Hiện nay sổ đỏ đã được hiển thị trên VNeID, người dân có thể chủ động tích hợp sổ đỏ lên ứng dụng này. Chia sẻ với Tri Thức - Znews, ông Đinh Minh Tuấn - Giám đốc khu vực phía Nam Batdongsan.com.vn cho rằng lợi ích quan trọng của việc số hóa giấy tờ nhà đất là giúp người mua có thêm cơ sở để đối chiếu thông tin tài sản.
Giúp thị trường ngày càng minh bạch
Theo ông Tuấn, trước đây người mua cầm trên tay một cuốn sổ giấy nhưng không phải lúc nào cũng có thể xác định giấy tờ đó có thật hay không, hoặc thông tin trên sổ có phù hợp với tài sản được chào bán hay không.
Khi dữ liệu được số hóa và có thể đối chiếu, người mua sẽ giảm bớt sự phụ thuộc vào môi giới hoặc các bên trung gian trong việc xác minh những thông tin cơ bản về tài sản. Đây cũng là một bước giúp thị trường bất động sản minh bạch hơn.
Tương tự, chuyên gia tư vấn bất động sản độc lập Lê Quốc Kiên cũng nhìn nhận việc tích hợp thông tin sổ đỏ, sổ hồng trên VNeID là bước tiến tích cực trong quá trình số hóa thị trường.
"Người dân có thể tiếp cận thông tin về tài sản thuận tiện hơn, giảm phụ thuộc vào giấy tờ bản cứng và từng bước hạn chế việc phải đi lại, nộp lại những hồ sơ mà cơ quan Nhà nước đã có dữ liệu", ông Kiên nói.
Trong giao dịch, người mua cũng có thể đề nghị người bán cung cấp trực tiếp thông tin giấy tờ quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản trên VNeID để đối chiếu. Điều này góp phần hạn chế các trường hợp sử dụng sổ giả hoặc giả mạo chủ sở hữu.
Về dài hạn, ông Đinh Minh Tuấn cho rằng nếu dữ liệu bất động sản tiếp tục được số hóa và liên thông giữa các hệ thống, thị trường có thể hình thành cơ sở dữ liệu đầy đủ hơn về từng tài sản. Khi đó, giá trị của việc số hóa không chỉ nằm ở việc thay thế sổ giấy bằng dữ liệu điện tử, mà còn giúp các bên đánh giá và định giá rủi ro chính xác hơn.
Theo vị chuyên gia tại Batdongsan.com.vn, khi người mua có nhiều thông tin hơn về pháp lý, lịch sử và giao dịch của tài sản, việc đẩy giá bất động sản vượt xa giá trị thực cũng sẽ khó hơn.
"Trước đây, do thông tin thiếu minh bạch nên người mua phải chịu nhiều rủi ro về pháp lý. Khi thông tin minh bạch hơn, pháp lý rõ ràng hơn thì các tranh chấp liên quan đến tài sản cũng có thể giảm. Đây là lợi ích lớn nhất dành cho người mua", ông nói.
 |
| Tích hợp thông tin sổ đỏ, sổ hồng trên VNeID là bước tiến tích cực trong quá trình số hóa thị trường. Ảnh: Liên Phạm. |
Ông lấy ví dụ một căn nhà có giá trị thị trường khoảng 5 tỷ đồng. Trong giai đoạn "sốt" đất, khi thông tin thiếu minh bạch, tài sản có thể bị đẩy giá lên 8-9 tỷ đồng. Ngược lại, nếu dữ liệu về pháp lý, lịch sử tài sản và giao dịch ngày càng rõ ràng, ông cho rằng việc đẩy giá quá xa giá trị thực sẽ khó hơn.
Ngoài ra, ông nhấn mạnh việc số hóa dữ liệu còn có thể giúp giảm những chi phí trung gian không trực tiếp tạo thêm giá trị cho bất động sản.
Chẳng hạn, một căn nhà có giá 50 tỷ đồng nhưng người mua phải chi thêm 1 tỷ đồng cho các khoản liên quan đến kiểm tra pháp lý, xác minh thông tin và trung gian. Khi bán lại, chủ sở hữu có thể tính phần chi phí này vào giá bán. Người mua tiếp theo lại tiếp tục phát sinh các khoản chi phí tương tự và tính vào giá tài sản.
"Qua nhiều vòng giao dịch, những chi phí này có thể tích lũy vào giá bất động sản dù không làm tăng giá trị thực của tài sản. Nếu diễn ra trên hàng trăm nghìn giao dịch mỗi năm, tổng chi phí phát sinh cho thị trường và xã hội sẽ rất lớn", ông nói.
