Muốn trồng cà phê, cần xác định hướng gió thích hợp để chống xói mòn đất. Ảnh minh họa: C.A.

Trước khi phát quang và đốt cây rừng, chủ đồn điền nên cố gắng để xác định lợi thế của các hướng đón nắng và đón gió khác nhau nhằm điều chỉnh lượng bóng râm cho phù hợp vì điều này rất quan trọng. Tác dụng của ánh nắng mặt trời trong việc sưởi ấm mặt đất và hong khô cây trên những hướng đất nhất định sẽ cực kỳ khó tin nếu chưa được xác nhận bởi những người quan sát giỏi và có sự trợ giúp của nhiệt kế.

Còn về phần địa điểm, cụ thể là sườn núi phía Bắc và phía Nam, sự khác biệt giữa hai hướng đón nắng, đón gió chính là cái làm nên sự khác biệt giữa cỏ xanh tươi và khô héo, giữa lá xanh mướt và lá úa tàn. Cỏ ở sườn hướng bắc mọc xanh và tương đối tươi tốt, trong khi cỏ ở sườn hướng nam khô héo hoàn toàn ngay cả khi ở trong một thung lũng được che chắn khỏi ngọn gió nóng khô.

Một sự khác biệt cũng ấn tượng không kém mà người ta quan sát được ở cây cà phê trồng tại những vị trí này là: Cây trên sườn núi hướng Bắc rất khỏe mạnh và đầy sức sống, còn cây trên sườn núi hướng Nam lại úa vàng, rũ xuống và đầy vẻ bệnh tật.

Ngay cả ở những khu vực mà cà phê không thể phát triển tốt nếu không có lượng bóng râm đáng kể, cây vẫn sinh trưởng ổn trên bờ bắc dù có ít hay thậm chí không có bóng râm và trông tươi tốt hơn khi trồng trên bờ nam có bóng râm vừa phải. Trong vườn ươm, ảnh hưởng của hướng đất cũng rõ rệt không kém, vườn ươm trên sườn hướng Bắc cần ít nước và ít bóng râm che phủ cây non hơn hẳn vườn ươm trên sườn núi hướng Nam.

Về phần hướng đón gió, chủ đề này khó hơn nhiều so với hướng nắng, vì thay đổi liên quan đến hướng nắng có thể xác định bằng phương pháp toán học. Ở các quốc gia có nhiều đồi cao và hẻm núi, người ta thường xuyên bị đánh lừa, không biết nơi nào thì lộ ra và nơi nào được che chắn khỏi sức gió; sườn núi thích hợp cho một số người thường là lựa chọn sai lầm với người khác, dù đồn điền của họ có lẽ chỉ cách nhau vài dặm thôi.

Trong khi chủ đồn điền này cau có phàn nàn về gió đông, người khác lại kêu ca về gió tây. Gió chính là yếu tố đáng sợ nhất vì gió mạnh kèm theo mưa xối xả sẽ gây ra hậu quả tai hại đối với một vườn cà phê.

Gió gây hại theo hai cách: Thứ nhất, cây bị gió quật nghiêng ngả, làm suy yếu khả năng bám đất và làm gãy những sợi rễ nhỏ mềm ngay khi chúng mới mọc ra và thứ hai, cơn mưa kèm theo trận gió sẽ dội mạnh lên sườn đồi, gây ra một mức độ xói mòn nhất định, các hạt đất bị đẩy lên và lớp đất mặt quý giá bị rửa trôi đi mất.

Gió tây nam chỉ gây thiệt hại nặng nề trên sườn núi chắn gió đầu tiên; khi đi sâu hơn vào đất liền sức gió sẽ giảm mạnh, để lại hậu quả rất ít hoặc hầu như chẳng có hậu quả gì.

Khi xét đoán hướng đón gió và tầm quan trọng của nó, người trồng cây và những người khác có kinh nghiệm cũng thường xuyên bị đánh lừa; có những chỗ mà họ kết luận là nơi đón gió lại thường không bị ảnh hưởng chút nào mà những chỗ khác trông kín gió lại bị gió quật vào với sức mạnh kinh hồn bạt vía. Về hướng đón gió, có hai điểm mà ta có thể dùng làm căn cứ đánh giá.

Thứ nhất là tình trạng đất trên sườn núi và thứ hai là độ nghiêng của cây rừng. Người ta nhận thấy đất trên sườn đồi đón gió luôn có vẻ khô cứng và bị xói mòn, lại còn thiếu lớp phủ thực vật hoai mục. Độ nghiêng của cây và đặc biệt là độ cong của ngọn, cho thấy sức gió tấp vào những địa điểm này mạnh đến mức nào.

Tóm tắt những điểm quan trọng về hướng đất, ta nhận thấy xét về hướng đón nắng mặt trời thì rõ ràng hướng bắc là tốt nhất và hướng nam là tệ nhất vì nó nóng hơn hướng bắc gấp đôi. Còn về hướng đông và hướng tây, căn cứ vào nhiệt lượng tạo ra bởi ánh mặt trời, thì không có sự khác biệt đáng kể để chọn một trong hai.