|
|
Giới trẻ TP.HCM uống cà phê sáng ở Công viên 30/4. Ảnh: Duy Hiệu. |
Những ngày qua, nhiều người dân TP.HCM và các tỉnh Nam Bộ cảm nhận rõ cái lạnh những ngày đầu năm 2026 và cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Nhiệt độ rạng sáng tại một số khu vực xuống dưới 18°C, thậm chí có nơi ghi nhận mức 16°C - điều hiếm gặp ở khu vực phía Nam.
Mặc dù đây là hiện tượng lặp lại theo chu kỳ, mức giảm nhiệt lần này được đánh giá là khá rõ rệt.
Người dân TP.HCM, Nam Bộ cần đề phòng gì?
Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ cảnh báo thời tiết giai đoạn này có sự "đổi pha" liên tục, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe người dân và hoạt động sản xuất nông nghiệp. Mưa trái mùa tuy không xuất hiện thường xuyên nhưng có thể xảy ra bất chợt, kèm theo mưa to cục bộ, dông sét.
Người dân được khuyến cáo theo dõi sát các bản tin dự báo thời tiết, chủ động mang theo áo mưa khi ra ngoài, đồng thời có biện pháp bảo vệ vườn hoa màu, cây ăn trái, cây cảnh đang được chăm sóc phục vụ dịp Tết Nguyên đán.
Trong thời điểm cận Tết, nền nhiệt tại khu vực phía Nam liên tục biến động do các đợt không khí lạnh tăng cường và khuếch tán xuống phía Nam. Biên độ nhiệt ngày - đêm lớn, độ ẩm thay đổi thất thường, lúc khô hanh, lúc ẩm ướt khi có mưa trái mùa, có thể ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe.
Bác sĩ chuyên khoa I Phạm Thị Út Trang, Phó trưởng khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Bãi Cháy, cho biết thời tiết là yếu tố nguy cơ đối với các bệnh lý đường hô hấp, đặc biệt khi thời tiết chuyển lạnh. Bởi phổi là cơ quan trực tiếp thông thương (giao lưu) với môi trường bên ngoài khi hít thở. Tất cả sự thay đổi bên ngoài môi trường đều ảnh hưởng tới phổi.
    |
Nhiều người TP.HCM phải mặc áo ấm, quàng khăn khi ra đường vào sáng sớm 9/1 do thời tiết lạnh buốt, nhiệt độ chỉ 17 độ C. Ảnh: Duy Hiệu. |
Đặc biệt, đối với các trường hợp có sức đề kháng kém như người cao tuổi, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, người có bệnh lý nền (mạn tính hô hấp như hen phế quản, COPD, giãn phế quản hoặc suy giảm miễn dịch)… rất dễ bị tổn thương khi thời tiết giao mùa hoặc giá lạnh.
"Không khí đi vào cơ thể thường được các cơ quan hô hấp mũi, miệng sưởi ấm. Nếu không khí bị lạnh việc sưởi ấm khó hiệu quả hơn. Ngoài ra, thời tiết lạnh, thay đổi môi trường khiến khả năng bảo vệ tại chỗ của cơ thể giảm sút, đặc biệt đối với người có bệnh nền", bác sĩ phân tích.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng, Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, cũng cho hay người già và trẻ em là hai nhóm cần đặc biệt lưu ý, nhất là các bệnh lý đường hô hấp như viêm phổi, hen phế quản. Riêng người cao tuổi cần đề phòng nguy cơ đột quỵ và các biến chứng tim mạch khi trời lạnh, nhất là vào sáng sớm.
Theo bác sĩ Dũng, khi nhiệt độ môi trường giảm, phản xạ tự nhiên của cơ thể là co mạch máu ngoại vi để hạn chế mất nhiệt. Sự co mạch này khiến lòng mạch hẹp lại, áp lực dòng máu tăng đột ngột, dẫn đến tăng huyết áp - yếu tố hàng đầu gây vỡ mạch máu não hoặc bong tróc mảng xơ vữa gây tắc mạch.
