|
|
Tôm hùm Việt Nam đang tiếp tục củng cố vị thế ở thị trường Trung Quốc. Ảnh: Xuân Hoát. |
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam trong tháng 6 ước đạt 6,34 tỷ USD, tăng 3% so với tháng trước và tăng 10,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, tổng giá trị xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 35,88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ.
"Ngôi sao sáng" của ngành hàng thủy sản
Đáng chú ý, tăng trưởng xuất khẩu thủy sản không chỉ đến từ sự phục hồi đơn thuần của nhu cầu, mà còn phản ánh khả năng xoay chuyển thị trường, điều chỉnh cơ cấu sản phẩm và khai thác tốt hơn các khu vực có lợi thế gần về địa lý, chi phí và nhu cầu tiêu thụ ổn định.
Tôm tiếp tục trở thành điểm sáng với kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm đạt 2,3 tỷ USD, tăng 13,6% và chiếm 40,5% tổng kim ngạch thủy sản. Đây hiện là nhóm hàng đóng góp lớn nhất vào mức tăng chung của toàn ngành, đồng thời vẫn là mặt hàng có vai trò quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng cả năm.
Đặc biệt, không chỉ các mặt hàng quen thuộc như tôm sú, tôm thẻ mà ngay cả tôm hùm cũng ghi nhận kết quả tích cực, với kim ngạch xuất khẩu nửa đầu năm đạt khoảng 585 triệu USD, tăng 44,3% so với cùng kỳ. Quy mô này tương đương hơn 10% tổng xuất khẩu thủy sản và gần 25% tổng xuất khẩu tôm của Việt Nam.
Trung Quốc hiện là thị trường chi phối gần như toàn bộ đầu ra tôm hùm Việt Nam. Năm 2025, xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc đạt khoảng 841 triệu USD, chiếm hơn 98% tổng kim ngạch. Đến giai đoạn 6 tháng đầu năm nay, Trung Quốc tiếp tục chiếm khoảng 98,5% xuất khẩu tôm hùm Việt Nam.
Thực tế, trong năm 2025, Trung Quốc nhập khoảng 69.800 tấn tôm hùm, trong đó Việt Nam cung cấp khoảng 24.100 tấn, chiếm 34,5% và trở thành nguồn cung lớn nhất. Với cơ cấu xuất khẩu chủ yếu là tôm hùm xanh sống, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết Việt Nam đang là nguồn cung nổi bật nhất trong phân khúc tôm hùm nhiệt đới sống vào Trung Quốc.
Theo VASEP, cơ hội của tôm hùm Việt Nam đến từ nhiều yếu tố như vị trí địa lý gần Trung Quốc, thuận lợi vận chuyển hàng sống, thời gian giao hàng ngắn, chi phí logistics cạnh tranh và sản phẩm phù hợp với phân khúc nhà hàng tầm trung - cao cấp.
Bên cạnh đó, biến động thương mại, thuế quan và cạnh tranh giữa các nguồn cung như Canada, Mỹ, Australia, trong đó có cạnh tranh về giá, cũng tạo ra khoảng trống thị trường để tôm hùm Việt Nam củng cố vị thế.
Ngoài sản phẩm tôm, cá tra giữ vững vị trí trụ cột thứ 2. Vào tháng 6, xuất khẩu cá tra đạt hơn 209 triệu USD, tăng 7,7%. Lũy kế 6 tháng, cá tra đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 12,1%, chiếm 19,4% tổng kim ngạch. Mức tăng này cho thấy nhu cầu đối với cá thịt trắng giá hợp lý vẫn ổn định trong bối cảnh người tiêu dùng tại nhiều thị trường có xu hướng tiết kiệm chi tiêu.
Hiện, cá tra Việt Nam tiếp tục có lợi thế về giá, nguồn cung lớn, khả năng chế biến linh hoạt và phù hợp với nhiều kênh tiêu thụ như bán lẻ, nhà hàng, bếp ăn công nghiệp và chế biến lại.
Thời gian gần đây, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Nhật Bản cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, đồng thời xuất hiện tín hiệu mới từ phân khúc sản phẩm chế biến giá trị gia tăng. Một dấu mốc đặc biệt là doanh nghiệp Việt Nam đã xuất khẩu thành công cá rô phi phi lê sang Nhật Bản và được các nhà hàng dùng để chế biến sushi, sashimi.
