Tổng thống Pháp Macron lên án đòn không kích “bừa bãi” của Israel tại Lebanon
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm nay đã lên án các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, mô tả đây là những đòn không kích "bừa bãi", theo CNN.
|
| Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chào đón hai công dân Pháp được Iran trả tự do sau hơn ba năm bị giam giữ, tại Paris vào thứ Tư. Ảnh: Reuters. |
Ông Macron cho biết đã thảo luận với Tổng thống và Thủ tướng Lebanon, đồng thời khẳng định sự đoàn kết của Pháp trước các vụ tấn công gây thương vong lớn. Trong khi đó, Israel tuyên bố mục tiêu là hơn 100 trung tâm chỉ huy và cơ sở quân sự của Hezbollah - nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn.
Trong một bài đăng trên X, Tổng thống Macron cảnh báo các cuộc không kích này "đe dọa trực tiếp đến tính bền vững của thỏa thuận ngừng bắn vừa đạt được", đồng thời nhấn mạnh: "Lebanon phải được bảo vệ đầy đủ bởi thỏa thuận này".
Nhà Trắng ‘dội gáo nước lạnh’ khi lãnh đạo NATO tới Mỹ
Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết sau cuộc gặp vào thứ Tư rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump "rõ ràng thất vọng" khi nhiều đồng minh NATO không hỗ trợ cuộc chiến chống Iran của Mỹ và Israel ở mức độ mà ông mong muốn.
Mô tả cuộc gặp là một cuộc thảo luận thẳng thắn và cởi mở giữa "hai người bạn tốt", ông Rutte chia sẻ với CNN rằng ông hiểu sự thất vọng của Tổng thống. Tuy nhiên, ông đã nhấn mạnh với ông Trump về sự hỗ trợ của các quốc gia châu Âu qua nhiều phương thức khác, bao gồm hậu cần, quyền quá cảnh không phận, cung cấp căn cứ và các hỗ trợ liên quan.
Bất chấp các giải trình này, Tổng thống Mỹ vẫn tiếp tục công kích các đồng minh trên nền tảng Truth Social sau cuộc gặp: "NATO KHÔNG HỀ CÓ MẶT KHI CHÚNG TA CẦN, VÀ HỌ CŨNG SẼ KHÔNG CÓ MẶT NẾU CHÚNG TA CẦN HỌ LẦN NỮA. HÃY NHỚ LẤY GREENLAND, TẢNG BĂNG LỚN VỚI CÁCH QUẢN TRỊ TỒI TỆ ĐÓ!!!".
| |
| Tổng thư ký Mark Rutte và Tổng thống Trump tại Davos, Thụy Sĩ, hôm 21/1. Ảnh: Reuters. |
Mỹ thảo luận về việc rút khỏi NATO
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết trước cuộc gặp rằng ông Trump có thể sẽ thảo luận về việc Mỹ rút khỏi NATO. Ông Rutte từ chối xác nhận ý định này của Tổng thống, chỉ nhấn mạnh rằng ông Trump đã "lắng nghe cẩn thận" các lập luận về tình hình thực tế.
Ông Rutte khẳng định phần lớn châu Âu ủng hộ mục tiêu triệt phá năng lực "xuất khẩu sự hỗn loạn" của Iran.
Trong tuyên bố mới nhất, lãnh đạo các nước châu Âu hoan nghênh lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, đồng thời cam kết các chính phủ sẽ góp phần đảm bảo tự do hàng hải tại eo biển Hormuz.
Ngành vận tải thận trọng tại eo biển Hormuz
Ngành vận tải biển đang nỗ lực tìm kiếm thông tin chi tiết về lộ trình di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz trong thời gian hai tuần thực thi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Chủ tịch hãng Mandarin Shipping, ông Tim Huxley, nhận định: “Còn quá sớm để khẳng định điều gì. Chắc chắn một số tàu sẽ rời khỏi khu vực này ngay bây giờ, nhưng tình hình vẫn rất căng thẳng".
