Tiền của các cầu thủ Italy đang ở đâu?

Bóng đá Italy có một quỹ tài chính dành riêng cho cầu thủ và HLV sau khi kết thúc sự nghiệp. Trong thời gian thi đấu, một phần thu nhập của họ được trích vào quỹ, nhằm bảo đảm khoản trợ cấp khi không còn làm việc trong môi trường bóng đá chuyên nghiệp.

Cơ chế tồn tại hơn nửa thế kỷ, nhưng gần đây trở thành tâm điểm tranh cãi. Một số cựu cầu thủ phản ánh gặp khó khăn khi kiểm tra tài khoản, tiếp cận thông tin hoặc làm thủ tục nhận tiền. Thậm chí, cựu thủ môn tuyển Italy, Emiliano Viviano phải đưa vụ việc ra tòa để yêu cầu được xem các tài liệu tài chính liên quan.

Theo Corriere dello Sport, số tiền chưa được giải ngân của quỹ lên tới 185,6 triệu euro. Con số gây chú ý, nhưng cần hiểu rằng không phải toàn bộ số tiền đang bị giữ trái quy định. Một phần thuộc về những cầu thủ vẫn thi đấu hoặc chưa hoàn tất điều kiện nhận trợ cấp.

Vấn đề nằm ở chỗ những người có tiền trong quỹ liệu có được cung cấp đầy đủ thông tin về khoản đóng góp, lợi nhuận tích lũy và quyền yêu cầu thanh toán hay không.

Hơn 185 triệu euro chưa được giải ngân

Quỹ trợ cấp cuối sự nghiệp của bóng đá Italy được thành lập năm 1975, với sự tham gia của Liên đoàn Bóng đá Italy (FIGC), các giải đấu chuyên nghiệp và những tổ chức đại diện cầu thủ, HLV.

Theo cơ chế đóng góp, mỗi tháng quỹ nhận khoản tiền tương đương 7,5% mức lương thuộc diện tính trợ cấp. Trong đó, CLB đóng 6,25%, còn 1,25% được khấu trừ trực tiếp từ thu nhập cầu thủ. Khoản đóng góp chịu sự điều chỉnh của thỏa ước lao động tập thể, bao gồm cả giới hạn về mức tiền được tính.

Mục đích của quỹ không khó hiểu. Cầu thủ chuyên nghiệp có thể kiếm tiền tốt khi còn thi đấu, nhưng sự nghiệp thường kết thúc khá sớm. Không phải ai cũng có thu nhập như những ngôi sao Serie A. Với nhiều người chơi bóng ở Serie B hay Serie C, khoản tích lũy trong quỹ có thể giúp họ trang trải cuộc sống trong thời gian tìm công việc mới.

Tuy nhiên, tiền không tự động chuyển vào tài khoản khi cầu thủ giải nghệ. Người thụ hưởng phải chủ động làm thủ tục đề nghị thanh toán.

Bóng đá Italy đối mặt tranh cãi về tính minh bạch trong quản lý quỹ trợ cấp dành cho cầu thủ và HLV.

Theo số liệu được Corriere dello Sport công bố, tính đến ngày 30/6/2025, tổng số tiền đóng góp tích lũy vào quỹ đạt khoảng 534 triệu euro. Trong đó, 349 triệu euro đã được chi trả, còn khoảng 185,6 triệu euro chưa giải ngân, tương đương 34,7%.

Con số này khiến Assocapp, tổ chức bảo vệ quyền lợi cầu thủ chuyên nghiệp do cựu tuyển thủ Italy Beppe Dossena đứng đầu, đặt câu hỏi về cách quản lý và thông báo quyền lợi cho các thành viên.

Assocapp muốn biết bao nhiêu tiền trong số 185,6 triệu euro thuộc về những cầu thủ đã giải nghệ, bao nhiêu tài khoản không còn phát sinh đóng góp suốt nhiều năm và liệu người có quyền nhận trợ cấp đã được thông báo đầy đủ hay chưa.

Theo Tuttomercatoweb, Assocapp đã kiểm tra 627 hồ sơ. Trong đó, 95 trường hợp được thông báo còn khoản trợ cấp có thể nhận, với tổng giá trị 1.205.392 euro. Trong 612 yêu cầu được thống kê, có 232 trường hợp chưa nhận được phản hồi tại thời điểm công bố.

