Thông điệp cứng rắn của Ngân hàng Nhà nước

Chỉ một ngày sau khi ban hành văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn với chi phí thấp hơn, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn đã đích thân chủ trì buổi làm việc với Chủ tịch HĐQT/Tổng giám đốc 46 ngân hàng thương mại.

Nội dung chính của buổi làm việc là tìm giải pháp để ngành ngân hàng tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận để giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng.

Thông điệp cứng rắn

Trước đó, tại Công văn số 9608/NHNN-CSTT, nhà điều hành chính sách tiền tệ đã đặt ra yêu cầu cụ thể với các ngân hàng: giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Đặc biệt, NHNN cũng lần đầu nêu ra các biện pháp xử lý đối với tổ chức tín dụng không tuân thủ chỉ đạo về lãi suất hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường.

Theo đó, nhà điều hành sẽ xem xét điều chỉnh giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong phần còn lại của năm 2026, đồng thời giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp hơn trong năm 2027 hoặc yêu cầu áp dụng một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn mức quy định với các nhà băng không tuân thủ việc giảm lãi suất.

Đáng chú ý, ngoài chỉ đạo về việc giảm lãi suất, nhà điều hành cũng nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hoạt động cấp tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, các khách hàng, nhóm khách hàng có dư nợ lớn. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ việc cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân với các nhu cầu vốn tiềm ẩn rủi ro như: thanh toán tiền góp vốn, mua, nhận chuyển nhượng phần vốn góp của công ty TNHH, công ty hợp danh; góp vốn, mua, nhận chuyển nhượng cổ phần của CTCP chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch...

Trong thời gian tới, NHNN sẽ áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm trong việc cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân đối với các nhu cầu vốn trên.

Chỉ đạo cứng rắn của NHNN được đưa ra trong bối cảnh Chính phủ, Thủ tướng đã liên tiếp phát đi thông điệp yêu cầu giảm chi phí vốn để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số năm nay.

Tại buổi làm việc với lãnh đạo 46 ngân hàng ngày 19/10, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh việc điều hành chính sách tiền tệ và tín dụng trong giai đoạn cuối năm đối diện với áp lực rất lớn khi vừa phải hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số, vừa phải giữ vững ổn định vĩ mô và an toàn hệ thống. Ảnh: Thời báo Ngân hàng.

Tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết các tổ chức tín dụng đã thống nhất giảm lãi suất cho vay 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Yêu cầu này được đặt ra trong bối cảnh nền kinh tế ghi nhận mức tăng trưởng cao, GDP quý III tăng 9,95%, đưa tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%. Việc giảm chi phí vốn được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động, bổ sung vốn lưu động và mở rộng đầu tư, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng cả năm.

Chỉ tính riêng năm 2026, Chính phủ và NHNN đã có gần 10 lần liên tiếp gửi thông điệp tới các ngân hàng, yêu cầu giảm chi phí vốn để hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất

Sau các chỉ đạo liên tiếp từ Chính phủ và NHNN, nhiều ngân hàng đã công bố chương trình cho vay ưu đãi hoặc cam kết giảm lãi suất, bao gồm Agribank, Vietcombank, BIDV, ACB, Sacombank, LPBank, VietBank...

Trong đó, Agribank cho biết từ 19/10, đã triển khai chương trình giảm lãi suất cho vay tối đa 2%/năm so với mức lãi suất thông thường, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên và khách hàng sản xuất, kinh doanh.

Ngân hàng này đồng thời tiếp tục chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng, triển khai từ tháng 8/2026 đến năm 2028, dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên và những động lực tăng trưởng mới. Lãi suất cho vay theo chương trình thấp hơn 1-2%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của Agribank.

Nhiều ngân hàng đã thông báo giảm lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh ngay trong ngày 19/10. Ảnh: Quỳnh Trang.

BIDV thì triển khai chương trình cho vay ngắn hạn bằng VND trên toàn hệ thống, với lãi suất từ 6%/năm, thấp hơn tối đa 2%/năm so với lãi suất thông thường. Mức lãi suất cụ thể phụ thuộc kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn; chương trình hướng đến các ngành, lĩnh vực phù hợp với định hướng ưu tiên của Chính phủ.