Ông Roberto Giannetta, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Tuyến Hồng Kông, bày tỏ sự dè dặt do thiếu các đảm bảo về an ninh: “Nếu là chủ tàu đang mắc kẹt tại Vùng Vịnh, tôi sẽ chờ thêm vài ngày để quan sát phản ứng của Mỹ, Israel và Iran đối với lệnh ngừng bắn. Nếu tình hình ổn định, tôi có thể đưa tàu ra ngoài vào tuần thứ hai, theo cụm hoặc đi cùng đoàn tàu khác".
| |
Theo CNN, phí bảo hiểm cho ngành vận tải vẫn duy trì ở mức cao. Các đơn vị bảo hiểm coi thỏa thuận ngừng bắn là một bước tiến tích cực nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro, bao gồm việc thiếu thông tin về cơ quan thẩm quyền của Iran chịu trách nhiệm phê duyệt quá cảnh và thứ tự ưu tiên tàu qua lại trong khung thời gian ngắn.
Ông Simon Kaye, Giám đốc Tái bảo hiểm Toàn cầu của NorthStandard, cho biết mỗi con tàu cần được cấp phép đặc biệt để quá cảnh qua eo biển. Đến nay vẫn chưa rõ liệu có sự ưu tiên cho các quốc gia Vùng Vịnh, tàu của Mỹ hay các bên có kênh đàm phán bí mật với Tehran hay không. Việc di chuyển toàn bộ tàu ra ngoài trong vòng hai tuần là một thách thức cực lớn.
Theo dữ liệu từ Lloyd’s List, chỉ có ba tàu được ghi nhận đã đi qua eo biển vào thứ Tư. Thống kê từ Marine Traffic cho thấy hàng trăm con tàu vẫn đang mắc kẹt trong khu vực.
Hezbollah nã tên lửa vào Israel: Cuộc tấn công đầu tiên sau thỏa thuận ngừng bắn
Hãng tin Reuters cho biết, vào sáng sớm thứ Năm, Hezbollah - lực lượng dân quân ủy nhiệm của Iran tại Lebanon - tuyên bố đã bắn tên lửa vào miền Bắc Israel để đáp trả các hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn từ phía Israel. Đây là cuộc tấn công đầu tiên của nhóm này kể từ khi thỏa thuận chính thức có hiệu lực.
Trước đó, vào ngày thứ Tư, quân đội Israel đã thực hiện đợt tấn công dồn dập vào Lebanon. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận đã nhắm mục tiêu vào hơn 100 địa điểm chỉ trong vòng 10 phút, đánh dấu đợt không kích phối hợp có quy mô lớn nhất kể từ khi chiến tranh bùng phát.
Chính quyền Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran không bao gồm các chiến dịch chống lại Hezbollah tại Lebanon.
Tuy nhiên, Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz chiến lược đã bị đình trệ, đồng thời cáo buộc Israel vi phạm lệnh ngừng bắn tại Lebanon.
Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức
Ngày 8/4, chính quyền Mỹ tuyên bố Iran phải mở lại Eo biển Hormuz "ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn". Động thái này diễn ra sau khi có thông tin tuyến hàng hải huyết mạch này vẫn bị phong tỏa do Israel tấn công vào Lebanon bất chấp thỏa thuận ngừng bắn hai tuần đã chính thức có hiệu lực.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định bất kỳ hành động cản trở lưu thông nào tại eo biển đều "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Bà nêu rõ lập trường của chính quyền Tổng thống Trump: “Tôi xin nhắc lại kỳ vọng và yêu cầu của Tổng thống Trump rằng Eo biển Hormuz phải được mở lại ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn".
Mỹ cảnh báo sẽ hủy bỏ lệnh ngừng bắn nếu Iran không thực hiện cam kết mở lại toàn diện eo biển Hormuz. Phó Tổng thống JD Vance khẳng định Washington sẽ không tuân thủ thỏa thuận nếu Tehran vi phạm các điều khoản về tự do hàng hải.
| |
| Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 15/1. Ảnh: Reuters. |
Việc đảm bảo tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu - được coi là phép thử quan trọng nhất cho sự bền vững của thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran. Sự chậm trễ trong việc mở cửa eo biển đang gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng quốc tế và các nỗ lực ngoại giao khu vực.