Andrea Ferrato, Tổng giám đốc Assocapp, cho rằng cầu thủ và HLV có quyền biết chính xác tình trạng tài khoản của mình. Người đã đóng tiền trong nhiều năm không nên gặp khó khăn chỉ để kiểm tra số dư hoặc xác định thủ tục nhận trợ cấp.

Những vướng mắc càng trở nên phức tạp với các ngoại binh từng thi đấu tại Italy. Sau khi rời Serie A, Serie B hoặc Serie C, họ có thể chuyển sang quốc gia khác sinh sống. Nhiều năm trôi qua, một số người không còn nhớ mình từng đóng tiền vào quỹ, hoặc không biết phải liên hệ với đơn vị nào để yêu cầu thanh toán.

Hơn 185 triệu euro chưa được giải ngân từ quỹ trợ cấp cuối sự nghiệp của bóng đá Italy.

Assocapp cũng đặt vấn đề về hiệu quả đầu tư. Theo tính toán của tổ chức, mức ghi có bình quân vào số dư thành viên giảm từ khoảng 2,2% xuống còn 0,37% kể từ năm 2011. Tuy nhiên, những số liệu này vẫn đang gây tranh cãi và chưa phải kết luận của một cuộc kiểm toán độc lập.

Khi cựu cầu thủ phải ra tòa để đòi quyền kiểm tra tài khoản

Trường hợp Emiliano Viviano khiến cuộc tranh cãi thu hút sự chú ý lớn hơn. Cựu thủ môn từng khoác áo Fiorentina, Bologna và Sampdoria muốn tiếp cận các báo cáo tài chính để kiểm tra những khoản tiền liên quan đến thời gian thi đấu chuyên nghiệp.

Yêu cầu không được giải quyết theo cách Viviano mong muốn. Anh đưa vụ việc ra Tòa án Rome và nhận được một quyết định yêu cầu quỹ cung cấp tài liệu. Tuy nhiên, phía quỹ đã nộp đơn phản đối. Phiên xử tiếp theo được lên lịch vào ngày 1/12.

Điểm cần làm rõ là Viviano không cáo buộc bản thân bị mất toàn bộ tiền trợ cấp. Tranh chấp chủ yếu liên quan quyền tiếp cận thông tin tài chính và phạm vi những tài liệu mà một thành viên có thể yêu cầu kiểm tra.

Chủ tịch Hiệp hội Cầu thủ Italy (AIC), Umberto Calcagno, khẳng định Viviano đã nhận đầy đủ khoản trợ cấp thuộc về mình từ nhiều năm trước. Theo Calcagno, yêu cầu hiện tại của cựu thủ môn không chỉ liên quan tài khoản cá nhân mà còn mở rộng sang hoạt động tài chính của quỹ trong suốt 18 năm.

Dù vậy, vụ việc vẫn đặt ra câu hỏi đáng quan tâm. Một cựu tuyển thủ có tên tuổi như Viviano còn phải theo đuổi thủ tục pháp lý để được tiếp cận tài liệu, những cầu thủ ít nổi tiếng hơn sẽ xử lý thế nào nếu gặp vướng mắc tương tự?

Những tranh cãi về quỹ trợ cấp đặt ra câu hỏi về quyền lợi và sự bảo đảm tài chính cho các cầu thủ sau khi kết thúc sự nghiệp.

Phía quản lý quỹ bác bỏ những cáo buộc thiếu minh bạch và điều hành yếu kém. Trong thông cáo ngày 6/11, quỹ cho biết tổng tài sản hiện vượt 197 triệu euro, trong khi nghĩa vụ tài chính đối với các thành viên ở mức hơn 191 triệu euro.

Khoảng 144 triệu euro được đầu tư vào trái phiếu. Ngoài ra, quỹ nắm giữ phần sở hữu trị giá hơn 33 triệu euro tại Sport Invest 2000, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản.

Quỹ cũng công bố đã giải ngân cho hơn 29.300 trường hợp kể từ khi thành lập. Riêng mùa giải 2025/26, 717 thành viên nhận tổng cộng 20,5 triệu euro. Kết quả quản lý tài chính trong mùa này dự kiến ghi nhận khoản thặng dư khoảng 1,7 triệu euro.

