 |
| Hình ảnh ký sinh trùng dưới da người bệnh. Ảnh minh họa: Huid Darm. |
Bệnh nhân N.H.T (22 tuổi, phường Ái Quốc, TP Hải Phòng) tìm đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Hải Dương sau nhiều ngày cảm thấy cơ thể uể oải, ăn uống kém, bụng thường xuyên đầy tức. Cùng lúc đó, trên da bắt đầu xuất hiện những nốt sẩn ngứa rải rác khắp người, khiến người bệnh khó chịu kéo dài.
Điều khiến các bác sĩ chú ý là chỉ một tháng trước, T. từng điều trị ký sinh trùng và nghĩ rằng tình trạng đã ổn định. Tuy nhiên, các xét nghiệm chuyên sâu lần này lại cho thấy bệnh nhân nhiễm cùng lúc 3 loại ký sinh trùng gồm sán lá gan lớn, giun lươn và giun đũa chó mèo.
Tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Hải Dương, các bác sĩ cho biết số ca nhiễm ký sinh trùng thời gian gần đây có xu hướng gia tăng. Đáng chú ý, nhiều bệnh nhân được phát hiện nhiễm cùng lúc từ 3 đến 4 loại ký sinh trùng khác nhau, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng kéo dài đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Điển hình là bệnh nhân N.Q.Đ. (53 tuổi, xã Hà Tây, TP Hải Phòng). Người bệnh nhập viện trong tình trạng mệt mỏi kéo dài, ăn kém, khó tiêu. Dù không sốt, người bệnh xuất hiện ngứa nhiều và ban sẩn rải rác toàn thân. Kết quả kiểm tra cho thấy bệnh nhân nhiễm cùng lúc 4 loại ký sinh trùng gồm sán lá gan lớn, giun lươn, giun đũa chó mèo và sán dây chó.
Một trường hợp khác là bệnh nhân B.X.T. (78 tuổi, phường Yếu Kiểu, TP Hải Phòng). Kết quả xét nghiệm và thăm dò chuyên sâu cho thấy người bệnh nhiễm đồng thời 4 loại ký sinh trùng gồm sán lá gan lớn, sán dây lợn, giun lươn và giun đũa chó mèo. Trước đó, cuối tháng 2, bệnh nhân P.B.T. (66 tuổi, xã Lạc Phượng, TP Hải Phòng) cũng nhập viện và được xác định dương tính với 3 loại ký sinh trùng là giun đũa chó mèo, giun lươn và sán dây chó.
Việt Nam là quốc gia có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, điều kiện thuận lợi cho nhiều loại ký sinh trùng phát triển và tồn tại trong môi trường. Bên cạnh đó, một số thói quen ăn uống phổ biến như ăn rau sống, thực phẩm chưa nấu chín kỹ, gỏi, tiết canh hoặc sử dụng nguồn nước và thực phẩm không đảm bảo vệ sinh cũng làm tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng.
ThS.BS Phạm Thị Thảo Hương, khoa Vi sinh, Viện Xét nghiệm Y học, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay triệu chứng nhiễm ký sinh trùng thường không đặc hiệu, dễ bị bỏ qua. Người bệnh có thể đau bụng âm ỉ, đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài. Một số trường hợp sụt cân, chán ăn, cơ thể mệt mỏi mà không rõ nguyên nhân.
Khi bệnh tiến triển, các biểu hiện trở nên rõ ràng hơn như ngứa hậu môn dữ dội về đêm (thường gặp ở trẻ nhiễm giun kim), da xanh xao, thiếu máu do giun móc hút máu hoặc nổi mẩn ngứa, dị ứng tái phát không rõ nguyên nhân.
Nếu không được điều trị, ký sinh trùng có thể gây biến chứng nguy hiểm. Với trẻ em là suy dinh dưỡng, còi cọc, chậm phát triển thể chất và trí tuệ. Người lớn bị thiếu máu nặng, tắc ruột do búi giun, viêm đường mật hoặc áp xe gan khi giun chui vào ống mật.
Theo bác sĩ Thảo Hương, cách phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là tuân thủ nguyên tắc "ăn chín, uống sôi" và duy trì thói quen vệ sinh cá nhân tốt. Rau sống cần được rửa kỹ dưới vòi nước chảy, không nên chỉ ngâm qua loa trong nước muối vì không có tác dụng diệt trứng giun sán.
Người dân nên rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh; cắt móng tay thường xuyên; đeo găng tay, đi ủng khi làm vườn hoặc tiếp xúc với đất ẩm. Ngoài ra, không sử dụng phân tươi để bón rau, xử lý rác và chất thải hợp vệ sinh. Đồng thời, người dân nên định kỳ tẩy giun 6 tháng/lần cho cả người và vật nuôi.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