Theo CNN, Thư ký Leavitt đã trả lời các câu hỏi từ giới truyền thông trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran đang đối mặt với những phép thử lớn vào ngày hôm nay.
Dù cả hai quốc gia đều mô tả thỏa thuận này là một chiến thắng, tình hình thực địa lại diễn biến phức tạp: Israel đã triển khai đợt tấn công phối hợp lớn nhất vào Lebanon, trong khi hãng tin bán chính thức Fars đưa tin Iran đáp trả bằng cách đình chỉ lưu thông tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz.
Cuộc họp báo diễn ra đồng thời với tuyên bố của Ngoại trưởng Iran rằng các điều khoản ngừng bắn là "rõ ràng và dứt khoát", đồng thời lập luận rằng Washington phải lựa chọn giữa việc duy trì lệnh ngừng bắn hoặc tiếp tục cái gọi là "chiến tranh kéo dài thông qua Israel".
Nhà Trắng: Ông Trump không quên uranium làm giàu của Iran
Nhà Trắng cho biết lượng uranium làm giàu cao của Iran đang đứng đầu danh sách các vấn đề quan tâm cần ưu tiên của Tổng thống Trump, trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Tehran bước sang giai đoạn tiếp theo.
“Đây là một trong những ưu tiên hàng đầu của tổng thống và đội ngũ đàm phán, khi họ bước vào vòng thảo luận tiếp theo”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên trong cuộc họp báo chiều 8/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ.
Bà Leavitt khẳng định uranium làm giàu của Iran là “lằn ranh đỏ” mà ông Trump sẽ không từ bỏ. “Đây là lằn ranh đỏ mà Tổng thống sẽ không lùi bước, ông cam kết đảm bảo vấn đề phải được giải quyết. Chúng tôi hy vọng vấn đề này sẽ đạt được thống nhất thông qua con đường ngoại giao”, bà Leavitt nói thêm.
Israel sẵn sàng tái chiến, "ngón tay vẫn đặt trên cò súng"
Phát biểu trên truyền hình ngày 8/4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định nước này sẵn sàng nối lại các hoạt động quân sự nhắm vào Iran bất cứ lúc nào, bất chấp lệnh ngừng bắn vừa được thiết lập giữa Mỹ và Tehran.
Ông Netanyahu nhấn mạnh đây không phải là điểm kết thúc của chiến dịch mà chỉ là một bước đệm để đạt được các mục tiêu chiến lược. Theo nhà lãnh đạo Israel, Iran bước vào giai đoạn đình chiến trong trạng thái "suy yếu hơn bao giờ hết" sau khi hứng chịu những tổn thất nặng nề từ quân đội Israel.
Iran đóng eo biển Hormuz vì Mỹ - Israel vi phạm lệnh ngừng bắn
Ngày 9/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Washington vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn, đe dọa rút hoàn toàn khỏi tiến trình đàm phán do Pakistan làm trung gian, theo tờ Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay.
|
| Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf. Ảnh: Reuters. |
Ông Ghalibaf khẳng định lệnh đình chiến song phương đã trở nên phi lý khi Mỹ và đồng minh không tôn trọng các cam kết cốt lõi ngay cả trước khi đàm phán chính thức bắt đầu.
Căng thẳng bùng phát sau khi quân đội Israel tiến hành đợt không kích phối hợp lớn nhất vào Liban, nhắm tới hơn 100 mục tiêu của Hezbollah chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận có hiệu lực. Phía Iran nêu rõ ba vi phạm cụ thể:
Israel tiếp tục oanh tạc Liban, đi ngược lại tuyên bố ngừng bắn toàn khu vực của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif.
Một thiết bị bay không người lái (UAV) bị bắn hạ khi xâm nhập không phận Iran tại tỉnh Fars, vi phạm điều khoản cấm xâm phạm chủ quyền.
Mỹ phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran, điều khoản vốn nằm trong đề xuất 10 điểm mà Tổng thống Donald Trump từng mô tả là “cơ sở khả thi để đàm phán”.
