Để cây cà phê phát triển tốt, các đồn điền phải đáp ứng điều kiện về khí hâu, thổ nhưỡng. Ảnh minh họa: T.N.

Điều cần quan tâm là trồng cây che chắn sao cho phù hợp với nhu cầu bóng râm của cây cà phê, loại bỏ những cây mà kinh nghiệm cho thấy là có thể gây hại; các loại này sẽ khác nhau tùy theo mỗi quốc gia.

Khi cây cho bóng mát lớn lên, ta cần phải chăm sóc chúng như chăm sóc cây cà phê vậy; về việc cắt ngọn tỉa cành, cần cẩn thận cắt bớt những cành mọc thấp, mục tiêu là chăm cho cây vừa tươi tốt vừa vươn cao, để nó có thể đổ bóng thật dài và nhờ vậy, bảo vệ được tốt hơn các cây cà phê gần đó. Một điểm khác cần cân nhắc về địa điểm để lập một đồn điền cà phê thành công chính là địa thế vì liên quan đến bóng râm, ánh nắng mặt trời và gió.

Vị trí và phương pháp canh tác phù hợp với kiểu khí hậu này có thể hoàn toàn không phù hợp với kiểu khí hậu khác. Ở vùng duyên hải hay những nơi có khí hậu ẩm ướt, thường thì người ta trồng cà phê mà không cần tới bóng râm, trong khi ở nơi khí hậu nóng khô, bóng râm là điều không thể thiếu, còn ở những khu vực ẩm ướt, cà phê trồng dưới bóng cây lớn sẽ không phát triển tốt. Do đó, phương pháp trồng trọt sẽ hoàn toàn khác biệt ở những khu vực hay địa phương khác nhau.

Xin nhấn mạnh một điều: Cần điều chỉnh bóng râm theo khí hậu, tức là đồn điền cà phê có bóng râm che phủ phát triển tốt nhất ở vùng có khí hậu nóng khô còn đồn điền không bóng râm thì là ở nơi ẩm ướt.

Ở đa số các nước, người ta nhận thấy cây cà phê phát triển tốt nhất, cho trái nhiều hơn và đạt tới tuổi thọ cao hơn ở vùng cao hoặc vùng núi có độ cao từ 300-1200 mét trên mực nước biển; nhưng kinh nghiệm cho thấy độ cao trung bình 900 mét là phù hợp nhất để trồng cà phê thương mại.

Khi lựa chọn địa điểm xây dựng một đồn điền cà phê, tất cả các nước trồng cà phê đều tuân theo các nguyên tắc chung giống nhau: việc nằm ở hướng đông hay hướng nam có thể là ưu điểm nhưng đó không phải yếu tố tiên quyết trước nhất mà còn phải tùy thuộc vào đặc điểm khí hậu địa phương, bóng râm của rừng và phương pháp canh tác đặc biệt.

Nhiều đồn điền ở ngang mực nước biển thường được những tán lá dày che mát còn các đồn điền nằm trên sườn núi thường đón nhiều gió và dễ bị xói mòn. Tại các nước trồng cà phê lâu đời ở phương Đông, hướng đông đón nắng được xem là tốt nhất, hướng tây lại thường được chọn trên lục địa châu Mỹ vì nó không làm giảm độ ẩm nhiều. Sườn đối diện đón ánh nắng mặt trời trực tiếp nhiều hơn nên giữ được nhiệt độ đồng đều hơn.