Thời tiết lạnh cũng làm máu trở nên "đặc" hơn, tăng độ nhớt và khiến việc lưu thông khó khăn. Nếu cục máu đông di chuyển lên não và bị mắc kẹt, người bệnh có thể bị nhồi máu não.
Đáng chú ý, nhiều người vẫn giữ các thói quen sinh hoạt phản khoa học, "giữ ấm" bằng rượu bia. Thực tế, cồn chỉ gây giãn mạch, tạo cảm giác ấm giả tạo trong thời gian ngắn, sau đó khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và huyết áp dao động mạnh. Kết hợp với việc ít vận động, ăn nhiều đồ béo trong mùa lạnh, nguy cơ đột quỵ càng gia tăng.
Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh người cao tuổi và người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch cần đặc biệt cẩn trọng vào buổi sáng sớm. Đây là thời điểm cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động, dễ xảy ra tăng huyết áp do chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài phòng.
 |
| Người cao tuổi cần đề phòng nguy cơ đột quỵ và các biến chứng tim mạch khi trời lạnh, nhất là vào sáng sớm. Ảnh: Đinh Hà. |
Việc bật dậy quá nhanh hoặc tiếp xúc đột ngột với không khí lạnh có thể gây biến cố nghiêm trọng. Khi đi vệ sinh ban đêm, thay đổi môi trường từ chăn ấm sang nhà vệ sinh lạnh, nếu không giữ đủ ấm cũng có thể gây co mạch đột ngột. Ngoài ra, tắm nước quá lạnh hoặc tắm muộn vào ban đêm đều là những yếu tố nguy cơ cao.
Giữ ấm hợp lý, ăn uống khoa học trong những ngày lạnh
Để bảo vệ sức khỏe khi trời lạnh, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần giữ ấm cơ thể đúng cách, chú ý các vùng quan trọng như đầu, cổ, ngực và bàn chân. Khi ra ngoài nên đội mũ, quàng khăn và đeo khẩu trang.
Nguyên tắc "chậm lại 3 phút" cũng được bác sĩ Dũng nhấn mạnh: Sau khi thức dậy, không nên rời giường ngay. Hãy nằm thêm 3-5 phút, cử động tay chân, xoa mặt để cơ thể thích nghi, sau đó mới từ từ ngồi dậy, mặc thêm áo ấm rồi ra khỏi phòng.
Người có tiền sử tăng huyết áp cần tuân thủ nghiêm việc dùng thuốc theo chỉ định, không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều. Việc trang bị máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi thường xuyên cũng rất cần thiết.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, chế độ dinh dưỡng trong thời tiết lạnh cần đảm bảo đầy đủ tinh bột, protein và chất béo lành mạnh từ cá, thịt nạc, các loại hạt; tăng cường rau xanh, trái cây và uống đủ nước. Người dân nên hạn chế rượu bia, thuốc lá và đồ ăn cay nóng để giảm gánh nặng cho tim mạch.
Tại nơi ở, nhiệt độ phòng nên duy trì ở mức 25-28°C, đảm bảo thông thoáng nhưng tránh gió lùa trực tiếp. Có thể sử dụng điều hòa hoặc lò sưởi, song tuyệt đối không sưởi bằng bếp than trong phòng kín để tránh nguy cơ ngộ độc khí CO. Việc giữ phòng quá ấm cũng không được khuyến khích, bởi dễ gây sốc nhiệt khi ra ngoài trời lạnh.
Cuốn sách "Câu chuyện nơ hồng" được viết dựa trên những nhân vật có thật - những người đã và đang chiến đấu với căn bệnh ung thư vú trong thời gian dài. Ở đây, độc giả có thể cảm nhận được thách thức, khó khăn của những người bệnh ung thư nhưng họ vẫn vượt qua nghịch cảnh để sống vui vẻ, viết lên câu chuyện nơ hồng cho chính họ và cuộc đời của họ.