Với việc các nền tảng chiến lược bị vi phạm công khai, Iran tuyên bố không thể chấp nhận duy trì lệnh ngừng bắn trong điều kiện hiện tại. Động thái này đang đặt nỗ lực hòa bình Trung Đông trước nguy cơ đổ vỡ hoàn toàn.
Nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận lệnh ngừng bắn
Hãng tin Fars cho biết Tehran đã tạm dừng cho phép tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz để đáp trả đòn tấn công của Israel vào Lebanon.
| |
| Các nhân viên cứu hộ đứng giữa đống đổ nát tại hiện trường một vụ không kích của Israel nhằm vào Tyre, Lebanon, ngày 8/4. Ảnh: Reuters. |
Iran cáo buộc Israel vi phạm lệnh ngừng bắn và đe dọa rút khỏi thỏa thuận nếu các đợt tấn công vào Lebanon không chấm dứt.
Kênh 12 của Israel cũng đưa tin Iran kiên quyết yêu cầu Lebanon phải là một phần của thỏa thuận. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định các cuộc tấn công sẽ tiếp tục. Đây là đợt tấn công khốc liệt nhất lịch sử vào Lebanon, nhắm mục tiêu vào các khu dân cư, nhà thờ và cơ sở y tế.
Theo báo cáo từ giới chức Lebanon, các cuộc không kích của Israel nhắm vào mục tiêu Hezbollah đã gây tổn thất lớn về người với ít nhất 254 trường hợp tử vong và 722 người bị thương, trong đó các khu vực dân cư đông đúc tại thủ đô Beirut chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Thủ tướng Nawaf Salam kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp khẩn cấp, cáo buộc Israel phớt lờ luật pháp quốc tế và các nỗ lực hòa bình.
Cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah leo thang mạnh mẽ từ tháng 3 sau các đợt trả đũa liên quan đến việc sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran. Mặc dù có lệnh ngừng bắn từ tháng 11/2024, Israel vẫn duy trì các đợt tấn công hàng ngày trong suốt 17 tháng qua.
Ông Trump: Lebanon nằm ngoài thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran
Tổng thống Donald Trump xác nhận Lebanon không bao gồm trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Ông mô tả chiến dịch quân sự của Israel nhắm vào Hezbollah là một tiến trình tách biệt: "Vì Hezbollah, họ không được đưa vào thỏa thuận này. Việc đó cũng sẽ được giải quyết ổn thỏa. Không sao cả".
Tuyên bố này đối lập hoàn toàn với thông tin của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người khẳng định lệnh đình chiến bao phủ toàn bộ khu vực, bao gồm cả Lebanon.
Netanyahu "mơ hồ" về nước đi của ông Trump
Các nguồn tin từ Israel tiết lộ với CNN rằng, khi Mỹ và Iran tiến hành đàm phán ngừng bắn vào thứ Ba, Thủ tướng Benjamin Netanyahu dù nắm bắt được tiến độ thương lượng nhưng vẫn bất định về quyết định cuối cùng của Tổng thống Donald Trump.
Tại thực địa, Israel đã chuẩn bị sẵn phương án cho việc ông Trump gia hạn thời hạn chót vào phút cuối. Tuy nhiên, ba nguồn tin xác nhận quân đội Israel đồng thời ở trạng thái sẵn sàng cao độ cho kịch bản xung đột bùng nổ.
Hai nguồn tin cho biết các kế hoạch cho một chiến dịch hiệp đồng giữa Mỹ và Israel nhắm vào hạ tầng quốc gia của Iran đã được phê duyệt với các mục tiêu cụ thể.
"Tất cả nằm ở quyết định của một người duy nhất," một quan chức cấp cao Israel nói với CNN hai giờ trước khi thời hạn chót của ông Trump hết hiệu lực.
Nguồn tin lưu ý Phó Tổng thống JD Vance đã đóng vai trò "đáng kể" trong việc thúc đẩy chấm dứt xung đột khi ông đang có chuyến thăm tới Hungary.
|
| Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Ảnh: Reuters. |
Ông Netanyahu chỉ nhận được thông báo về quyết định của ông Trump ngay trước khi thông tin được công bố chính thức. Dù trong bài phát biểu ngày thứ Tư, ông khẳng định lệnh ngừng bắn có hiệu lực dựa trên "sự phối hợp đầy đủ với Israel", thực tế cho thấy sự hoài nghi rất lớn từ phía Tel Aviv.
