 |
| Hút thuốc lá và rượu là những yếu tố rủi ro có thể làm tăng nguy cơ gây ung thư miệng. Ảnh: Shutterstock. |
Ung thư miệng phát triển ở bất kỳ phần nào của khoang miệng, bao gồm môi, nướu, lưỡi hoặc vòm miệng, bắt đầu từ các tế bào vảy. Các tế bào vảy bình thường trở thành ung thư khi DNA của chúng thay đổi, bắt đầu phát triển và nhân lên.
Có nhiều lý do phía sau những đột biến này bao gồm vệ sinh răng miệng kém, hút thuốc quá mức, uống rượu, quan hệ tình dục không an toàn và ăn thực phẩm không lành mạnh.
Dấu hiệu cảnh báo sớm
Theo Times Now News, một vài dấu hiệu và triệu chứng phổ biến của ung thư miệng bao gồm:
- Các vết loét trên môi hoặc bên trong miệng dễ chảy máu và không lành trong vòng hai tuần
- Những đốm thô hoặc vùng có vảy trên môi, nướu hoặc bên trong miệng
- Các khu vực trong miệng chảy máu mà không có lý do rõ ràng
- Tê, đau hoặc đau trên mặt, cổ hoặc trong miệng xảy ra mà không có nguyên nhân rõ ràng
- Khó nhai hoặc nuốt, nói hoặc di chuyển hàm hoặc lưỡi
- Giảm cân không chủ ý
- Đau tai
- Hôi miệng mạn tính
Nguyên nhân gây ung thư miệng
Một vài thói quen hàng ngày có thể khiến bạn dễ bị ung thư miệng hơn bao gồm:
Vệ sinh răng miệng kém
Theo India Times, việc bỏ bê thói quen vệ sinh răng miệng thiết yếu, bao gồm đánh răng, dùng chỉ nha khoa thường xuyên và khám răng định kỳ, có thể làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư miệng. Chăm sóc răng miệng không đầy đủ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn có hại và hình thành các bệnh nhiễm trùng, viêm nhiễm và các bệnh lý khác trong khoang miệng.
Sự tích tụ mảng bám và cao răng trên răng và dọc theo đường viền nướu tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh, dẫn đến bệnh nha chu (bệnh nướu) mạn tính. Các tác nhân gây bệnh nha chu và các chất trung gian gây viêm có thể xâm nhập vào các mô trong miệng, thúc đẩy tổn thương tế bào. Điều này gây đột biến DNA và những thay đổi ác tính trong khoang miệng, tăng nguy cơ phát triển ung thư miệng.
Dinh dưỡng kém
Chế độ ăn thiếu trái cây và rau quả, vốn là nguồn cung cấp dồi dào vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa, có liên quan đến nguy cơ ung thư miệng cao hơn. Những thực phẩm giàu chất dinh dưỡng này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chức năng miễn dịch, chống lại stress oxy hóa và duy trì sức khỏe tế bào.
Việc thiếu hụt các chất dinh dưỡng thiết yếu như vitamin C, vitamin E, beta-carotene và folate trong chế độ ăn uống làm suy yếu phản ứng miễn dịch và cản trở khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư.
Ngoài ra, việc thiếu hụt chất xơ từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật góp phần gây ra các vấn đề về tiêu hóa và thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, từ đó có khả năng ảnh hưởng đến sự phát triển ung thư ở khoang miệng.
 |
| Các vết loét trên môi hoặc bên trong miệng dễ chảy máu và không lành trong vòng hai tuần có thể là dấu hiệu âm thầm của ung thư miệng. Ảnh: Healthline. |
Uống rượu bia
Uống quá nhiều rượu ảnh hưởng đến sức khỏe theo nhiều cách - bao gồm tăng nguy cơ ung thư miệng. Rượu bia có liên quan đến gần 1/3 số ca ung thư miệng và uống quá nhiều làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Theo nghiên cứu năm 2025 được công bố trên tạp chí BMJ, ngay cả lượng rượu tiêu thụ hàng ngày thấp, khoảng 9 ml, cũng làm tăng 50% nguy cơ mắc ung thư miệng.
Hút thuốc
Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, người hút thuốc lá có nguy cơ mắc ung thư miệng cao gấp 5-10 lần so với người không hút thuốc. Ung thư miệng phổ biến ở nam giới gấp 2-3 lần so với phụ nữ.
Trung tâm Y tế Johns Hopkins cho biết hút thuốc lá điếu, thuốc lào, xì gà và các loại thuốc lá khác đều gây hại. Theo nghiên cứu năm 2025 được công bố trên tạp chí Pharmacy & BioAllied Sciences, hút thuốc lá dẫn đến ung thư miệng do tiếp xúc với các hợp chất gây ung thư.
Nguy cơ càng tăng cao hơn khi bạn kết hợp hút thuốc và uống rượu. Một khi rượu làm suy yếu lớp niêm mạc bảo vệ, các chất gây ung thư trong thuốc lá sẽ có cơ hội xâm nhập và làm tổn thương mô cao hơn nhiều. Việc kết hợp hai thói quen này có thể làm tăng nguy cơ ung thư miệng lên gấp 30 lần.
Quan hệ tình dục không an toàn
Theo Eating Well, quan hệ tình dục không an toàn làm tăng nguy cơ mắc bệnh này vì nó có thể lây lan virus u nhú ở người (HPV), nguyên nhân chính gây ung thư miệng. Nó thường lây lan qua tiếp xúc da kề da khi quan hệ tình dục, cũng như quan hệ tình dục bằng miệng và hôn nhau.
Thống kê cho biết số trường hợp ung thư miệng liên quan đến HPV ngày càng gia tăng, với dữ liệu cho thấy có tới 73% bệnh ung thư ở các khu vực như phía sau lưỡi và amidan dương tính với HPV.
Cuốn sách Bệnh của thời thức ăn tiện lợi giải thích nguyên nhân gây ra tất cả bệnh mạn tính, cách thực phẩm tiện lợi đã tác động đến chúng dẫn đến tổn hại cho sức khỏe, nền kinh tế và môi trường, từ đó đề xuất giải pháp để chữa lành cho con người.
