Tại sao chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump lại quan trọng?

Hơn 100 em nhỏ Trung Quốc trong bộ đồng phục xanh trắng đồng loạt vẫy cao cờ Mỹ và Trung Quốc khi ông Trump bước xuống từ chuyên cơ Không lực Một.

Tổng thống Trump nhận hoa từ một em nhỏ Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Nhằm khẳng định tầm quan trọng của chuyến công du này, Phó Chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính đã trực tiếp có mặt tại chân cầu thang máy bay để đón tiếp ông Trump. Ông Hàn được xem là đặc phái viên ngoại giao tin cẩn của ông Tập và từng đại diện tham dự lễ nhậm chức của ông Trump vào năm 2025.

Ông Hàn và ông Trump cùng sánh bước trên thảm đỏ trong tiếng hô vang bằng tiếng Quan Thoại: “Chào mừng, chào mừng, nhiệt liệt chào mừng” của các em nhỏ. Tổng thống Mỹ đã giơ nắm tay chào đầy năng lượng trước khi lên đoàn xe hộ tống đang chờ sẵn để bắt đầu chương trình làm việc.

Phái đoàn của Trump bao gồm Jensen Huang, CEO của Nvidia - người được bổ sung vào phút chót cho chuyến đi, cùng Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio, tỷ phú Elon Musk và Tim Cook của Apple.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, người vừa kết thúc các cuộc đàm phán thương mại mới nhất với Trung Quốc tại Seoul, Hàn Quốc, cũng sẽ hội quân cùng Tổng thống tại Bắc Kinh.

Khác với chuyến thăm đầu tiên tới Bắc Kinh, nhà lãnh đạo Mỹ không đi cùng Đệ nhất phu nhân Melania Trump. Thay vào đó, tháp tùng ông là con trai Eric Trump và con dâu Lara Trump.

Nghi thức đón tiếp lần này có cấp độ ngoại giao cao hơn so với chuyến thăm năm 2017 của Trump, khi đó ông chỉ được đón tại sân bay bởi Ủy viên Quốc vụ Dương Khiết Trì.

Tái định hình quan hệ song phương

Trước khi lên trực thăng Marine One để tới Căn cứ Không quân Andrews, Trump đã thể hiện thái độ lạc quan khi nói rằng ông kỳ vọng vào “những điều tuyệt vời” từ hội nghị thượng đỉnh và gọi ông Tập là “một người bạn” mà ông có mối quan hệ cá nhân mạnh mẽ.

“Tôi đã nói chuyện với ông Tập, cả hai chúng tôi đều mong đợi cuộc gặp này”, ông Trump nói. “Chúng tôi sẽ thảo luận về nhiều vấn đề, nhưng quan trọng hơn hết sẽ là thương mại”.

Ông cho biết không kỳ vọng vấn đề Iran sẽ chiếm vị trí nổi bật trong các cuộc thảo luận với ông Tập, nói thêm rằng “chúng tôi hoàn toàn kiểm soát được tình hình Iran”.

Những phát biểu này được đưa ra một ngày sau khi Trump bác bỏ đề xuất hòa bình mới nhất của Tehran, gọi đó là “rác rưởi” và nhận định lệnh ngừng bắn hiện tại đang “hấp hối”.

Sự kiện Tổng thống Donald Trump đến Bắc Kinh đánh dấu thời điểm quan trọng đối với mối quan hệ song phương hệ trọng nhất thế giới.

Đây là chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ kể từ năm 2017, diễn ra trong bối cảnh đối đầu kinh tế căng thẳng suốt nhiều năm và cuộc chiến gần đây giữa Mỹ với Iran - đối tác mật thiết của Trung Quốc.

Bắt đầu từ sáng thứ Năm, cuộc hội đàm kéo dài hai ngày giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình là dịp hiếm hoi để đôi bên trực tiếp thảo luận các vấn đề từ công nghệ, thương mại, khoáng sản đến vấn đề Iran và Đài Loan - những chủ đề vốn có sức ảnh hưởng lan tỏa toàn cầu.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Quách Gia Khôn cho biết: “Hai nguyên thủ sẽ trao đổi về các vấn đề lớn liên quan đến quan hệ Trung - Mỹ, cũng như hòa bình và phát triển thế giới. Trung Quốc sẵn sàng làm việc với Mỹ trên tinh thần bình đẳng, tôn trọng và cùng có lợi - mở rộng hợp tác, kiểm soát bất đồng và mang lại sự ổn định, chắc chắn hơn khi thế giới đang đầy biến động".