Một nguồn tin am tường cho biết, ngay cả khi đàm phán tiến triển vào thứ Ba, ông Netanyahu vẫn nghi ngờ khả năng đạt được thỏa thuận. Trong các cuộc thảo luận trước đó với ông Trump, Thủ tướng Israel đã liên tục nhấn mạnh 3 yêu cầu cốt lõi:
Loại bỏ hoàn toàn khả năng làm giàu uranium của Iran.
Chấm dứt chương trình tên lửa đạn đạo.
Kiềm chế triệt để các lực lượng ủy nhiệm của Tehran trong khu vực.
Đáng chú ý, Israel đã tiến hành vận động hành lang xuyên đêm với phía Mỹ để đảm bảo Washington không chấp nhận yêu cầu của Iran trong việc đưa Lebanon vào phạm vi của thỏa thuận ngừng bắn này.
JD Vance: 3 phiên bản "kế hoạch 10 điểm" gây nhiễu loạn đàm phán Mỹ - Iran
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận sự tồn tại của ba phiên bản đề xuất "10 điểm" khác nhau là nguyên nhân dẫn đến sự nhầm lẫn về cơ sở thực tế của các cuộc đàm phán hiện nay.
|
| Phó Tổng thống Mỹ JD Vance. Ảnh: Reuters. |
Trong phát biểu khi rời Hungary vào thứ Tư, ông Vance đã phân loại ba văn bản đang lưu hành:
Phiên bản bị bác bỏ: Đây là đề xuất đầu tiên được trình lên Steve Witkoff và Jared Kushner. Ông Vance nhận định: "Thành thực mà nói, chúng tôi nghĩ nó có thể được viết bởi ChatGPT. Nó đã bị ném thẳng vào sọt rác và bị bác bỏ ngay lập tức".
Cơ sở đàm phán chính thức: Phiên bản thứ hai được đánh giá là "hợp lý hơn nhiều", hình thành dựa trên quá trình trao đổi giữa Mỹ, Pakistan và Iran. Đây chính là văn bản được Tổng thống Donald Trump dẫn chiếu trong thông báo trên mạng xã hội Truth Social.
Phiên bản yêu sách tối đa: Một phiên bản thứ ba xuất hiện trên mạng xã hội, được ông Vance mô tả là mang tính "yêu sách tối đa" và cực đoan hơn cả phiên bản đầu tiên.
Phó Tổng thống Mỹ chỉ trích giới truyền thông vì đã đưa tin về bản đề xuất mà ông gọi là do một kẻ "vô danh" tại Iran soạn thảo.
Tuy nhiên, CNN phản bác nhận định này khi khẳng định văn bản bị ông Vance chỉ trích - vốn tuyên bố Iran đã giành chiến thắng và buộcMỹ chấp nhận kế hoạch làm cơ sở thương thảo - được thu thập trực tiếp từ các quan chức chính quyền Iran và đã được truyền thông nhà nước nước này đồng loạt đăng tải.
Điểm khác thường trong thỏa thuận ngừn bắn Mỹ - Iran: Không có văn bản chính thức
Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran trong ngày 7/4 (theo giờ miền Đông nước Mỹ), ông đã thực hiện điều này thông qua bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.
Đăng tải của ông Trump nêu rõ: “Với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn, tôi đồng ý đình chỉ việc ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần”.
Chỉ hơn một giờ sau, ông đăng lại tuyên bố của Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi, trong đó viết: “Nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran chấm dứt, lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ dừng các hoạt động phòng vệ”.
Thông thường, các thỏa thuận ngừng bắn được củng cố bằng văn bản nêu rõ các điều khoản, tuy nhiên CNN cho biết chưa ghi nhận bất kỳ phiên bản nào bằng văn bản cho thấy cam kết ngừng bắn được cả Mỹ và Iran cùng ký kết. Cả ông Trump và ông Araghchi đều đề cập tới một đề xuất gồm 10 điểm, mà lãnh đạo Mỹ mô tả là “cơ sở khả thi để tiến hành đàm phán”.