Calcagno khẳng định quỹ có đủ khả năng thanh toán, kể cả với những cựu cầu thủ giải nghệ cách đây 30 năm. Ông cho rằng nhiều khoản tiền chưa được giải ngân đơn giản vì người thụ hưởng chưa gửi yêu cầu nhận trợ cấp theo quy định.

Theo giải thích từ phía quỹ, khoản 1,2 triệu euro của hơn 90 thành viên được Assocapp đề cập chưa thể thanh toán vì những người liên quan chưa hoàn tất thủ tục. Trong 627 hồ sơ bị đặt dấu hỏi, quỹ khẳng định chỉ có 9 thành viên chưa từng gửi yêu cầu thanh toán trước đó.

Phía quản lý cũng cho rằng phần lớn phản ánh về việc chậm trả lời liên quan yêu cầu cung cấp thông tin, chứ không phải hồ sơ thanh toán đã đủ điều kiện nhưng bị trì hoãn.

Những giải thích trên cho thấy cuộc tranh cãi phức tạp hơn một câu chuyện tiền bạc thông thường. Assocapp yêu cầu công khai thông tin và đơn giản hóa thủ tục, trong khi phía quỹ khẳng định tài sản vẫn được quản lý an toàn và các khoản trợ cấp đều được chi trả đúng quy định.

Một vấn đề khác nằm ở bộ máy quản lý. Hội đồng quản trị quỹ có sự tham gia của Calcagno, Chủ tịch Hiệp hội HLV Italy Renzo Ulivieri và Leonardo Grosso, người được AIC đề cử giữ chức chủ tịch quỹ.

Assocapp đặt câu hỏi về tính độc lập trong giám sát khi các tổ chức đại diện quyền lợi thành viên đồng thời giữ vai trò quan trọng trong hoạt động điều hành.

Phía quỹ phản bác và cho rằng những cáo buộc xuất hiện trong bối cảnh bóng đá Italy chuẩn bị bầu chủ tịch FIGC vào ngày 14/12, nên có thể mang động cơ chính trị. Assocapp phủ nhận, khẳng định mục tiêu duy nhất là bảo vệ quyền lợi của người đóng góp.

Cho đến nay, chưa có kết luận tư pháp xác nhận quỹ làm thất thoát hay chiếm dụng tiền của cầu thủ. Khoản 185,6 triệu euro chưa giải ngân cũng không thể mặc nhiên được xem là tiền bị giữ bất hợp pháp.

Tuy nhiên, những tranh chấp hiện tại phản ánh vấn đề mà bóng đá Italy cần giải quyết. Nếu khoản trợ cấp được tích lũy từ thu nhập của cầu thủ trong nhiều năm, người đóng góp phải có khả năng theo dõi tiền của mình và tiếp cận thông tin mà không gặp quá nhiều trở ngại.

Với những ngôi sao từng kiếm hàng triệu euro mỗi mùa, khoản trợ cấp có thể không ảnh hưởng lớn đến cuộc sống. Nhưng với một cầu thủ dành phần lớn sự nghiệp ở các giải hạng dưới, tiền tích lũy sau 10 hoặc 15 năm thi đấu có thể rất quan trọng.

Bóng đá Italy đã duy trì quỹ trợ cấp hơn 50 năm, một cơ chế có ý nghĩa trong việc bảo vệ người lao động thể thao. Nhưng sự tồn tại lâu dài không đồng nghĩa mọi quy trình đều hợp lý hoặc không cần thay đổi.

Cầu thủ phải đóng tiền theo quy định khi còn thi đấu. Vì vậy, khi giải nghệ, họ cũng cần được biết rõ mình có bao nhiêu tiền, khoản tiền được quản lý ra sao và cần làm gì để nhận lại.

Cuộc tranh cãi về 185 triệu euro có thể chưa dẫn tới kết luận về sai phạm tài chính. Nhưng ít nhất, nó buộc những người điều hành phải trả lời một câu hỏi rất đơn giản: Vì sao một số cầu thủ vẫn gặp khó khăn khi muốn kiểm tra khoản tiền đã tích lũy bằng chính thu nhập của mình?