TP.HCM tuyển sinh lớp 1, lớp 6 thế nào để trẻ được học gần nhà?

Học sinh lớp 1 tại TP.HCM trong ngày tựu trường. Ảnh: Khương Nguyễn.

UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch huy động trẻ ra lớp và tuyển sinh các lớp đầu cấp năm học 2026-2027 với định hướng xuyên suốt là số hóa toàn bộ quy trình, đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục và ưu tiên học sinh được học gần nơi cư trú.

Theo thống kê của Sở GD&ĐT, năm học 2026-2027, TP.HCM có 170.621 trẻ hoàn thành chương trình lớp Lá để vào lớp 1; 184.430 học sinh hoàn thành lớp 5 để vào lớp 6.

Về hệ thống trường lớp, khảo sát tại 168 đơn vị hành chính cho thấy toàn thành phố hiện có 1.245 trường công lập, trong đó 781 trường tiểu học và 464 trường THCS. Ở cấp tiểu học, mạng lưới trường được phân bổ tại tất cả địa phương, bảo đảm mỗi phường, xã đều có ít nhất một trường. Tuy nhiên, cấp THCS vẫn còn một số địa bàn chưa có trường, buộc học sinh phải được phân bổ sang các địa phương lân cận khi chuyển cấp.

Phân tuyến linh hoạt để trẻ học gần nhà

Năm học 2026-2027, TP.HCM tiếp tục duy trì mục tiêu huy động 100% trẻ 6 tuổi vào lớp 1. Toàn bộ quy trình đăng ký được thực hiện trực tuyến trên cổng tuyển sinh đầu cấp của thành phố, sử dụng mã định danh cá nhân. Dữ liệu xét tuyển được trích xuất hoàn toàn từ hệ thống cơ sở dữ liệu ngành giáo dục, đảm bảo độ chính xác và đồng bộ.

Thông tin nơi cư trú của học sinh được xác thực thông qua ứng dụng định danh điện tử VNeID của phụ huynh hoặc người giám hộ. Trong trường hợp dữ liệu chưa phản ánh đúng thực tế, ban chỉ đạo tuyển sinh địa phương sẽ căn cứ hồ sơ minh chứng để xem xét, trên nguyên tắc bảo đảm quyền học tập và công bằng cho học sinh.

Học sinh lớp 1 tại trường tiểu học Phan Văn Trị trong ngày tựu trường. Ảnh: Khương Nguyễn.

Một điểm đáng chú ý là việc phân bổ chỗ học không còn phụ thuộc cứng vào địa giới hành chính. Thay vào đó, TP.HCM áp dụng mô hình phân tuyến linh hoạt, dựa trên ba yếu tố là mạng lưới trường lớp, quy mô trẻ trong độ tuổi và khoảng cách từ nơi cư trú đến trường.

Hệ thống bản đồ số được sử dụng để tính toán quãng đường, qua đó ưu tiên tối đa việc học sinh được học gần nhà. Với các khu vực giáp ranh, chính quyền địa phương sẽ phối hợp điều tiết chỉ tiêu để giảm áp lực cho từng trường.

Về đối tượng xét tuyển, nhóm ưu tiên gồm trẻ có nơi ở hiện tại trên địa bàn, đúng độ tuổi quy định. Nhóm còn lại được xem xét theo thứ tự ưu tiên như: Đã học mầm non tại địa phương hoặc khu vực lân cận; có anh, chị em ruột đang học tại trường; có cha mẹ làm việc tại địa bàn; hoặc chuyển đến sau thời điểm đăng ký. Các tiêu chí cụ thể sẽ được công khai trong kế hoạch tuyển sinh của từng địa phương.

Đáng lưu ý, TP.HCM không giải quyết các trường hợp học sinh học sớm tuổi hoặc không có thông tin trong hệ thống dữ liệu ngành giáo dục. Sĩ số lớp học được kiểm soát theo quy định hiện hành, nhằm đảm bảo chất lượng dạy và học.

