Suy thận giai đoạn cuối ở tuổi 23

Một bệnh nhân trẻ được lọc máu tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: Duy Hiệu.

Nữ bệnh nhân 23 tuổi trước đó khỏe mạnh, chưa ghi nhận bệnh lý. Tuy nhiên, cô gái xuất hiện tình trạng phù mặt và tay chân tại nhà nhưng chủ quan không đi khám. Sau khoảng ba tuần, tình trạng phù tăng dần, kèm mệt mỏi và nôn ói nên mới đến bệnh viện.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị suy thận nặng. Các bác sĩ lập tức chỉ định chạy thận cấp cứu để xử trí tình trạng tăng kali máu và tăng ure huyết cấp tính. Hiện tại, tình trạng bệnh nhân tạm ổn định, song phải chạy thận định kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa để duy trì chức năng sống.

Theo thống kê của Hội Thận học thế giới, tại Việt Nam, ước tính có khoảng 5 triệu người bị suy thận và mỗi năm ghi nhận khoảng 8.000 ca bệnh mới.

Suy thận là tình trạng chức năng của thận bị suy giảm, khiến cơ quan này không còn khả năng lọc máu, loại bỏ chất thải và duy trì cân bằng nước - điện giải như bình thường. Tùy theo thời gian diễn tiến, suy thận được chia thành hai dạng chính là cấp tính và mạn tính.

Suy thận cấp xảy ra đột ngột, có thể hồi phục nếu được điều trị kịp thời, trong khi suy thận mạn tiến triển âm thầm trong thời gian dài, thường không thể hồi phục hoàn toàn và có thể dẫn đến giai đoạn cuối phải chạy thận hoặc ghép thận.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ, nguyên nhân gây suy thận rất đa dạng. Ở suy thận cấp, các yếu tố thường gặp gồm mất nước nặng, nhiễm trùng, sốc, tắc nghẽn đường tiểu hoặc tác dụng phụ của thuốc. Trong khi đó, suy thận mạn thường liên quan đến các bệnh lý kéo dài như tăng huyết áp, đái tháo đường, viêm cầu thận hoặc bệnh thận do lạm dụng thuốc.

Ngoài ra, lối sống không lành mạnh như ăn nhiều muối, uống ít nước, ít vận động hoặc sử dụng thuốc không kiểm soát cũng góp phần làm tăng nguy cơ tổn thương thận.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng suy thận, đặc biệt là suy thận mạn, thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu, với các biểu hiện không rõ ràng như mệt mỏi, phù nhẹ, tiểu đêm hoặc thay đổi nước tiểu. Vì vậy, việc khám sức khỏe định kỳ và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm và hạn chế biến chứng.

Để bảo vệ chức năng thận, người dân nên duy trì lối sống lành mạnh như uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế ăn mặn và thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời tránh lạm dụng thuốc giảm đau hoặc thuốc không kê đơn trong thời gian dài. Bên cạnh đó, việc tập thể dục đều đặn, kiểm soát cân nặng và các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ tổn thương thận.