Tác động từ thất bại 'đau đớn' của ông Orban

Báo Thổ Nhĩ Kỳ hôm nay ngày 13/4 cho biết vào hôm 12/4, cử tri Hungary đã đưa ra một quyết định mang tính thay đổi rõ ràng.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban phát biểu tại Budapest ngày 12/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Với 98,15% khu vực kiểm phiếu đã được kiểm, kết quả chính thức xác nhận đảng Tisza trung hữu của ông Peter Magyar giành được siêu đa số hai phần ba, với 138 ghế trong quốc hội 199 ghế, chiếm 53,6% số phiếu. Đảng cầm quyền Fidesz của Thủ tướng Viktor Orban chỉ giành được 55 ghế với 37,9% số phiếu.

Trước đó cùng ngày, ông Viktor Orban, 62 tuổi, đã thừa nhận thất bại.

Trong một phát biểu với các phóng viên, ông Orban thừa nhận: “Kết quả bầu cử, dù chưa phải là cuối cùng, nhưng đã rõ ràng và dễ hiểu; đối với chúng tôi, đó là điều đau đớn nhưng không thể phủ nhận”.

Sự kết thúc của “kỷ nguyên Orban”

Cuộc bầu cử ngày 12/4 đánh dấu sự kết thúc dứt khoát 16 năm cầm quyền của ông Orban.

Trong suốt hơn một thập kỷ rưỡi, ông Orban đã xây dựng cái mà ông gọi là “nền dân chủ phi tự do”, tập trung quyền kiểm soát vào hệ thống tư pháp và truyền thông, đồng thời biến Budapest thành một điểm gây chia rẽ thường trực trong Liên minh châu Âu (EU).

Nhiệm kỳ của ông Orban được định hình bởi chính sách đối ngoại thường xuyên khiến Hungary khác biệt so với các đồng minh phương Tây, trong khi tăng cường quan hệ với Liên bang Nga.

Ở tuổi 45, Peter Magyar là một luật sư và cựu thành viên của đảng Fidesz, người đã tận dụng hiểu biết sâu sắc về đảng cầm quyền để phá vỡ chính nó.

Nổi lên trên chính trường quốc gia vào đầu năm 2024, ông Magyar đã thành công trong việc khai thác sự bất mãn sâu sắc của công chúng về tình trạng trì trệ kinh tế và chủ nghĩa thân hữu.

Ông Magyar vận động tranh cử với chương trình nghị sự bao gồm các biện pháp chống tham nhũng nghiêm ngặt, khôi phục cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực dân chủ, và đưa đất nước quay trở lại dòng chính châu Âu.

Đòn giáng vào Moskva và phe dân túy cánh hữu?

Chiến thắng của ông Magyar đã làm thay đổi căn bản tính toán địa chính trị trong khu vực.

Đối với Liên bang Nga, thất bại của ông Orban đồng nghĩa với việc mất đi người ủng hộ đáng tin cậy nhất có quyền phủ quyết tại bàn đàm phán châu Âu, làm suy yếu khả năng của Moskva trong việc cản trở các lệnh trừng phạt của EU và sự phối hợp rộng hơn của phương Tây.

Đồng thời, kết quả này cũng là một lời bác bỏ mạnh mẽ đối với phong trào dân túy toàn cầu và phe cánh hữu tại Mỹ.

Dù Hungary có quy mô tương đối nhỏ, quốc gia này thường được các nghị sĩ theo phong trào MAGA (Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại) tại Mỹ coi là một hình mẫu.

Chuyến thăm chưa từng có tiền lệ của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tới Budapest chỉ vài ngày trước bầu cử nhằm công khai ủng hộ ông Orban đã không thể mang tới khả năng tái nhiệm cho chính trị gia này.

Đây là một tổn thất mang tính biểu tượng đáng kể, khiến khả năng Hội nghị Hành động Chính trị Bảo thủ (CPAC) cánh hữu cực đoan phiên bản châu Âu quay lại Budapest vào năm tới trở nên rất thấp.

Ông Peter Magyar, lãnh đạo đảng Tisza, phát biểu tại cuộc họp báo ở Budapest, Hungary, ngày 13/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN.

Khoảng thở cho Brussels

EU từ lâu đã đóng băng các quỹ mang tính cấu trúc dành cho Hungary do những vi phạm được quy cho ông Orban đối với nguyên tắc pháp quyền.

Ông Magyar cam kết khôi phục các chuẩn mực dân chủ, tạo khoảng cách với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, và khơi thông dòng vốn quan trọng từ Brussels.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng chiến thắng của ông Magyar có thể không làm thay đổi hoàn toàn mọi khía cạnh trong quan hệ giữa Hungary và EU.

Giống như ông Orban, ông Magyar phản đối việc gửi vũ khí tới Ukraine và vẫn thận trọng về việc Kyiv gia nhập EU nhanh chóng.

Tuy nhiên, điều quan trọng là ông Magyar không sử dụng giọng điệu thù địch như ông Orban và cam kết biến Hungary thành một đồng minh đáng tin cậy của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng như một thành viên hợp tác trong EU.

Nói tóm lại, thất bại của ông Orban không chỉ là một sự kiện nội bộ của Hungary mà đã đánh dấu sự sụp đổ của một trong những dự án “chính trị phi tự do” bền vững nhất tại châu Âu và gửi đi một thông điệp vượt xa Budapest.

Đối với Brussels, đây là cơ hội để tái hòa nhập một trong những thành viên khó xử nhất.

Đối với Moskva, đó là việc mất đi một “người phá bĩnh” đáng tin cậy trong EU.

Liệu ông Magyar cuối cùng sẽ điều hành như một nhà cải cách thực sự hay chỉ là một nhà dân tộc chủ nghĩa tinh tế hơn vẫn còn phải chờ xem.

Nhưng có một thực tế đã rõ ràng, đó là cán cân chính trị khu vực được xây dựng trong thời kỳ Orban đã bị phá vỡ.

Và đối với nhiều người ở cả châu Âu, sự thay đổi đó có thể sẽ mang lại những hệ quả sâu rộng vượt xa biên giới Hungary.

Nga ca ngợi thủ tướng Hungary như người hùng trong Game of Thrones Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev so sánh Thủ tướng Hungary Viktor Orban như nhân vật Jon Snow trong loạt phim Game of Thrones. 21:29 13/12/2025