Dự kiến, hai nhà lãnh đạo sẽ dành nhiều giờ bên nhau qua các cuộc hội đàm chính thức, yến tiệc cấp nhà nước, chuyến tham quan Thiên Đàn và buổi tiệc trà tại Trung Nam Hải - trung tâm quyền lực của giới lãnh đạo Trung Quốc.

Ông Trump đã đóng vai trò đặc biệt lớn trong việc tái định hình quan hệ Mỹ-Trung khi tại vị - khởi đầu từ cuộc chiến thương mại ở nhiệm kỳ đầu tiên làm đảo lộn chuỗi cung ứng toàn cầu và đẩy mạnh sự đối đầu giữa hai nước.

Theo SCMP, trong video công bố đầu tuần, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã đưa ra lời kêu gọi Mỹ lựa chọn "đúng hướng" và "chung sống hòa bình" với một Trung Quốc luôn mang tinh thần "sẵn sàng và cởi mở".

Nội dung đoạn phim nhấn mạnh rằng: “Cả Trung Quốc và Mỹ đều không thể tái định hình lẫn nhau, nhưng hai bên có quyền lựa chọn cách thức để tương tác”.

Lựa chọn đúng đắn nhất là cam kết thực hiện nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, giữ vững các lằn ranh về sự chung sống hòa bình và cùng nỗ lực hướng tới những triển vọng hợp tác đôi bên cùng có lợi, video này đăng.

Bước ngoặt lịch sử mới

Truyền thông nhà nước Trung Quốc nhận định hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình là cơ hội để định hướng quan hệ song phương tiến tới sự ổn định và tôn trọng lẫn nhau, bất chấp những căng thẳng hiện hữu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump khi vừa hạ cánh xuống sân bay tại Bắc Kinh tối 13/5. Ảnh: Reuters.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ Newsweek, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tạ Phong cũng nhấn mạnh thông điệp này. Ông kỳ vọng các cuộc gặp tại Bắc Kinh sẽ giúp đôi bên kiểm soát tốt những khác biệt và thúc đẩy hợp tác theo lộ trình “ổn định, lành mạnh và bền vững”.

Tờ Nhân dân Nhật báo ngày 13/5 đã mô tả chuyến công du của ông Trump là “điểm khởi đầu mới mang tính cột mốc” khi quan hệ hai nước bước vào “bước ngoặt lịch sử hoàn toàn mới”.

Bài bình luận cũng điểm lại hai chu kỳ suy thoái và phục hồi kể từ năm 2018, nhắc đến các vòng chiến tranh thương mại trong hai nhiệm kỳ của ông Trump, đồng thời chỉ ra xu hướng chuyển dịch sang cách tương tác thực dụng và “bình đẳng hơn” giữa hai bên.

Đại sứ Tạ Phong tái khẳng định rằng sự tương tác trực tiếp giữa ông Tập và ông Trump mang lại “vai trò dẫn dắt chiến lược không thể thay thế”.

Căng thẳng giữa hai bên đã âm ỉ trong thời gian gần đây, khi Washington áp đặt các hạn chế công nghệ mới đối với lĩnh vực AI của Trung Quốc cũng như trừng phạt các công ty và cá nhân Trung Quốc với cáo buộc cung cấp các sản phẩm then chốt cho Iran.

Ông Trịnh Vĩnh Niên nhận định rằng Trung Quốc và Mỹ đã đạt được những đồng thuận cơ bản mang tính "hiển nhiên". Theo đó, cả Bắc Kinh và Washington đều nhận thức rõ việc hợp tác song phương là chìa khóa để giải quyết các thách thức quốc tế; ngược lại, xung đột trực diện sẽ gây tổn thất cho cả hai phía và đẩy nhanh sự sụp đổ của trật tự toàn cầu.

Washington đặt mục tiêu thúc đẩy Bắc Kinh gia tăng nhập khẩu nông sản, máy bay và năng lượng. Đồng thời, phía Mỹ sẽ gây sức ép yêu cầu Trung Quốc cải thiện quyền tiếp cận thị trường và cắt giảm các khoản trợ cấp công nghiệp.

Phía Trung Quốc ưu tiên tìm kiếm sự nới lỏng đối với các biện pháp hạn chế công nghệ từ Mỹ, đặc biệt là các rào cản khắt khe nhắm vào lĩnh vực chất bán dẫn tiên tiến.