Thị trường sách châu Á bùng nổ

Lễ hội Văn học Kerala là điểm đến thu hút giới trẻ Ấn Độ. Ảnh: Nytimes.

Theo nhà bình luận Karishma Vaswani của Bloomberg, thị trường sách châu Á trước đây không có tín hiệu nào quá tích cực. Nhu cầu đọc sách của người dân phần lớn được cho là để tìm cách vươn lên trong cuộc sống. Điều này phần nào được thể hiện ở việc sách giáo khoa, tài liệu ôn thi và sách self-help nằm trong số những cuốn sách bán chạy nhất.

Trong những thập kỷ gần đây, tỷ lệ người đọc sách tại châu Á có gia tăng, phần nào đến từ sự mở rộng của tầng lớp trung lưu và việc sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai rộng rãi hơn.

Nhờ sự phát triển của mạng xã hội, đọc sách với người dân châu Á vừa để phát triển kinh tế vừa là một thú vui tâm trí.

Tương phản với phương Tây

Bối cảnh này góp phần giải thích cho việc tỷ lệ đọc sách được duy trì và có khả năng phục hồi tốt hơn so với một số nơi khác trên thế giới. Với người dân châu Á, đọc sách không chỉ vì yêu thích mà còn là nhu cầu cần thiết của cá nhân và của hệ thống chính trị xã hội.

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương hiện là thị trường xuất bản lớn nhất thế giới, ước tính đã tạo ra doanh thu từ 400 tỷ USD đến 420 tỷ USD từ cả ấn phẩm in và điện tử trong năm 2024, theo số liệu mới nhất từ Liên đoàn quốc tế về quyền tái bản (IFRRO). Cho đến năm 2030, khu vực này được dự báo sẽ tăng trưởng 8% đến 10% mỗi năm, gấp hơn hai lần tốc độ tăng trưởng toàn cầu. Thậm chí ngay cả khi báo chí và tạp chí suy giảm, sách vẫn phát triển, chiếm khoảng 60% doanh thu xuất bản truyền thống.

Đây là những tín hiệu tương phản rõ rệt với thị trường phương Tây. Ngành xuất bản tạo ra khoảng 32 tỷ USD doanh thu tại Mỹ và khoảng 9 tỷ USD tại Anh trong giai đoạn 2023-2024.

Tại châu Á, các lễ hội văn học trên khắp Ấn Độ và Đông Nam Á đang giúp thúc đẩy sự quan tâm của độc giả, trong khi sách giấy đã âm thầm trở thành biểu tượng đầy quyền lực, ngay cả trong thời đại kỹ thuật số.

Ấn Độ là ví dụ rõ ràng nhất cho thấy tiềm năng to lớn của sách. Theo IFRRO, thị trường xuất bản Ấn Độ ước tính đạt hơn 11 tỷ USD và dự kiến ​​sẽ tăng trưởng mạnh mẽ đến cuối thập kỷ này. Quốc gia này cũng là thị trường sách tiếng Anh lớn thứ hai thế giới, trong khi văn học bằng các ngôn ngữ và phương ngữ địa phương cũng đang phát triển mạnh.

Những tác phẩm nổi tiếng toàn cầu như hồi ký Mother Mary Comes to Me của Arundhati Roy (gần đây lọt vào danh sách đề cử giải Women’s Prize cho tác phẩm phi hư cấu) và Tomb of Sand của Geetanjali Shree (đoạt giải International Booker Prize năm 2022) cho thấy nhu cầu đối với văn học Ấn Độ rất mạnh mẽ.

Thị trường Trung Quốc cũng cho thấy vai trò của chính sách trong việc định hình thói quen đọc sách. Thị trường xuất bản Trung Quốc, ước tính trị giá hơn 200 tỷ USD, đang vượt trội so với các nước khác. Chính phủ nước này, với mục tiêu đưa Trung Quốc trở thành cường quốc văn hóa vào năm 2035, coi việc đọc sách là ưu tiên hàng đầu và đã ban hành nhiều quy định để thúc đẩy điều đó.

Mạng xã hội, thường bị đổ lỗi cho sự suy giảm của sách, lại đang góp phần thúc đẩy thói quen đọc sách tại Trung Quốc. Douyin, phiên bản TikTok của Trung Quốc, đã trở thành kênh chính để quảng bá và bán sách.

Trong khi BookTok ở các quốc gia như Australia, Mỹ và Anh thường tập trung vào tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên và một số thể loại được ưa chuộng, sách được bán trên các nền tảng của Trung Quốc lại rất đa dạng, có cả sách giáo dục và sách self-help.

Hình ảnh tại Hội chợ Sách thế giới Delhi. Ảnh: theindianawaaz.

Chặng đường dài để phát triển ngành sách châu Á

Tuy nhiên, văn hóa đọc và thị trường sách châu Á vẫn có những điểm tối. Khu vực này vẫn chiếm khoảng 46% thanh thiếu niên mù chữ và 61% người lớn mù chữ trên thế giới.

Các cuộc khảo sát cũng cho thấy người châu Á trung bình đọc ít sách hơn so với người phương Tây. Trên thực tế, Ấn Độ là quốc gia châu Á duy nhất lọt vào danh sách sáu quốc gia đọc nhiều sách nhất tính theo đầu người. Chưa kể, thống kê này dường như chỉ phản ánh thói quen của tầng lớp trung lưu và thượng lưu.

Do vậy, việc nâng cao trình độ đọc viết, đặc biệt là ở những khu vực kém phát triển, nơi việc tiếp cận sách vở và giáo dục vẫn còn thấp, là một ưu tiên hàng đầu. Thủ tướng Singapore Lawrence Wong đã nêu một tấm gương tốt cho Ngày sách thế giới năm nay khi ông chia sẻ trên mạng xã hội về vai trò của việc đọc sách đối với cuộc đời ông.

Vẫn còn một chặng đường dài để xây dựng thói quen đọc sách bền vững cho toàn châu Á.

Truyền thuyết về người phát minh ra đấu giá sách Năm 1952, người đại diện văn học Scott Meredith đã làm một điều không tưởng: gửi cùng một bản thảo đến nhiều nhà xuất bản cùng một lúc, từ đó phát minh ra đấu giá sách. 20:05 1/5/2026

Có gì ở Rabat, thủ đô sách mới của thế giới? Rabat, một trong những thành phố sôi động của Morocco, đã chính thức trở thành Thủ đô Sách Thế giới của UNESCO năm 2026, theo Euro News. 06:35 1/5/2026

Hội sách thiếu nhi châu Á: Từ ý tưởng đến giá trị thực Trong không khí Hội sách thiếu nhi châu Á (AFCC) lần thứ 14 sắp diễn ra tại Singapore, cùng nhìn lại sự phát triển và đánh giá tầm quan trọng của sự kiện này. 07:54 24/5/2023