mang theo bình nước cá nhân, uống nước đều đặn trong ngày thay vì chỉ uống khi khát. Hình thành thói quen uống nước từ sớm không chỉ giúp cải thiện sức khỏe, khả năng học tập trước mắt mà còn góp phần xây dựng lối sống lành mạnh, giảm nguy cơ béo phì và các bệnh mạn tính trong tương lai.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
