|
|
Ảnh: Boston Uni. |
Internet không xóa sổ được sách in, nhưng nó đã đẩy một số thể loại văn học đến bờ vực tuyệt chủng. Google Translate đã thay thế gần như hoàn toàn các từ điển ngôn ngữ, sinh viên dành thời gian sử dụng ChatGPT nhiều hơn là sách giáo khoa, các tiểu thuyết lãng mạn truyền thống không thể cạnh tranh với vô số tác phẩm "tình cảm" trên Internet.
Cuốn sách mới của Ed Coper Angertainment ra đời trong bối cảnh này, khi sức ảnh hưởng của mạng xã hội và các thuật toán của nó đang ở đỉnh cao.
Coper là chuyên gia truyền thông chính trị hàng đầu ở Australia, nổi tiếng với việc vận động sự ủng hộ cho phong trào chính trị GetUp và nhóm ứng viên ủng hộ bảo vệ môi trường Climate 200.
Ông mở đầu cuốn sách bằng một hành trình ngắn ngủi tìm về lịch sử của những phong trào đấu tranh. Từ các cuộc biểu tình chống toàn cầu hóa, chống Tổ chức thương mại thế giới (WTO) ở Seattle, Mỹ năm 1999 đến Công xã Paris, Coper đã trình bày một cách ngắn gọn và hấp dẫn về cách cơn thịnh nộ của quần chúng có thể thúc đẩy cả sự tiến bộ và sự hủy diệt.
Sức ảnh hưởng của thuật toán
Giờ đây, sức mạnh của quần chúng đang được cộng hưởng với sự xuất hiện của mạng xã hội và có thể mang lại ảnh hưởng lớn lao hơn nữa. Tuy nhiên, giới tinh hoa đang lợi dụng thuật toán để bóp méo nội dung thông tin theo những hướng cực đoan mới nhằm tác động đến số đông theo ý họ: “Nội dung càng hấp dẫn càng có sức mạnh lan tỏa. Thông điệp càng chống đối xã hội càng nổi bật. Thông tin càng gây sốc càng thuyết phục”.
 |
| Cuốn sách ra mắt ngày 25/5. Ảnh: SMH. |
Có đủ loại lập trường trên mạng xã hội. Ví dụ, Andrew Tate, người nổi tiếng trên mạng xã hội ở Mỹ và Anh vì đưa ra các quan điểm ủng hộ nam giới, luôn nói rằng chủ nghĩa nữ quyền là nguồn gốc của mọi điều không tốt. Những người ủng hộ tư tưởng của Tate thường xuyên bày tỏ sự phẫn nộ đối với những người chuyển giới có sức ảnh hưởng khác.
Để diễn tả xu hướng này, tác giả đã chọn từ "angertainment" làm tiêu đề cuốn sách.
Đây là từ ghép của hoạt động giải trí và sự phẫn nộ nhằm thể hiện xu hướng lan tỏa cảm xúc tiêu cực và bất ổn, điều dễ dàng với các thuật toán ngày nay, để tạo sức ảnh hưởng.
Thuật toán và cảm xúc độc hại
Lập luận này không chỉ được minh họa trong giới giải trí mà còn cả các lĩnh vực khác. Ví dụ, cuộc trưng cầu dân ý về tiếng nói của người bản địa Australia trong chính phủ năm 2023.
Vào đầu nhiệm kỳ của Đảng Lao động, các cuộc thăm dò cho thấy có sự ủng hộ rộng rãi đối với việc hiến pháp hóa một cơ quan đại diện cho người bản địa Australia. Nhưng đến thời điểm bỏ phiếu, sự ủng hộ sụt giảm mạnh. Hơn 60% cử tri Australia đã bác bỏ điều đó.
Theo lời kể của Coper, đó là kết quả của “một làn sóng những lời lẽ cay độc trên mạng xã hội nhằm gây chú ý và kích động giận dữ” do “các nhóm mạng xã hội cực đoan” lợi dụng thuật toán để thúc đẩy.
Coper đã vạch ra cách thức nội dung sai sự thật được đưa vào các cuộc tranh luận một cách có chủ đích. Thông điệp của những người này là gây hiểu nhầm cho người dân Australia rằng nếu họ bỏ phiếu “Có” thì Quốc khánh sẽ bị thay đổi.
Điều ít rõ ràng hơn là tại sao những meme và tài khoản giả mạo này lại có vai trò quyết định đối với kết quả cuối cùng.
Xuyên suốt cuốn sách, Coper cũng nêu bật sự so sánh với quá khứ. Ông tuyên bố rằng “trong thời kỳ trước Internet, tất cả lực lượng xã hội đều bảo chúng ta phải hướng tới sự đồng thuận”.
Ông cũng thể hiện sự hoài niệm về thời đại trước khi có Internet, khi dữ liệu cá nhân không phải là mặt hàng trao đổi và những lời đe dọa không thường xuất hiện trong đời sống công cộng.
Dù nêu ra hàng loạt vấn đề dưới cái ô lan truyền tư tưởng bất ổn, Coper lại chật vật trong việc tìm ra các giải pháp khả thi phù hợp. Một số ý tưởng của ông được cho là viển vông như "điều chỉnh nền kinh tế", để chính trị không còn bất kỳ sự bất bình nào để khai thác hay loại bỏ "các cơ hội tài chính nếu lan truyền sự phẫn nộ" trên các nền tảng truyền thông xã hội.
Những ý tưởng này có ý tốt, nhưng tính khả thi của chúng tương tự như việc giới tỷ phú sẽ tự nguyện đóng thuế cao hơn vậy.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