Nhà Trắng chưa công bố chi tiết nội dung 10 điểm này, dù Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran đã nêu ra một số nội dung chính. Hiện tại, theo Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, thậm chí tồn tại tới 3 phiên bản “kế hoạch 10 điểm” gây thách thức cho hoạt động đàm phán dự kiến diễn ra vào cuối tuần này.
Thái Lan xác nhận 3 thủy thủ thiệt mạng sau vụ tấn công tại eo biển Hormuz
Trong cuộc họp báo hôm thứ Tư, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Sihasak Phuangketkeow phát biểu: "Đáng tiếc là ba thành viên thủy thủ đoàn mất tích cuối cùng đã được tìm thấy, nhưng họ đều đã thiệt mạng trong vụ việc này".
|
| Bà Sommai Butdee, 58 tuổi, đang cùng một người bạn xem điện thoại di động trong khi chờ đợi tin tức về cháu trai của mình là Panupong Muentan, một trong ba thành viên thủy thủ đoàn người Thái Lan đã được xác nhận tử vong. Ảnh: Reuters. |
Mayuree Naree, tàu chở hàng rời dài 180 mét, bị tấn công vào ngày 11/3 khi đang di chuyển qua tuyến đường thủy này cùng 23 thủy thủ. Ngay sau vụ việc, chính quyền Oman đã triển khai chiến dịch cứu hộ và giải cứu thành công 20 người.
Ông Sihasak cho biết sẽ đến thăm Oman vào cuối tháng này để tri ân nỗ lực cứu hộ của chính quyền sở tại. Đồng thời, ông sẽ đề nghị phía Oman - quốc gia đang giữ liên lạc với Tehran - hỗ trợ đảm bảo hành trình an toàn cho 9 con tàu khác của Thái Lan hiện vẫn đang bị mắc kẹt tại eo biển.
Bộ trưởng Chiến tranh: Mỹ sẵn sàng “xóa sổ một nền văn minh”
|
| Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tại họp báo ở Lầu Năm Góc sáng 8/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ. Ảnh: Reuters. |
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết Washington thực sự đã chuẩn bị kế hoạch tấn công nhiều mục tiêu tại Iran, bao gồm các cây cầu và các nhà máy điện, nếu thỏa thuận ngừng bắn không đạt được trong ngày 7/4.
Khi được hỏi trong cuộc họp báo về phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng “cả một nền văn minh có thể sẽ biến mất”, nếu không đạt được thỏa thuận, và liệu Mỹ có sẵn sàng thực hiện điều đó hay không, ông Hegseth nói: “Chúng tôi đã xác định mục tiêu, sẵn sàng tấn công vào hạ tầng, cầu đường và nhà máy điện. Iran hiểu rõ phạm vi năng lực của chúng tôi”.
Ông Hegseth cho rằng chính cảnh báo của ông Trump đã khiến Iran tham gia đàm phán và cuối cùng đưa đến thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần.
Ông Hegseth nói tại họp báo: “Ông Trump tuyên bố: Chúng tôi có thể tước đi tất cả những gì Iran có. Khả năng xuất khẩu năng lượng của Iran có thể bị loại bỏ, quân đội Mỹ có đủ khả năng tấn công những mục tiêu này, mà không gặp trở ngại nào. Chính kiểu đe dọa đó đã khiến Iran đi đến quyết định đạt thỏa thuận ngừng bắn để tạo dư địa cho đàm phán”.
Mỹ sẵn sàng tác chiến nếu được lệnh
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dan Caine, cho biết lực lượng Mỹ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần tồn tại mong manh.
|
| Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dan Caine, phát biểu trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ngày 8/4. Ảnh: Reuters. |
“Cần nói rõ rằng ngừng bắn là một khoảng dừng, và lực lượng liên quân vẫn sẵn sàng, nếu được lệnh nối lại các hoạt động tác chiến với tốc độ và độ chính xác như chúng tôi đã thể hiện trong những ngày qua. Chúng tôi hy vọng điều đó sẽ không xảy ra”, ông Caine nói tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc sáng 8/4 theo giờ miền Đông nước Mỹ. Ông Caine cũng nhắc đến tổn thất nhân sự của quân đội Mỹ tính đến thời điểm hiện tại trong xung đột tại Iran.
