Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Tham vọng làm giàu của người đứng sau vụ lừa đảo Theranos

Elizabeth Holmes từng từ bỏ Đại học Stanford, chia tay bạn trai để thành lập công ty riêng. Nhiều năm sau, Theranos trở thành tâm điểm một vụ lừa đảo chấn động.

Mùa xuân năm 2002, Elizabeth được nhận vào Stanford theo diện chương trình Học bổng của Tổng thống, một giải thưởng dành cho học sinh xuất sắc cùng khoản tiền thưởng 3 nghìn đô-la để cô có thể tự do lựa chọn ngành học yêu thích.

Bố cô đã khắc sâu trong tâm trí cô ý nghĩ rằng cần phải sống một cuộc đời có mục đích. Trong sự nghiệp phụng sự công ích của mình, Chris Holmes từng quản lý nhiều chương trình nhân đạo như chương trình di tản bằng thuyền từ cảng Mariel vào năm 1980 nhằm hỗ trợ hơn 100.000 người Cuba và Haiti di cư sang Mỹ. Trong nhà ông treo nhiều bức ảnh chụp cảnh ông tham gia cứu nạn ở các nước có chiến tranh.

Thông điệp Elizabeth nhận được từ những bức ảnh này là nếu thực sự muốn để lại dấu ấn trên thế giới, cô cần phải đạt được một điều gì đó giúp thúc đẩy lợi ích chung của cộng đồng, chứ không chỉ là sự giàu có đơn thuần. Công nghệ sinh học mở ra triển vọng giúp cô đạt được cả hai điều đó. Cô quyết định chọn chuyên ngành kỹ thuật hóa chất để có thể dễ dàng tiến thân vào lĩnh vực đó.

sách ảnh 1

Elizabeth Holmes trong phim You Can See Everything. Ảnh: A24

Gương mặt tiêu biểu của khoa kỹ thuật hóa chất ở Stanford là Channing Robertson. Cuốn hút, điển trai và hài hước, Robertson đã dạy học ở đây từ năm 1970 và có biệt tài lôi kéo sinh viên. Ông cũng là người có phong cách thời trang nhất khoa với mái tóc màu vàng muối tiêu và áo khoác da, khiến ông trông trẻ hơn cả chục tuổi so với độ tuổi 59 của mình.

Elizabeth tham gia lớp Nhập môn Kỹ thuật Hóa chất và một buổi hội thảo của Robertson về các thiết bị đưa thuốc vào cơ thể có kiểm soát. Cô cũng xin vào làm phụ tá trong phòng thí nghiệm nghiên cứu của ông. Robertson chấp thuận và giao cô cho một nghiên cứu sinh Tiến sĩ đang thực hiện dự án tìm ra các enzyme tốt nhất để cho vào bột giặt.

Ngoài công việc hàng giờ liên tục trong phòng thí nghiệm, Elizabeth còn có một đời sống xã hội sôi động. Cô tham dự các buổi tiệc ở trường và hò hẹn với một sinh viên năm hai tên là JT Batson. Vốn xuất thân từ một thị trấn nhỏ ở Georgia, Batson không khỏi ấn tượng trước vẻ lịch thiệp tao nhã và từng trải của Elizabeth, mặc dù anh cũng nhận thấy rằng cô là người kín đáo. “Cô ấy không hay chia sẻ,” anh nhớ lại. “Cô ấy thích giữ bí mật.”

Trong kỳ nghỉ đông năm thứ nhất, Elizabeth trở về Houston để nghỉ lễ cùng bố mẹ và gia đình dì Dietz từ Indianapolis sang chơi. Tuy mới vào đại học được vài tháng nhưng cô đã nhen nhóm ý định bỏ học. Trong bữa tối Giáng sinh, bố cô gấp một chiếc máy bay bằng giấy ghi chữ “Tiến sĩ” ở cánh rồi phi về phía cô đang ngồi.

Theo lời kể của một thành viên gia đình có mặt trong bữa ăn hôm đó, Elizabeth đã phản ứng rất thẳng thừng và dứt khoát: “Không đâu, thưa bố, con không thích lấy bằng Tiến sĩ đâu, con muốn kiếm tiền.”

Mùa xuân năm đó, một hôm cô đột ngột xuất hiện trước cửa phòng kí túc xá của Batson và thông báo rằng cô không thể tiếp tục hẹn hò với anh được nữa vì cô đang chuẩn bị thành lập công ty nên sẽ phải dành trọn thời gian cho nó. Vốn chưa từng bị đá bao giờ, Batson tuy sửng sốt nhưng cũng bớt cay đắng phần nào trước lý do khác thường mà cô đưa ra.

Nhưng Elizabeth chỉ thực sự bỏ học ở Stanford vào mùa thu năm tiếp theo sau khi hoàn thành kỳ thực tập mùa hè ở Viện Nghiên cứu Hệ gen của Singapore. Trước đó, vào đầu năm 2003, châu Á điêu đứng vì sự tấn công của một dịch bệnh chưa từng được biết tới, gọi là hội chứng suy hô hấp cấp, hay SARS. Elizabeth đã dành cả mùa hè đó để xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm thu được bằng các phương pháp lạc hậu như xi-lanh và que lấy dịch mũi. Từ trải nghiệm này, cô hạ quyết tâm tìm ra một phương pháp tốt hơn.