Chia sẻ tại một hội thảo mới đây, ông Đinh Hồng Phong, Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết cơ quan quản lý cũng đang xây dựng mã định danh cho từng thửa đất. Mã được xác định dựa trên vị trí, tọa độ địa lý, giúp xác định thửa đất trên bản đồ và làm cơ sở để truy xuất các thông tin liên quan.
Đến nay, khoảng 69,7 triệu thửa đất đã được đưa vào cơ sở dữ liệu, trong đó mỗi thửa phải có mã định danh. Theo ông Phong, đây là nền tảng để từng bước chuyển quản lý đất đai từ hồ sơ giấy sang dữ liệu số, đồng thời hạn chế những rủi ro như sổ giả hoặc một giấy chứng nhận bị sử dụng để thế chấp nhiều lần.
Mục tiêu là đến hết năm 2027 hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên phạm vi toàn quốc. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đang phối hợp với Bộ Công an để đồng bộ dữ liệu đất đai với VNeID, hướng tới việc người dân có thể tra cứu thông tin thửa đất trên nền tảng số thay vì phải trực tiếp đến cơ quan địa chính.
Môi giới phải thay đổi
Ông Đinh Minh Tuấn cho rằng khi thông tin bất động sản ngày càng dễ tiếp cận, môi giới sẽ phải thay đổi cách tạo ra giá trị. Thay vì đơn thuần cung cấp thông tin để "bán hàng và nhận hoa hồng", họ sẽ phải chuyển nhiều hơn sang vai trò "tư vấn".
Thay vì kiếm tiền từ việc nắm giữ những thông tin mà người mua không có, môi giới sẽ phải tạo ra giá trị bằng chuyên môn
Ông Đinh Minh Tuấn - Giám đốc khu vực phía Nam Batdongsan.com.vn
Chẳng hạn, với khách hàng mua nhà để ở, môi giới cần tư vấn sản phẩm nào phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính. Với khách hàng mua để đầu tư, họ phải phân tích dòng tiền, vị trí, pháp lý, khả năng khai thác và tiềm năng của tài sản.
"Khi thông tin thị trường ngày càng minh bạch, kinh nghiệm và năng lực tư vấn của môi giới sẽ tạo ra nhiều giá trị hơn. Thay vì kiếm tiền từ việc nắm giữ những thông tin mà người mua không có, môi giới sẽ phải tạo ra giá trị bằng chuyên môn", ông Tuấn nói.
Theo ông, đây cũng là xu hướng tất yếu của nghề môi giới bất động sản. Thị trường nhờ đó cũng có thể giảm tình trạng bất cân xứng thông tin giữa người mua và người bán, qua đó hạn chế tranh chấp, kiện tụng.
Dữ liệu phải đầy đủ, bảo mật
Song song với những lợi ích, ông Kiên cho rằng thách thức trong giai đoạn đầu nằm ở độ đầy đủ và chính xác của dữ liệu. Không phải tất cả hồ sơ giấy của người dân đã được số hóa, cập nhật và đồng bộ hoàn toàn. Nếu thông tin trên hệ thống chưa được cập nhật hoặc có sai lệch so với giấy chứng nhận, quá trình giao dịch có thể phát sinh thêm bước xác minh, chỉnh lý.
"Vì vậy, số hóa sổ đỏ là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là phải làm sạch và liên thông dữ liệu", ông nói.
Ông Kiên cũng lưu ý việc sổ đỏ được hiển thị trên VNeID không đồng nghĩa người mua có thể bỏ qua các bước thẩm định trước khi giao dịch. Người mua vẫn cần kiểm tra tình trạng pháp lý của tài sản, quy hoạch, thế chấp, tranh chấp, nghĩa vụ tài chính và các thông tin liên quan.
Về vấn đề bảo mật, ông cho rằng đây là mối quan tâm chính đáng, bởi bất động sản thường có giá trị lớn, trong khi thông tin về quyền sử dụng đất là dữ liệu quan trọng.
Tuy nhiên, theo ông, không nên vì lo ngại bảo mật mà quay lại cách quản lý hoàn toàn bằng giấy tờ. Điều cần quan tâm là quy định rõ ai được quyền truy cập, được xem những thông tin nào và hệ thống có cơ chế ghi nhận, kiểm soát lịch sử truy cập ra sao.
Ngoài rủi ro từ hệ thống, người dùng cũng cần chủ động bảo vệ tài khoản, tránh cung cấp mã OTP, mật khẩu, cài ứng dụng giả mạo hoặc truy cập các đường link lừa đảo.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