“Tôi muốn bắt đầu buổi họp báo bằng việc tưởng niệm 13 thành viên của lực lượng liên quân Mỹ đã thiệt mạng trong quá trình thực hiện chiến dịch tính đến nay”, ông Caine nói. Ngay sau đó, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth khẳng định chiến sự tại Iran là “chiến thắng mang tính lịch sử và áp đảo” của Mỹ.
“Chúng tôi sẽ đảm bảo để Iran tuân thủ lệnh ngừng bắn và cuối cùng tham gia đàm phán để đạt được thỏa thuận với Mỹ. Vì vậy, chúng tôi sẽ duy trì vị trí, sẵn sàng, cảnh giác. Như ông Caine đã nêu, binh sĩ của chúng tôi sẵn sàng phòng thủ, tấn công, tái khởi động ngay lập tức, với bất kỳ gói mục tiêu nào cần thiết để đảm bảo Iran tuân thủ lệnh ngừng bắn”, ông Hegseth nói.
Chứng khoán Mỹ tăng mạnh nhất một năm
Chứng khoán Mỹ ghi nhận phiên tăng mạnh nhất một năm sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần. Chốt phiên 8/4, chỉ số DJIA tăng hơn 1.300 điểm (2,85%), S&P 500 và Nasdaq lần lượt tăng 2,5% và 2,8%. Các nhóm cổ phiếu hàng không, du lịch phục hồi từ 4,9-5,7%.
Ngược lại, nhóm năng lượng giảm 3,7% do giá dầu thô lao dốc dưới 100 USD/thùng. Thị trường châu Âu cũng đồng loạt tăng điểm. Nhà đầu tư kỳ vọng lệnh ngừng bắn và việc mở lại Eo biển Hormuz sẽ giúp giải tỏa áp lực lạm phát cùng rủi ro gián đoạn năng lượng toàn cầu.
Giá dầu lao dốc xuống dưới 95 USD/thùng
Giá dầu thế giới ghi nhận mức giảm kỷ lục trong ngày vào thứ Tư sau khi lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran có hiệu lực.
Thị trường kỳ vọng động thái này sẽ giúp khai thông tuyến hàng hải chiến lược qua Eo biển Hormuz cho các tàu chở dầu.
Theo CNN, sự hạ nhiệt của xung đột đã dẫn đến đà bán tháo mạnh mẽ trên thị trường năng lượng: Dầu WTI (Chuẩn Mỹ): Giảm mạnh 16,41%, chốt phiên ở mức 94,41 USD/thùng. Dầu Brent (Chuẩn toàn cầu): Giảm 13,29%, đóng cửa ở mức 94,75 USD/thùng.
Đây là mức giá thấp nhất ghi nhận được kể từ ngày 11/3. Dù sụt giảm sâu, mức giá hiện tại vẫn cao hơn đáng kể so với thời điểm trước khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 27/2 (khi đó dầu WTI ở mức 67 USD và Brent ở mức 73 USD). Có thời điểm giá dầu Mỹ đã lao dốc tới 19%, chạm mốc 91,03 USD/thùng.
Đà giảm đã chững lại vào cuối phiên do sự hoài nghi của các nhà đầu tư về tính bền vững của lệnh ngừng bắn. Thị trường vẫn đang theo dõi sát sao liệu các tàu chở dầu có thực sự được lưu thông an toàn qua Eo biển Hormuz hay không.
Tổng thống Trump nêu loạt đề xuất mới với Iran
Mỹ và Iran phối hợp loại bỏ uranium và đề xuất cùng hợp tác quản lý eo biển Hormuz, mở đường chấm dứt cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Ngày 8/4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ phối hợp với Iran để khai quật và loại bỏ uranium làm giàu bị chôn vùi sau các đợt không kích năm ngoái. Ông khẳng định Tehran đã đồng ý ngừng làm giàu uranium, một điều kiện then chốt mà trước đó quốc gia này luôn bác bỏ.
| |
| Tổng thống Donald Trump. Ảnh: Reuters. |
Theo ông Trump, Washington sẽ giám sát chặt chẽ quá trình xử lý "bụi hạt nhân" thông qua Lực lượng Không gian tại các mục tiêu từng bị máy bay B-2 tấn công.