Khi trở về nhà ở Houston, cô ngồi lì trước máy tính năm ngày liền, chỉ ngủ khoảng một hoặc hai tiếng mỗi đêm và ăn đồ do mẹ đưa vào. Dựa trên những công nghệ mới mà cô đã học được từ khóa thực tập và trong các buổi học của thầy Robertson, cô viết đơn đăng ký bảo hộ sáng chế cho miếng dán ở cánh tay, có thể đồng thời chẩn đoán các triệu chứng và điều trị luôn trên bệnh nhân.

Elizabeth tranh thủ ngủ bù trong xe trong khi được mẹ chở từ Texas đến California để bắt đầu năm học thứ hai. Vừa đặt chân tới trường, cô đã khoe bằng sáng chế của mình với thầy Robertson và Shaunak Roy, nghiên cứu sinh Tiến sĩ mà cô đang hỗ trợ trong phòng thí nghiệm của Robertson.

Trong lời khai trước tòa nhiều năm sau đó, Robertson kể lại rằng ông đã rất ấn tượng trước thiên tài sáng tạo của cô: “Cô ấy có khả năng tiếp nhận và tổng hợp các dữ liệu khoa học, kỹ thuật và công nghệ theo những cách mà tôi chưa từng nghĩ tới.” Ông cũng ấn tượng trước nhiệt huyết và lòng quyết tâm đi theo ý tưởng của mình đến cùng của cô.

“Trong số hàng nghìn sinh viên mà tôi từng tiếp xúc khi đó, tôi chưa thấy ai như vậy,” ông nói. “Tôi đã khích lệ cô ấy bỏ học để theo đuổi ước mơ của mình.”

Shaunak thì có vẻ hoài nghi hơn. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nhập cư người Ấn Độ ở Chicago, xa lạ với những ồn ào phô trương ở Thung lũng Silicon, Shaunak tự đánh giá bản thân là người thực dụng và thực tế. Trong mắt anh, ý tưởng của Elizabeth có vẻ hơi xa vời. Nhưng rồi anh cũng bị cuốn theo sự nhiệt tình của Robertson và mê mải với ý tưởng thành lập một công ty khởi nghiệp.

Trong khi Elizabeth chuẩn bị giấy tờ để mở công ty, thì Shaunak hoàn tất nốt kỳ học cuối để nhận bằng Tiến sĩ. Tháng 5 năm 2004, anh tham gia công ty khởi nghiệp của Elizabeth với tư cách là nhân viên đầu tiên và được trao cổ phần thiểu số. Về phần Robertson, ông gia nhập hội đồng quản trị của công ty với tư cách cố vấn.

John Carreyrou / Alpha Books - NXB Thế giới

SÁCH HAY

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

0

Việc chuyển đổi mô hình hoạt động có thể giúp đơn vị xuất bản chủ động sản xuất từ sách giấy, ebook cho đến sách nói để tạo sự sôi nổi và đa dạng cho thị trường.

BOOK SPACE

BOOK SPACE

0

Một không gian lấy cảm hứng từ chốn đàm đạo với tài tử văn nhân khi xưa của Hồ Xuân Hương mới được mở ra, nhằm tiếp nối những khát vọng cách đây hơn 200 năm của nữ sĩ.

Nghề viết văn

Nghề viết văn

0

Nhiều nhà văn có con đường học vấn khá sâu rộng, ngược lại một số người chủ yếu tự học và viết bằng trải nghiệm. Các nhà văn sẽ tự học bằng việc đọc, nó giúp họ tích lũy tri thức.

Sống một đời xứng đáng

Sống một đời xứng đáng

0

Chừng nào mẹ còn năng lượng, thì chừng đó mẹ còn có quyền quyết định tiếp tục dùng nó để mang lại niềm vui cho chính mình và những người xung quanh. Thấy hai cha con tôi cười phá lên, với mẹ, thế là xứng đáng.

Vũ trụ tuần hoàn

Vũ trụ tuần hoàn

0

Sau khoảng một nghìn tỷ năm hoặc hơn, một vụ nổ lớn mới xảy ra và một chu kỳ mới bắt đầu.

Giải mã hoóc-môn dopamine

Giải mã hoóc-môn dopamine

0

Nhân vô thập toàn, con người ai cũng có khuyết điểm. Có điều cách bạn đối diện với nó ảnh hưởng rất nhiều từ thái độ sống mà chúng ta được cha mẹ hình thành tự nhỏ.

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

0

Nó nhẹ đến mức nổi trên dầu, mềm đến mức có thể cắt bằng dao nhà bếp, nhưng lại phản ứng mạnh đến mức sôi sục và phát nổ khi tiếp xúc với nước và không khí.

Điểm kỳ dị đã cận kề

Điểm kỳ dị đã cận kề

0

Công nghệ truyền thông đầu tiên do điện hỗ trợ là radio. Phát thanh thương mại ở Mỹ khởi phát năm 1920 tới thập niên 1930 đã trở thành phương tiện truyền thông đại chúng chủ đạo.