Trong khi đó, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết ngân hàng cam kết từ nay đến cuối năm giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp.

LPBank cũng tuyên bố triển khai chương trình giảm lãi suất huy động và cho vay trên toàn hệ thống từ ngày 19/10 đến hết ngày 31/12 năm nay. Trong đó, ngân hàng sẽ giảm 1,6-2%/năm lãi suất cho vay với các khoản giải ngân mới phục vụ sản xuất, kinh doanh ngắn hạn; đồng thời giảm 0,5-0,6%/năm lãi suất tiền gửi tại các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

ACB cũng cam kết điều chỉnh giảm biểu lãi suất huy động áp dụng từ 20/10, đồng thời triển khai chương trình cho vay ưu đãi dành cho doanh nghiệp với mức giảm lãi suất 1,5-2%/năm.

Áp lực điều hành vẫn lớn

Theo số liệu mới nhất của NHNN, tính đến cuối tuần qua, huy động vốn toàn hệ thống đã tăng 11,22%, trong khi tín dụng tăng 11,44%. Tín dụng tăng nhanh khiến chênh lệch giữa dư nợ cho vay và huy động vốn bằng Đồng Việt Nam vẫn ở mức lớn.

Dù vậy, khoảng chênh lệch này đã được thu hẹp từ mức gần 2 triệu tỷ đồng xuống dưới 1,5 triệu tỷ đồng, cho thấy tình hình huy động vốn có sự cải thiện đáng kể.

Theo kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý IV/2026 của Vụ Dự báo, Thống kê (NHNN), các tổ chức tín dụng kỳ vọng huy động vốn tăng bình quân 4,1% trong quý cuối năm, trong khi tín dụng tăng 5,3%. Tính chung cả năm, các ngân hàng dự kiến huy động vốn tăng 14,3% và tín dụng tăng 16,4%.

Như vậy, theo kỳ vọng của các tổ chức tín dụng, tốc độ tăng trưởng tín dụng trong quý IV tiếp tục cao hơn huy động vốn. Chênh lệch này đặt ra yêu cầu các ngân hàng phải chủ động cân đối nguồn vốn, bảo đảm thanh khoản và kiểm soát chi phí huy động, thay vì chỉ dựa vào việc tăng lãi suất để thu hút tiền gửi.

Bài toán càng trở nên phức tạp khi nền kinh tế cần duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn nhiều trong quý cuối năm.

Sau khi đạt tăng trưởng GDP 9 tháng ở mức 9,01%, theo tính toán, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số năm nay, GDP quý IV cần tăng trên 12,5%. Trong khi đó, yêu cầu kiểm soát lạm phát tiếp tục là một yếu tố quan trọng trong điều hành chính sách tiền tệ.

NHNN vì thế phải đồng thời giải quyết nhiều mục tiêu như điều tiết lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp, bảo đảm nguồn vốn cho tăng trưởng, duy trì an toàn thanh khoản và kiểm soát rủi ro tín dụng. Việc giảm lãi suất huy động có thể tạo điều kiện giảm chi phí vốn đầu vào, tuy nhiên mức độ và tốc độ dẫn sang lãi suất cho vay vẫn còn phải phụ thuộc vào cơ cấu nguồn vốn, chi phí hoạt động và rủi ro của từng khoản vay tại các ngân hàng.

Agribank giảm lãi suất cho vay tới 2,0%/năm hỗ trợ người dân và DN Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và NHNN về giảm mặt bằng lãi suất cho vay, Agribank triển khai các giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp giảm chi phí vốn, mở rộng kinh doanh. 35:2089 hôm qua

Ngân hàng bắt đầu giảm lãi suất cho vay Sau chỉ đạo của Chính phủ về giảm lãi suất cho vay 1,5-2%, một số ngân hàng có động thái "hạ nhiệt". 36:2161 hôm qua

NHNN yêu cầu ngân hàng giảm lãi suất huy động tối thiểu 0,5%/năm NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, giảm lãi suất cho vay 1,5-2%/năm đối với một số lĩnh vực. 39:2310 hôm qua