Đối với chương trình tiếng Anh tích hợp theo Đề án 5695, việc tuyển sinh được triển khai song song với chương trình đại trà và không giới hạn theo địa giới hành chính.

Các trường được yêu cầu xây dựng tiêu chí xét tuyển riêng, song vẫn ưu tiên học sinh cư trú tại địa bàn và khu vực giáp ranh. Kết quả trúng tuyển chương trình tích hợp sẽ được công bố trước. Những học sinh không trúng tuyển vẫn được đảm bảo phân bổ vào các lớp học phù hợp theo quy trình chung.

Song song với đó, TP.HCM yêu cầu các địa phương rà soát, bổ sung cơ sở vật chất, thiết bị dạy học nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình tích hợp. Sĩ số các lớp này không vượt quá 35 học sinh/lớp.

Xét tuyển, khảo sát vào lớp 6 ra sao?

Ở bậc THCS, công tác tuyển sinh lớp 6 năm học 2026-2027 tiếp tục thực hiện theo phương thức xét tuyển nhưng có sự linh hoạt trong tiêu chí đánh giá. Theo đó, một số trường có thể kết hợp kết quả học tập, rèn luyện của học sinh ở cấp tiểu học với kết quả khảo sát đánh giá năng lực, hoặc sử dụng một trong hai tiêu chí này.

Mô hình này được áp dụng tại các trường thực hiện chương trình chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập quốc tế theo quy định của thành phố. Các trường phải xây dựng kế hoạch tuyển sinh, trình UBND cấp xã và Sở GD&ĐT phê duyệt trước khi triển khai.

Riêng công tác tuyển sinh vào trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa sẽ do Sở GD&ĐT tổ chức theo hướng dẫn riêng, bao gồm quy trình đăng ký, thời gian và hình thức khảo sát.

Học sinh tham gia kỳ khảo sát vào lớp 6 trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa. Ảnh: Khương Nguyễn.

Một nguyên tắc quan trọng được thành phố nhấn mạnh là đảm bảo quyền học tập cho mọi học sinh. Theo đó, những em đăng ký vào các trường có tổ chức khảo sát năng lực nhưng không trúng tuyển vẫn được phân bổ chỗ học theo quy trình chung, căn cứ nơi cư trú và chỉ tiêu còn lại của các trường.

Tương tự bậc tiểu học, việc phân tuyến tuyển sinh lớp 6 cũng được các địa phương phối hợp xây dựng khu vực tuyển sinh linh hoạt, điều tiết học sinh giữa các phường, xã nhằm giảm áp lực và tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tiếp tục theo học các chương trình đặc thù.

Lưu ý, với tuyển sinh lớp 6, TP.HCM cũng không tiếp nhận các trường hợp học sinh học sớm tuổi hoặc không có tên trong cơ sở dữ liệu ngành giáo dục. Sĩ số lớp học được kiểm soát theo quy định của điều lệ trường trung học.

Với các chương trình tăng cường ngoại ngữ và ngoại ngữ 2, học sinh được ưu tiên nếu đã hoàn thành chương trình tương ứng ở bậc tiểu học hoặc có chứng chỉ phù hợp. Trường hợp chưa đủ chỉ tiêu, nhà trường có thể xét bổ sung từ các học sinh đã trúng tuyển lớp 6, có nguyện vọng và đáp ứng điều kiện.

Đối với chương trình tiếng Anh tích hợp theo Đề án 5695, việc tuyển sinh cũng được triển khai song song với chương trình đại trà và không giới hạn địa bàn.

Học sinh phải đáp ứng một trong hai điều kiện: Đã hoàn thành chương trình tích hợp ở tiểu học hoặc có năng lực tiếng Anh đạt yêu cầu theo quy định. Kết quả trúng tuyển chương trình này được công bố trước, song không ảnh hưởng đến quyền xét tuyển vào các lớp khác nếu không trúng tuyển.