|
|
Học sinh trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa đọc sách tại thư viện. Ảnh: Phương Lâm. |
Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 22/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, quy trình chuyển thể, chỉnh sửa, cập nhật sách giáo khoa (SGK) bản in sang SGK điện tử và tổ chức thẩm định loại hình tài liệu này. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 22/5/2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của ngành giáo dục.
Nguyên tắc xây dựng và sử dụng
Theo Thông tư, SGK điện tử là phiên bản số của SGK bản in đã được Bộ GD&ĐT phê duyệt, cho phép người học tiếp cận nội dung thông qua các phương tiện điện tử với khả năng đọc, nghe, nhìn và tương tác. Việc chuyển thể không chỉ dừng lại ở số hóa nội dung mà còn tích hợp các thành phần đa phương tiện và tính năng tương tác nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học.
Các đơn vị thực hiện chuyển thể là tổ chức, nhà xuất bản đáp ứng đầy đủ điều kiện về xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử, đồng thời sở hữu SGK bản in đã được phê duyệt hoặc được đơn vị sở hữu ủy quyền, liên kết thực hiện theo quy định của pháp luật.
Tương tự, việc xuất bản và phát hành SGK điện tử cũng phải do các tổ chức, nhà xuất bản được Bộ trưởng GD&ĐT phê duyệt hoặc được thuê, liên kết hợp pháp.
Thông tư cũng quy định một số tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng đối với SGK điện tử, bao gồm các định dạng và chuẩn công nghệ như EPUB, HTML5, SCORM, xAPI, LTI và WCAG 3.0. Những tiêu chuẩn này nhằm bảo đảm khả năng tương thích, chia sẻ dữ liệu học tập và đặc biệt là tính tiếp cận đối với người khuyết tật.
Thông tư nhấn mạnh SGK điện tử phải được xây dựng trên cơ sở SGK bản in đã được phê duyệt, bảo đảm tính khoa học, chính xác và sư phạm. Nội dung phải phù hợp với quan điểm, đường lối của Đảng, tuân thủ các quy định về bản quyền, sở hữu trí tuệ, bảo mật và lưu chiểu.
Vấn đề bảo mật thông tin cũng được đặc biệt chú trọng. Theo đó, SGK điện tử không được thu thập hoặc khai thác dữ liệu người dùng trái quy định và phải bảo đảm an toàn thông tin cá nhân của học sinh, giáo viên theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, SGK điện tử cần gắn với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, đồng thời tiếp cận xu thế giáo dục tiên tiến trên thế giới, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và phát triển công dân số.
Đáng chú ý, Thông tư khẳng định SGK điện tử không thay thế SGK bản in và không mang tính bắt buộc đối với cơ sở giáo dục, giáo viên và học sinh.
 |
| Tiết đọc sách tại trường Tiểu học Quốc tế Alaska. Ảnh: Đinh Hà. |
Tiêu chuẩn về giao diện và nội dung
Ngoài nguyên tắc xây dựng, Thông tư số 22/2026/TT-BGDĐT cũng quy định rõ các yêu cầu đối với giao diện SGK điện tử.
Cụ thể, phông chữ, cỡ chữ, màu sắc và hiệu ứng hình ảnh, âm thanh phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh từng cấp học. Cấu trúc nội dung, chương, bài học và các mục cần được trình bày rõ ràng, mạch lạc và thống nhất với SGK bản in.
Các yếu tố đa phương tiện như hình ảnh, âm thanh và video được thiết kế như những giải pháp sư phạm nhằm đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và tăng cường trải nghiệm học tập, góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.
Đồng thời, SGK điện tử không được chèn quảng cáo, nội dung kinh doanh, liên kết độc hại hoặc thông tin không phù hợp với mục đích giáo dục.
Quy trình chuyển thể SGK điện tử cũng được thực hiện chặt chẽ. Trước hết, đơn vị chuyển thể phải xây dựng ít nhất một bài học để tổ chức dạy thực nghiệm, lấy ý kiến góp ý nhằm hoàn thiện và thống nhất phương thức chuyển thể cho các bài học còn lại.
Đối với hoạt động thực nghiệm được triển khai phối hợp với các cơ sở giáo dục phổ thông, thông tư yêu cầu phải bảo đảm đánh giá trải nghiệm người dùng trên các nhóm học sinh và giáo viên đại diện cho các vùng miền.
Theo đó, tỷ lệ số tiết thực nghiệm được quy định cụ thể như sau: Ít nhất 5% tổng số tiết đối với môn học có từ 105 tiết/năm học trở lên; ít nhất 10% đối với môn học từ 70 đến dưới 105 tiết; ít nhất 15% đối với các môn học còn lại. Hình thức thực nghiệm có thể tổ chức trực tiếp, trực tuyến, kết hợp hoặc mô phỏng.
Báo cáo kết quả thực nghiệm phải đánh giá toàn diện các yếu tố như khả năng đáp ứng băng thông người dùng, khả năng hiển thị trên đa nền tảng, mức độ an toàn thông tin, độ trễ, lỗi kỹ thuật, tính thuận tiện trong thao tác và tác động của việc xử lý dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.
Sau khi hoàn tất quá trình thực nghiệm, đơn vị chuyển thể tiến hành chỉnh sửa, biên tập, hoàn thiện bản mẫu SGK điện tử và đề nghị tổ chức thẩm định trước khi trình Bộ trưởng Bộ GD&ĐT xem xét, phê duyệt.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