Sự xuất hiện của cá rô phi Việt Nam trên thực đơn sushi, sashimi góp phần thay đổi cách nhìn về sản phẩm. Từ một loài cá thịt trắng thường được xuất khẩu dưới dạng nguyên con hoặc phi lê đông lạnh, cá rô phi đang được phát triển thành nguyên liệu cho những sản phẩm có yêu cầu cao hơn về chất lượng, hình thức và trải nghiệm ẩm thực.
Hàng loạt nông sản Việt Nam gia tăng vị thế ở thị trường quốc tế
Bên cạnh thủy sản, nhiều mặt hàng nông sản của Việt Nam cũng đang tăng tốc mở rộng thị phần trên thế giới.
Đơn cử, hồ tiêu Việt Nam đã tiếp tục giữ vững vị trí nguồn cung số 1 của thế giới, trong khi vẫn nhìn thấy dư địa tăng trưởng trong thời gian tới.
Thống kê từ Cục Hải quan cho thấy xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam trong tháng 6 đã đạt 24.100 tấn, trị giá hơn 160 triệu USD, tăng 4% về lượng và tăng 2% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 6 tháng đầu năm, kim ngạch đạt 146.000 tấn, trị giá hơn 950 triệu USD, tăng 19% về lượng và 12% về trị giá.
Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam với hơn 36.000 tấn, chiếm 25% tổng lượng xuất khẩu, tăng so với mức 24% của cùng kỳ năm 2025. Xuất khẩu sang thị trường Mỹ tăng 25% về lượng và tăng hơn 18% về trị giá so với cùng kỳ, tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng của xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam.
Hiện nay, cơ cấu thị phần nguồn cung hồ tiêu toàn cầu đang nghiêng mạnh về phía Việt Nam. Với tỷ trọng chiếm 36,3% thị phần thế giới, Việt Nam đã bỏ xa các đối thủ cạnh tranh lớn khác như Ấn Độ (15,8%) và Brazil (15,1%). Trong bối cảnh sản xuất tại các quốc gia như Ấn Độ, Indonesia và Sri Lanka sụt giảm rõ rệt do thời tiết bất lợi và dịch bệnh, Việt Nam tiếp tục giữ vai trò trụ cột, điều tiết nguồn cung toàn cầu.
Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong "bức tranh" xuất khẩu hồ tiêu, tiêu đen tiếp tục khẳng định vai trò là mặt hàng chiến lược.
Không chỉ dừng lại ở xuất khẩu thô, thị trường tiêu đen toàn cầu dự kiến tăng quy mô từ 3,9 tỷ USD năm 2020 lên xấp xỉ 6 tỷ USD vào năm 2028. Xu hướng này mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc đẩy mạnh chế biến sâu, cung cấp tinh dầu hạt tiêu cho ngành mỹ phẩm, thực phẩm và dược phẩm - những lĩnh vực có giá trị gia tăng rất cao.
Dù đang đứng ở đỉnh cao về kim ngạch, ngành hồ tiêu Việt Nam cũng đang đối mặt với những thách thức chưa từng có từ các rào cản kỹ thuật. Các thị trường cao cấp như Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Hàn Quốc ngày càng siết chặt quy định về giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRLs).
 |
| Kết thúc nửa đầu năm, hồ tiêu Việt Nam tiếp tục giữ vững vị trí nguồn cung số 1 thế giới, với kim ngạch xuất khẩu hơn 950 triệu USD, tăng 12% so với 6 tháng đầu năm ngoái. Ảnh: Quỳnh Trang. |
Nếu xét riêng về rau quả xuất khẩu, ông Nguyễn Văn Mười, Phó tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VinaFruit) cho rằng trong tương lai, các mặt hàng như xoài, chuối, bưởi... có thể từng bước thay thế vị thế của sầu riêng trên "bản đồ" xuất khẩu rau quả của Việt Nam.
Một tín hiệu tích cực là Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với trái bưởi tươi và chanh tươi của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc.
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, kết quả này là thành quả của quá trình đàm phán kỹ thuật kéo dài từ năm 2019 giữa cơ quan chuyên môn hai nước, thể hiện sự phối hợp chặt chẽ trong việc hài hòa các yêu cầu kiểm dịch thực vật và lựa chọn ưu tiên mở cửa thị trường đối với những sản phẩm có tiềm năng.
Việc ký kết Nghị định thư đối với bưởi và chanh tiếp tục khẳng định xu hướng mở cửa thị trường theo hướng chính ngạch, minh bạch và phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời góp phần hoàn thiện cơ chế hợp tác nông nghiệp giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
