CTCP Công nghệ Sen Đỏ vừa có thông báo đến các đối tác về việc dừng hoạt động kinh doanh vận hành mảng Sendo Farm kể từ ngày 10/7. Doanh nghiệp này cho biết đây là quyết định tái cơ cấu danh mục hoạt động nhằm tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và tập trung vào các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi trong thời gian tới.
Việc Sen Đỏ thông báo dừng hoạt động Sendo Farm không chỉ đánh dấu sự kết thúc của một mô hình "đi chợ trực tuyến" ra mắt cách đây 5 năm, mà còn khép lại hành trình gần 14 năm của một trong những dự án thương mại điện tử tham vọng do FPT xây dựng.
Từ dự án nội bộ đến startup được rót hơn 130 triệu USD
Từng là niềm hy vọng của FPT trong cuộc đua thương mại điện tử với các "ông lớn" ngoại, Sendo có thời điểm vươn lên vị trí thứ hai thị trường về lượng truy cập, huy động hàng trăm triệu USD và được kỳ vọng trở thành doanh nghiệp thương mại điện tử nội địa đủ sức cạnh tranh với Shopee và Lazada. Thế nhưng sau nhiều năm "đốt tiền", doanh nghiệp lần lượt đóng cửa sàn thương mại điện tử, chuyển sang Sendo Farm rồi cuối cùng cũng phải dừng hoạt động mảng này.
Sendo khởi nguồn từ một dự án thương mại điện tử do FPT Online phát triển. Tháng 3/2012, FPT phê duyệt dự án, đến tháng 9 cùng năm, Sendo.vn chính thức ra mắt với định hướng trở thành sàn thương mại điện tử "Made in Vietnam", tập trung kết nối người mua và người bán trong nước.
Với vốn điều lệ ban đầu là 12,6 tỷ đồng, công ty có 3 cổ đông sáng lập là CTCP Dịch vụ trực tuyến FPT (nắm 66,66% cổ phần), Công ty TNHH Đầu tư FPT (nắm 33,33% cổ phần) và ông Nguyễn Đắc Việt Dũng (nắm 0,01% cổ phần). Ông Dũng cũng là Chủ tịch kiêm người đại diện pháp luật của Sendo thời điểm đó.
Ngày 13/5/2014, dự án được tách khỏi FPT Online để thành lập CTCP Công nghệ Sen Đỏ, hoạt động như một pháp nhân độc lập nhưng vẫn thuộc hệ sinh thái FPT. Chỉ chưa đầy 2 tháng sau, Sendo tạo dấu mốc lớn đầu tiên khi mua lại 123Mua.vn của VNG - một trong những sàn thương mại điện tử đời đầu tại Việt Nam có khoảng 5,5-6 triệu người truy cập/tháng. Thương vụ giúp Sendo nhanh chóng mở rộng tệp người dùng và gia tăng hiện diện trên thị trường.
 |
| Lễ công bố thoả thuận hợp tác giữa Sendo và các nhà đầu tư Nhật Bản vào năm 2014. Ảnh: Sendo. |
Giai đoạn 2014-2019 cũng là thời kỳ tăng trưởng mạnh nhất của doanh nghiệp. Sendo liên tục gọi vốn từ các nhà đầu tư Nhật Bản và châu Á.
Cuối năm 2014, 3 nhà đầu tư Nhật Bản gồm SBI Holdings, Econtext Asia và BEENOS đã chi tiền để nắm giữ 33% cổ phần tại Sen Đỏ. Đến năm 2018, doanh nghiệp tiếp tục nhận được 51 triệu USD ở vòng gọi vốn Series B. Một năm sau, vòng Series C mang về thêm 61 triệu USD từ EV Growth, Kasikornbank cùng các cổ đông hiện hữu. Tổng số vốn sàn thương mại này huy động đã vượt 130 triệu USD.
Khoản vốn lớn giúp Sendo mở rộng nền tảng công nghệ, phát triển hệ sinh thái người bán và tăng tốc cạnh tranh với Shopee, Lazada và Tiki.
Hụt hơi trong cuộc đua "đốt tiền"
Nhờ chiến lược tập trung vào các địa phương ngoài Hà Nội và TP.HCM, Sendo từng tạo được khác biệt so với nhiều đối thủ vốn tập trung vào các đô thị lớn.
Theo iPrice, quý III/2019, Sendo vượt Tiki để trở thành sàn thương mại điện tử có lượng truy cập lớn thứ hai Việt Nam với khoảng 30,9 triệu lượt truy cập mỗi tháng, chỉ xếp sau Shopee. Doanh nghiệp khi đó cho biết nền tảng có khoảng 500.000 nhà bán hàng, hơn 17 triệu sản phẩm và phục vụ khoảng 12 triệu khách hàng.
Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh trên thị trường thương mại điện tử ngày càng khốc liệt. Shopee và Lazada liên tục tung các chương trình miễn phí vận chuyển, trợ giá và khuyến mại quy mô lớn, làm thay đổi cục diện bán lẻ trực tuyến.
Cuộc đua giành thị phần cũng khiến hiệu quả kinh doanh của Sen Đỏ suy giảm nhanh chóng. Theo Vietdata, doanh thu của doanh nghiệp đạt đỉnh khoảng 547 tỷ đồng vào năm 2019 trước khi giảm xuống còn 393 tỷ đồng vào năm 2020 và tiếp tục thu hẹp về khoảng 181 tỷ đồng trong năm 2021.
Trong khi đó, Sendo liên tục ghi nhận thua lỗ do duy trì chiến lược đầu tư mạnh cho marketing và trợ giá nhằm cạnh tranh với các đối thủ. Riêng năm 2019, doanh nghiệp báo lỗ gần 1.586 tỷ đồng.
Đầu năm 2020, thị trường từng xuất hiện thông tin Sendo và Tiki đàm phán sáp nhập nhằm tạo đối trọng với Shopee và Lazada. Tuy nhiên, thương vụ cuối cùng không thành hiện thực.
 |
| Sendo chuyển hướng sang bán nông sản, thực phẩm tươi sống qua thương hiệu Sendo Farm. Ảnh: Sendo. |
Sau đại dịch Covid-19, thay vì tiếp tục chạy đua trên mô hình sàn thương mại điện tử tổng hợp, Sen Đỏ lựa chọn hướng đi mới.
Năm 2021, doanh nghiệp giới thiệu Sendo Farm - mô hình "đi chợ trực tuyến" tập trung vào thực phẩm tươi sống và hàng tiêu dùng thiết yếu. Khác với mô hình giao hàng tận nhà truyền thống, Sendo Farm áp dụng hình thức “nay đặt - mai nhận” tại các điểm nhận hàng gần khu dân cư. Cách làm này giúp giảm đáng kể chi phí giao nhận, đồng thời cho phép doanh nghiệp cung cấp thực phẩm với mức giá cạnh tranh hơn.
Theo giới thiệu của doanh nghiệp, Sendo Farm hướng đến mục tiêu phục vụ một triệu gia đình Việt Nam mỗi ngày, đồng thời kết nối trực tiếp nông dân, hợp tác xã với người tiêu dùng để rút ngắn chuỗi cung ứng.
Trong báo cáo thường niên năm 2022, FPT cũng dành nhiều nội dung giới thiệu Sendo Farm như một mô hình ứng dụng công nghệ vào chuỗi cung ứng nông sản. Doanh nghiệp cho biết nền tảng đã phục vụ hàng trăm nghìn khách hàng tại Hà Nội và TP.HCM, mỗi ngày cung cấp khoảng 500.000 bữa ăn thông qua mạng lưới điểm nhận hàng.
| DOANH SỐ 5 SÀN TMĐT LỚN TẠI VIỆT NAM QUÝ I/2023 | ||||||
| Nguồn: Metric. | ||||||
| Nhãn | Shopee | Lazada | TikTok Shop | Tiki | Sendo | |
| Doanh số | tỷ đồng | 24700 | 7500 | 6000 | 847 | 55 |
Trong khi đó, vai trò của sàn Sendo truyền thống ngày càng thu hẹp.
Đến năm 2025, Sendo lặng lẽ dừng vận hành sàn thương mại điện tử tổng hợp, tập trung gần như toàn bộ nguồn lực cho Sendo Farm. Đây được xem là lần xoay trục chiến lược cuối cùng nhằm tìm kiếm động lực tăng trưởng mới sau nhiều năm cạnh tranh khốc liệt trên thị trường thương mại điện tử B2C.
Theo báo cáo của nền tảng phân tích dữ liệu thương mại điện tử Metric.vn, trong quý I/2023, Sendo đứng thứ 5 về thị phần doanh thu với khoảng 55 tỷ đồng, ghi nhận hơn 290.000 sản phẩm được bán thành công từ 10.646 nhà bán hàng. Tuy nhiên, quy mô này chỉ chiếm chưa đến 1% tổng doanh số của nhóm các sàn thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam, cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa Sendo với các đối thủ dẫn đầu thị trường.
Kể từ thời điểm đó, dấu ấn của Sendo trên bản đồ thương mại điện tử Việt Nam ngày càng mờ nhạt. Trong các báo cáo thị trường công bố những năm gần đây của các đơn vị nghiên cứu như Metric và YouNet ECI, nền tảng này không còn được nhắc tên trong danh sách các sàn thương mại điện tử có thị phần đáng kể.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
