Tài xế xe buýt ở TP.HCM đột quỵ: Bác sĩ chỉ ra điều đáng lo nhất

6h30 phút sáng 14/1, chiếc xe buýt lăn bánh trên đường Nguyễn Văn Bứa (TP.HCM) như thường lệ. Sau vô lăng, tài xế C.M.T. (sinh năm 1984) đang điều khiển phương tiện thì bất ngờ gục xuống. Khoảnh khắc nguy hiểm diễn ra trong tích tắc, khi chiếc xe vẫn tiếp tục di chuyển giữa dòng phương tiện.

Nhận ra bất thường, nhân viên phục vụ trên xe nhanh chóng tắt khóa điện, giữ xe an toàn và phối hợp đưa tài xế đi cấp cứu. Tuy nhiên, do tình trạng quá nặng, người đàn ông đã không qua khỏi tại bệnh viện. Cú va quẹt của xe buýt với dải phân cách chỉ ở mức nhẹ, không gây thương tích cho hành khách trên xe cũng như những người đang lưu thông trên đường.

Đây không phải trường hợp hiếm gặp, khi đã có rất nhiều tài xế gục xuống trên vô lăng vì đột quỵ trong khoảnh khắc xe đang lăn bánh.

Khoảnh khắc tài xế C.M.T. đột quỵ khi đang lái xe.

Nguyên nhân gây đột quỵ ở tài xế

PGS.TS Nguyễn Huy Thắng, Trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115, cho biết mỗi ngày đơn vị tiếp nhận hàng chục ca đột quỵ, trong đó không ít bệnh nhân làm nghề tài xế.

Đặc thù công việc cường độ cao, môi trường căng thẳng, đòi hỏi tập trung liên tục, cùng lịch làm việc thất thường và thói quen thức khuya khiến nhóm nghề này đối mặt với nguy cơ đột quỵ cao hơn. Đáng chú ý, nhiều tài xế có tiền sử tăng huyết áp hoặc bệnh nền như tiểu đường nhưng không tầm soát định kỳ, không tái khám thường xuyên và không duy trì việc dùng thuốc đều đặn, làm gia tăng nguy cơ xảy ra biến cố.

ThS.BS Nguyễn Thị Cúc, khoa Đột quỵ não, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cũng chỉ ra các trường hợp đột ngột mất ý thức và tử vong khi đang lái xe hoặc làm việc thường liên quan đến hai nguyên nhân hàng đầu là đột quỵ não và nhồi máu cơ tim.

Theo bác sĩ Cúc, đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim có thể xảy ra vào bất kỳ thời điểm nào, khi ngủ, khi làm việc hoặc ngay sau vô lăng. Đặc biệt, các thể đột quỵ thân não, chảy máu não lớn hay nhồi máu cơ tim có thể khởi phát đột ngột, gây mất ý thức nhanh chóng, khiến nạn nhân không kịp phản ứng. Nếu điều này xảy ra trong lúc đang điều khiển phương tiện, nguy cơ tai nạn và hậu quả nghiêm trọng là rất lớn.

Đột quỵ não là một trong những nguyên nhân khiến tài xế mất ý thức khi đang lái xe. Ảnh: Adobe Stock.

Nhận định này cũng được củng cố bởi các dữ liệu nghiên cứu quốc tế. Nghiên cứu mang tên Stroke while driving: Frequency and association with automobile accidents, do bác sĩ Joji Inamasu và các cộng sự tại Nhật Bản thực hiện, đã phân tích dữ liệu lâm sàng thu thập tiền cứu trong giai đoạn 2011-2016 và được công bố trên tạp chí JRSM Cardiovascular Disease.

Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả rà soát hồ sơ của 2.145 bệnh nhân đột quỵ. Kết quả cho thấy có 85 bệnh nhân, tương đương khoảng 4% tổng số ca đột quỵ, bị đột quỵ trong lúc điều khiển phương tiện. Trong số này, đột quỵ thiếu máu não chiếm tỷ lệ cao nhất, với 4,8% ca xảy ra khi đang lái xe, cao hơn so với xuất huyết não (3,4%) và xuất huyết dưới nhện (0,8%).

Ngoài ra, một số dị dạng mạch máu não hoặc phình mạch có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể mà người bệnh không hề hay biết. Khi các mạch máu này bất ngờ vỡ, áp lực đè lên những vùng chức năng quan trọng của não có thể dẫn đến ngừng tim tức thì, khiến bệnh nhân tử vong trong tích tắc, hầu như không có dấu hiệu cảnh báo.

Bên cạnh đó, tăng huyết áp không được kiểm soát vẫn là một yếu tố nguy cơ lớn. Đặc biệt ở những người thường xuyên chịu áp lực, căng thẳng khi lái xe hoặc lao động nặng, các cơn tăng huyết áp cấp tính có thể xuất hiện đột ngột, làm tăng nguy cơ chảy máu não và đột quỵ ngay tại thời điểm đó.

Nguy cơ tái đột quỵ cao nếu không kiểm soát yếu tố nguy cơ

PGS.TS Nguyễn Huy Thắng khuyến cáo tài xế và những người có bệnh nền cần tầm soát sức khỏe định kỳ, duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát chặt các yếu tố nguy cơ nhằm giảm rủi ro đột quỵ, đặc biệt trong giai đoạn cuối năm khi áp lực công việc thường gia tăng.

Theo ông, với những bệnh nhân đột quỵ làm nghề tài xế, vấn đề không chỉ dừng lại ở việc hồi phục vận động hay sinh hoạt hàng ngày. “Khi gặp bệnh nhân đột quỵ là tài xế, tôi luôn khuyên họ nên cân nhắc chuyển sang công việc ít áp lực hơn, không phải thức khuya hay dậy sớm sau khi phục hồi, kể cả khi người bệnh đã có thể đi lại và sinh hoạt bình thường”, PGS Thắng chia sẻ.

Ông cho rằng việc một tài xế từng bị đột quỵ vẫn tiếp tục điều khiển phương tiện giao thông công cộng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người đã từng đột quỵ có nguy cơ tái phát cao, trong khi hiệu quả điều trị ở lần tái phát thường thấp hơn so với lần đầu. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của tài xế mà còn trực tiếp đe dọa an toàn của hành khách và những người tham gia giao thông xung quanh.

Nguy cơ tái đột quỵ vẫn rất cao nếu không kiểm soát yếu tố nguy cơ. Ảnh: Đinh Hà.

Theo Hiệp hội Đột quỵ Mỹ, đột quỵ có thể gây ra những tổn thương não kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng nhận thức, phán đoán và phản ứng của người bệnh. Nhiều trường hợp sau đột quỵ ghi nhận tình trạng suy giảm trí nhớ, hạn chế khả năng ra quyết định, xử lý tình huống và phối hợp các thao tác, kèm theo rối loạn thị lực.

Ngoài ra, các thuốc sử dụng trong giai đoạn điều trị và theo dõi sau đột quỵ có thể làm giảm mức độ tỉnh táo. Những yếu tố này tác động trực tiếp đến khả năng lái xe, khiến việc quay lại điều khiển phương tiện tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn không chỉ đối với người bệnh mà còn với những người tham gia giao thông.

PGS Thắng nhấn mạnh, tài xế cần ý thức rõ trách nhiệm nghề nghiệp đối với cộng đồng. Với những người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, việc uống thuốc dự phòng đột quỵ là yêu cầu bắt buộc hàng ngày, đồng thời cần thăm khám thường xuyên để theo dõi và kiểm soát các yếu tố nguy cơ.