Đi bộ buổi sáng được xem là một trong những hình thức vận động đơn giản, dễ thực hiện và mang lại lợi ích rõ rệt cho tim mạch, kiểm soát cân nặng và tinh thần. Tuy nhiên, lợi ích này không phải lúc nào cũng đúng trong mọi điều kiện thời tiết, đặc biệt là vào mùa đông lạnh giá.
Theo các bác sĩ tim mạch, đi bộ quá sớm vào buổi sáng mùa đông - nhất là trong khoảng 5h30-6h sáng - có thể làm tăng đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng như đau tim và đột quỵ, đặc biệt ở người lớn tuổi và người có bệnh nền.
Vì sao đi bộ sáng sớm mùa đông có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ?
Một trong những yếu tố quan trọng nhất của thời tiết lạnh là phản ứng co mạch của cơ thể. Khi nhiệt độ môi trường giảm thấp, các mạch máu có xu hướng co hẹp lại nhằm giữ nhiệt, dẫn đến tăng huyết áp đột ngột và làm tim phải hoạt động vất vả hơn để bơm máu đi khắp cơ thể.
Ở người lớn tuổi, mạch máu thường đã kém đàn hồi do quá trình lão hóa hoặc xơ cứng mạch máu. Khi phải đối mặt đồng thời với không khí lạnh và gắng sức vận động, tim phải chịu áp lực lớn hơn bình thường, làm gia tăng nguy cơ thiếu máu cơ tim.
Bên cạnh đó, buổi sáng sớm vốn đã là thời điểm nguy cơ cao đối với các biến cố tim mạch. Trong khoảng thời gian này, cơ thể trải qua sự thay đổi nội tiết tự nhiên khiến huyết áp và nhịp tim đạt mức cao nhất trong ngày. Việc tiếp xúc đột ngột với không khí lạnh càng làm trầm trọng thêm phản ứng này.
Khi các mạch máu bị co hẹp mạnh, lưu lượng oxy đến cơ tim giảm, đồng thời có thể làm mất ổn định các mảng xơ vữa đã tồn tại trong thành động mạch. Điều này làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây tắc nghẽn đột ngột và dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
 |
| Thói quen đi bộ sáng sớm vốn được xem là tốt cho tim mạch, nhưng trong mùa đông lạnh giá, lại có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ ở người lớn tuổi và người có bệnh nền tim mạch. |
Những nhóm đối tượng có nguy cơ cao cần đặc biệt thận trọng
Các nhóm đối tượng có nguy cơ cao bao gồm:
- Người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường.
- Người có cholesterol cao, béo phì.
- Người có tiền sử hút thuốc lá.
- Bệnh nhân đã từng mắc bệnh tim mạch…
Đáng lưu ý, ngay cả những người không được chẩn đoán bệnh tim trước đó cũng có thể đối mặt rủi ro do tắc nghẽn mạch máu tiềm ẩn hoặc xơ cứng mạch máu liên quan đến tuổi tác mà chưa được phát hiện.
Thời điểm đi bộ nào an toàn hơn cho người cao tuổi trong mùa đông?
Các chuyên gia khuyến cáo người cao tuổi và người có nguy cơ tim mạch cao nên tránh hoàn toàn việc đi bộ ngoài trời vào sáng sớm trong mùa đông. Thay vào đó, đi bộ sau khi mặt trời đã lên, lý tưởng nhất trong khoảng 9-11h sáng, khi nhiệt độ môi trường ấm hơn, được xem là lựa chọn an toàn hơn cho tim mạch.
Trong những ngày thời tiết quá lạnh, các hình thức vận động trong nhà cũng là giải pháp phù hợp, bao gồm:
- Yoga nhẹ nhàng.
- Các bài giãn cơ.
- Aerobic cường độ thấp.
- Đi bộ trên máy chạy bộ trong không gian ấm…
Những hình thức này giúp duy trì vận động mà không khiến cơ thể phải chịu cú sốc nhiệt do thời tiết lạnh.
Những triệu chứng cảnh báo không được xem nhẹ trong mùa đông
Trong mùa đông, các dấu hiệu sau không bao giờ nên bị bỏ qua, đặc biệt ở người cao tuổi:
- Đau hoặc tức ngực.
- Khó thở đột ngột.
- Chóng mặt, choáng váng.
- Đổ mồ hôi nhiều bất thường.
- Mệt mỏi cực độ.
- Đau lan lên hàm hoặc cánh tay trái.
- Tim đập nhanh, hồi hộp.
Nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào trong số này, cần đến cơ sở y tế hoặc gặp bác sĩ ngay lập tức, không nên chần chừ hay tự xử trí tại nhà.
Vận động trong mùa đông cần cân bằng giữa lợi ích và an toàn
Hoạt động thể chất vẫn đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi. Tuy nhiên, thời điểm vận động và mức độ an toàn trong mùa đông là yếu tố không thể xem nhẹ.
Người lớn tuổi cần chú ý:
- Mặc đủ ấm, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột
- Uống thuốc đúng chỉ định
- Uống đủ nước
- Theo dõi và kiểm soát huyết áp, đường huyết
- Khám tim mạch định kỳ
Việc điều chỉnh thói quen vận động phù hợp với điều kiện thời tiết sẽ giúp giảm nguy cơ các biến cố tim mạch không đáng có, đồng thời vẫn duy trì được lợi ích lâu dài cho sức khỏe.
Chạy trời không khỏi đau: Tập hợp các ghi chép của tác giả Adam Kay trong 6 năm hành nghề y từ 2004 đến 2010, cuốn sách là bản báo cáo không khoan nhượng về công việc của đội ngũ y tế của Vương quốc Anh đang làm việc ngày đêm nhưng chưa được nhìn nhận và tôn trọng đúng mức.