RT cho biết Tổng thống Mỹ xác nhận Iran đã chấp thuận nhiều điều khoản trong kế hoạch 15 điểm của Washington, mở đường cho việc thảo luận nới lỏng trừng phạt và giảm thuế. Tuy nhiên, ông đưa ra cảnh báo đanh thép: bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran sẽ ngay lập tức chịu mức thuế 50% lên toàn bộ hàng hóa bán vào Mỹ mà không có ngoại lệ.
Về an ninh hàng hải, ông Trump đề xuất cùng hợp tác với Iran để quản lý eo biển Hormuz. Dù Tehran tuyên bố "giành chiến thắng" và khẳng định duy trì quyền kiểm soát eo biển, ông Trump cho rằng Mỹ đã vượt mục tiêu quân sự và đang tiến gần đến hòa bình lâu dài. Lệnh ngừng bắn 14 ngày hiện là phép thử quan trọng khi IAEA ước tính Iran vẫn sở hữu 441kg uranium làm giàu mức 60%.
Việt Nam hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn Mỹ và Iran
|
| Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng - Ảnh: TTXVN |
Trước việc Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, ngày 8/4, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nêu rõ:
“Việt Nam hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn vừa đạt được ngày 7/4/2026 giữa Mỹ và Iran, bước tiến quan trọng nhằm giảm căng thẳng, tiến tới khôi phục lại hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn ở khu vực Trung Đông.
Việt Nam kêu gọi các bên tiếp tục kiềm chế, hành động trách nhiệm, không làm phức tạp tình hình; tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia; bảo đảm an ninh, an toàn cho dân thường, các cơ sở hạ tầng dân sự cũng như an toàn và tự do giao thông hàng hải ở khu vực; tích cực đối thoại tìm kiếm giải pháp hòa bình bền vững cho các bất đồng trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, vì lợi ích của các bên, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới”.
Ông Trump: Lebanon nằm ngoài thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran
Tổng thống Donald Trump xác nhận Lebanon không bao gồm trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Ông mô tả chiến dịch quân sự của Israel nhắm vào Hezbollah là một tiến trình tách biệt: "Vì Hezbollah, họ không được đưa vào thỏa thuận này. Việc đó cũng sẽ được giải quyết ổn thỏa. Không sao cả".
Tuyên bố này đối lập hoàn toàn với thông tin của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người khẳng định lệnh đình chiến bao phủ toàn bộ khu vực, bao gồm cả Lebanon.
Kênh 12 của Israel cũng đưa tin Iran kiên quyết yêu cầu Lebanon phải là một phần của thỏa thuận. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định các cuộc tấn công sẽ tiếp tục.
Iran mở cửa eo biển Hormuz "một cách hạn chế và có kiểm soát"
Trước thềm vòng đàm phán cấp cao tại Islamabad, Iran đã phát đi tín hiệu hạ nhiệt chiến thuật khi tuyên bố sẵn sàng mở cửa eo biển Hormuz “một cách hạn chế và có kiểm soát”.
Tuy nhiên, Tehran khẳng định duy trì sự kiểm soát quân sự tuyệt đối đối với tuyến hàng hải chiếm 20% sản lượng dầu toàn cầu này. Mọi tàu thuyền lưu thông bắt buộc phải phối hợp trực tiếp với quân đội Iran.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi thậm chí đề xuất thiết lập "cơ chế quản lý mới", nỗ lực nhằm chính thức hóa vai trò của Iran trong việc điều tiết dòng chảy năng lượng thế giới.
Dù phát đi tín hiệu hòa hoãn, Iran vẫn duy trì thái độ cảnh báo: sẵn sàng tái giao tranh nếu tiến trình đàm phán không đáp ứng được các lợi ích cốt lõi của họ.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...