|
|
Chất béo tích tụ trong tế bào cơ và gan có thể cản trở insulin hoạt động, khiến glucose ứ đọng trong máu và làm tăng nguy cơ biến chứng tiểu đường. Ảnh: Unsplash. |
Trong cuốn sách Ăn gì không chết - Sức mạnh chữa lành của thực phẩm, tiến sĩ, bác sĩ Michael Greger và Gene Stone cho biết béo phì và tiểu đường type 2 có mối liên hệ chặt chẽ với chế độ ăn uống và lối sống. Trong đó, các chế độ ăn giàu chất béo, giàu năng lượng cùng việc duy trì lối sống thiếu lành mạnh được xác định là những yếu tố góp phần thúc đẩy sự gia tăng của hai vấn đề sức khỏe này.
Một trong những cơ chế đáng chú ý là tình trạng chất béo tích tụ bên trong tế bào cơ và gan. Theo tác giả, lượng chất béo này có thể cản trở hoạt động của insulin, khiến cơ thể giảm khả năng sử dụng glucose.
Bình thường, sau mỗi bữa ăn, tuyến tụy giải phóng insulin để giúp glucose trong máu đi vào tế bào, cung cấp năng lượng cho cơ thể. Có thể hình dung insulin như chiếc chìa khóa mở cửa tế bào. Tuy nhiên, khi chất béo tích tụ bên trong tế bào cơ, hoạt động của insulin bị suy giảm. Glucose khó đi vào tế bào, thay vào đó tiếp tục tích lũy trong máu, khiến đường huyết tăng cao.
Đáng chú ý, chất béo ảnh hưởng hoạt động của insulin không chỉ đến từ thực phẩm mà còn có thể là lượng mỡ tích tụ sẵn trong cơ thể. Vì vậy, chế độ ăn dư thừa năng lượng kéo dài, góp phần tích tụ mỡ và béo phì, có thể làm gia tăng tình trạng kháng insulin.
Theo tác giả, khi đường huyết tăng cao kéo dài, hậu quả không chỉ dừng lại ở rối loạn chuyển hóa. Lượng glucose dư thừa có thể phá hủy các mạch máu trên khắp cơ thể, làm tăng nguy cơ mù lòa, suy thận, bệnh tim mạch và đột quỵ. Đường huyết cao còn gây tổn thương dây thần kinh, khiến người bệnh bị tê bì, ngứa ran hoặc đau đớn.
|
| Sách Ăn gì không chết - Sức mạnh chữa lành của thực phẩm. Ảnh: NXB Trẻ. |
Đặc biệt, khi các mạch máu và dây thần kinh ở chân bị tổn thương, người mắc tiểu đường có thể bị tuần hoàn máu kém, mất cảm giác ở bàn chân. Những vết thương nhỏ vì thế dễ lâu lành, nhiễm trùng và trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến đoạn chi.
Tuy nhiên, tiểu đường type 2 không phải tình trạng hoàn toàn không thể kiểm soát. Tác giả nhấn mạnh vai trò của chế độ ăn và lối sống trong phòng ngừa, điều trị bệnh. Thay đổi thói quen ăn uống theo hướng lành mạnh hơn, kiểm soát cân nặng và duy trì vận động có thể giúp cải thiện sức khỏe chuyển hóa.
Trong cuốn sách, tác giả cũng kể câu chuyện của Millan, một thành viên cộng đồng NutritionFacts.org, được chẩn đoán mắc tiểu đường type 2 ở tuổi 30. Bà từng trải qua nhiều năm béo phì, liên tục thử các chế độ ăn kiêng nhưng thường nhanh chóng tăng cân trở lại. Do nhiều thành viên trong gia đình cũng mắc bệnh, bà từng nghĩ tiểu đường là điều khó tránh khỏi vì di truyền.
Sau 20 năm sống chung với bệnh, vào thập niên 1990, Millan chuyển sang chế độ ăn thuần thực vật. Bà cho biết sức khỏe, năng lượng được cải thiện và cuối cùng duy trì được cân nặng hợp lý. Hơn 40 năm sau chẩn đoán, ở tuổi ngoài 70, bà vẫn năng động, thậm chí tham gia dạy các lớp nhảy Zumba cường độ cao.
Qua câu chuyện này, tác giả muốn nhấn mạnh rằng lựa chọn thực phẩm và thay đổi lối sống có thể tạo ra khác biệt đáng kể đối với sức khỏe. Với người mắc tiểu đường type 2, bên cạnh việc theo dõi đường huyết và tuân thủ điều trị, xây dựng chế độ ăn hợp lý, tránh dư thừa năng lượng và kiểm soát cân nặng là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.
Cuốn sách Đứa trẻ khỏe mạnh về cảm xúc mang tới cái nhìn toàn diện hơn về vai trò của việc giáo dục trong quá trình định hình tính cách của con trẻ. Trong hành trình nuôi dưỡng một đứa trẻ việc xây dựng một thế giới tinh thần phong phú, quan trọng không kém gì quá trình phát triển về thể chất tới cho các bà mẹ nhiều kiến thức hữu ích trong năm đầu nuôi con.