Tác phẩm Tự họa với chiếc giáp che cổ của danh họa Rembrandt van Rijn, được vẽ vào khoảng năm 1629. Ảnh: wikimedia.

Rembrandt van Rijn là một trong số những bậc thầy cựu truyền của mỹ thuật Tây phương. Tác phẩm của ông được tạo nên từ sự quan sát tỉ mỉ, lối vẽ sinh động và mang không khí thâm trầm, được giới mộ điệu hiện đại xem là định nghĩa cho hội họa truyền thống châu Âu.

Nhưng khi còn sống, Rembrandt không phải lúc nào cũng được đón nhận tích cực như vậy. Tính chân thực đầy biểu hiện của tranh ông vừa có thể gây nên sự thán phục lẫn khinh thị nơi người xem. Trong hơn một thế kỷ sau khi ông qua đời, phong cách vẽ của ông chịu sự dè bỉu của nhiều nhà lý thuyết và phê bình nghệ thuật theo lối kinh viện.

Tuy vậy, đến thế kỷ 19, ông được tung hô bởi giới họa sĩ, trong làn sóng cách mạng và những thay đổi của thời cuộc. Đối với họ, Rembrandt cũng là một người cấp tiến, tranh của ông thấm đẫm một tinh thần hiện đại thực sự.

Sinh ra vào đầu thế kỷ 17, Rembrandt sớm nổi danh và trở thành một họa sĩ thành đạt, sống trong giàu sang như một siêu sao nhạc rock ngày nay. Nhưng ông tiêu pha nhiều hơn những gì ông kiếm được.

Khi thị hiếu của công chúng chuyển dịch, xảy ra vào khoảng giữa cuộc đời ông, những yếu tố này hợp lại khiến ông khốn đốn và tán gia bại sản. Từ đó cho đến khi mất, ông sống trong nghèo khó, nợ nần chồng chất, mất nhiều khách hàng lớn, những người thân yêu cứ lần lượt qua đời.

Tuy nhiên, ông vẫn vẽ tranh với niềm cảm hứng như trước. Những tác phẩm ông tạo ra vào đoạn cuối cuộc đời có lẽ là những tác phẩm gợi mở và thể hiện rõ nhất sự nhạy bén của ông.