Người lãnh đạo chính là trái tim của đội nhóm, họ như chất keo gắn kết các thành viên khác. Ảnh minh họa: C.F.

Lãnh đạo là việc đạt được những gì không thể bị lấy mất và xứng đáng với những gì được trao tặng một cách tự do. Sự cam kết đến từ bên trong của những người theo sau không thể là kết quả của phần thưởng hoặc hình phạt. Nó chỉ có thể được truyền cảm hứng thông qua niềm tin rằng khi cống hiến hết mình cho doanh nghiệp thì cuộc sống của họ sẽ được nâng cao.

Nếu bạn làm việc trong một tổ chức, bạn sẽ là một phần của nhóm, bất chấp những xung đột nội bộ. Là một thành viên trong nhóm, bạn không thể chiến thắng trừ khi cả đội ngũ thắng lợi. Bạn có thể là kế toán, kỹ sư hoặc nhân viên bán hàng. Bạn có thể làm việc với tư cách là cộng tác viên cá nhân, quản lý hoặc giám đốc.

Đặt sang một bên mọi ngành nghề, vai trò và cấp độ, đặt sang một bên những mục đích và mục tiêu cá nhân của bạn, bạn là một thành viên trong nhóm và cần phải gắn kết nỗ lực của mình theo thành công chung của toàn bộ tổ chức. Bạn phải hợp tác với các đồng nghiệp của mình để chiến thắng với tư cách là một đội ngũ.

Các nhà lãnh đạo theo kiểu chỉ huy và kiểm soát truyền thống nghĩ rằng họ có thể khiến nhân viên làm điều này bằng những phần thưởng khích lệ phù hợp. Họ đặt ra các câu hỏi như: Làm thế nào để có thể thúcđẩy cấp dưới đạt được mục tiêu cá nhân của họ lẫn mục tiêu chung của tập thể? Làm sao kết hợp các phần thưởng và hình phạt để tăng tối đa kết quả? Làm sao khơi gợi được lòng tham và nỗi sợ hãi của họ trong một tổ hợp hoàn hảo?

Có lẽ các lãnh đạo cũng mơ hồ hiểu là họ không thể “mua” hay “đe dọa” hiệu suất của nhân viên, nhưng vẫn tin rằng họ có thể “dụ dỗ” những nỗ lực phi thường của nhân viên thông qua phần thưởng và hình phạt.

Nhưng điều này thật lố bịch. Hãy tưởng tượng có người chĩa súng vào bạn và ra lệnh: “Hãy đưa cho ta sự tôn trọng của ngươi! Sự ủng hộ của ngươi! Tình bạn của ngươi!”.

Các nhà lãnh đạo vĩ đại, bất kể trong tổ chức nào, đều tự hỏi: Làm sao để truyền cảm hứng cho đội ngũ hoặc tổ chức để họ làm việc cùng nhau? Làm sao khuyến khích được mỗi người hoàn toàn chịu trách nhiệm về hiệu suất cá nhân của họ, đồng thời hy sinh bản thân một cách đúng đắn để đạt được mục tiêu của công ty? Làm sao hợp nhất được tinh thần trách nhiệm giải trình với sự hợp tác?

Làm sao truyền cảm hứng cho đội ngũ hoặc tổ chức để đạt được những thành quả tuyệt vời, bền vững và kỳ diệu? Làm sao để bỏ qua các vấn đề hoạt động, lợi nhuận và thua lỗ, chỉ để quan tâm đến một điều gì đó tốt đẹp hơn, một điều gì đó mà tất cả các bên hữu quan sẽ không chỉ ủng hộ mà còn hết lòng trân quý? Làm thế nào để khiến cuộc sống của chính ta và của những người xung quanh thực sự có ý nghĩa?

Thật không may, các kỹ thuật quản lý điển hình không thể nào giải quyết hiệu quả được những câu hỏi này, ngay cả khi chúng nằm trong tay những nhà lãnh đạo tài ba nhất.

Các công cụ quản lý chuẩn không giúp các nhà lãnh đạo giỏi ngăn chặn được những môi trường làm việc tách biệt và thiếu tương tác, quyền lợi đặc cách và sự xung đột liên chức năng, những thứ hại chết tinh thần đồng đội. Trên thực tế, các công cụ như thế sẽ cản trở tinh thần đồng đội.

Nếu bạn hy vọng trở thành một nhà lãnh đạo truyền cảm hứng, thì điều đầu tiên bạn phải hiểu là kiểu lãnh đạo như vậy chẳng liên quan gì tới quyền hạn chính thức, nhưng lại gắn liền với quyền hạn đạo đức.

Trái tim và tâm trí không thể bị mua chuộc hoặc ép buộc; chúng chỉ có thể đạt được khi ta là người xứng đáng. Chúng cũng chỉ được trao cho các sứ mệnh cao cả và nhà lãnh đạo đáng tin cậy. Điều này không chỉ đúng với các tổ chức, mà còn đúng với nhiều mảng hoạt động khác của con người.