|
|
Ngân hàng Trung ương Ba Lan nâng dự trữ vàng lên 550 tấn. Ảnh: NFP. |
Ngân hàng Trung ương Ba Lan (NBP) đã nâng dự trữ vàng lên khoảng 550 tấn, với tổng giá trị ước tính hơn 63 tỷ euro (74,5 tỷ USD), qua đó chính thức vượt Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) về lượng vàng nắm giữ và chưa có dấu hiệu chững lại, theo Euronews.
Trong nhiều năm qua, Thống đốc NBP Adam Glapiński luôn nhấn mạnh vai trò đặc biệt của vàng trong cơ cấu dự trữ quốc gia. Theo ông, vàng là tài sản không chịu rủi ro tín dụng, không phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của các quốc gia khác và có khả năng chống chịu tốt trước các cú sốc tài chính. Việc duy trì dự trữ vàng ở mức cao vì thế góp phần củng cố sự ổn định của nền kinh tế Ba Lan.
Tham vọng của NBP còn đi xa hơn. Ngân hàng này đặt mục tiêu nâng lượng vàng dự trữ lên 700 tấn, với tổng giá trị kho vàng vào khoảng 400 tỷ zloty (tương đương 111 tỷ USD).
Xu hướng toàn cầu tích trữ vàng
Nếu như năm 2024, vàng chỉ chiếm 16,86% trong tổng dự trữ ngoại hối của Ba Lan, thì đến cuối tháng 12/2025, tỷ lệ này đã tăng vọt lên 28,22% - một trong những mức điều chỉnh cơ cấu dự trữ nhanh nhất trong số các ngân hàng trung ương trên thế giới. Các giao dịch mua lớn nhất được thực hiện vào những tháng cuối năm 2025, thời điểm thị trường tài chính biến động mạnh và căng thẳng địa chính trị gia tăng.
Theo đề xuất của ông Glapiński, Ban điều hành NBP đã quyết định tiếp tục tăng tỷ trọng vàng mang tính chiến lược. Ngay đầu tháng 1, Chủ tịch NBP cho biết ông sẽ trình hội đồng nghị quyết chính thức nhằm nâng dự trữ lên 700 tấn vàng.
 |
| Thống đốc Ngân hàng Quốc gia Ba Lan (NBP), Adam Glapiński (bên phải) nhấn mạnh vai trò đặc biệt của vàng trong cơ cấu dự trữ quốc gia của Ba Lan. Ảnh: NFP. |
Theo phân tích của Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council), năm 2025 chứng kiến xu hướng các ngân hàng trung ương trên toàn cầu tiếp tục gia tăng nắm giữ vàng. Ngoại trừ một số trường hợp cá biệt, phần lớn các quốc gia đều coi vàng là công cụ phòng vệ chiến lược trước rủi ro tiền tệ và khủng hoảng tài chính.
Khảo sát năm 2025 cho thấy 95% ngân hàng trung ương được hỏi dự báo tổng lượng vàng toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong 12 tháng tiếp theo.
Bà Marta Bassani-Prusik, Giám đốc sản phẩm đầu tư và ngoại hối tại Xưởng đúc tiền Ba Lan, cho biết động lực chính khiến các ngân hàng trung ương đẩy mạnh đầu tư vào vàng nằm ở tính độc lập của giá vàng với chính sách tiền tệ và rủi ro tín dụng, đồng thời giúp đa dạng hóa tài sản và giảm sự phụ thuộc vào USD cũng như các đồng tiền chủ chốt khác.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng không phải mọi ngân hàng trung ương đều công bố đầy đủ quy mô mua vàng. Trung Quốc và Nga thường được nhắc đến trong bối cảnh này. Một số nhà quan sát thị trường cho rằng đây có thể là bước chuẩn bị cho một mô hình tiền tệ thay thế, trong đó vàng giữ vai trò lớn hơn so với trước đây.
Vượt ECB - dấu mốc mang tính biểu tượng
Việc Ba Lan hiện sở hữu nhiều vàng hơn ECB không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng. Trong khi ECB điều hành chính sách tiền tệ của khu vực đồng euro, lượng vàng do tổ chức này trực tiếp nắm giữ lại khá hạn chế, phần lớn dự trữ vàng nằm ở các ngân hàng trung ương quốc gia thành viên.
Hiện ECB sở hữu khoảng 506,5 tấn vàng, thấp hơn mức 550 tấn của NBP. Điều này giúp củng cố vị thế của Ba Lan trong cấu trúc tài chính châu Âu.
Tuy vậy, một số ý kiến chỉ trích cho rằng nguồn vốn dùng để mua vàng lẽ ra có thể đầu tư vào trái phiếu sinh lãi, trong khi vàng không tạo ra dòng thu nhập thường xuyên.
 |
| Ngân hàng Trung ương Ba Lan. Ảnh: iStock. |
Hoạt động mua vào của NBP diễn ra trong bối cảnh giá vàng liên tục lập kỷ lục lịch sử. Dù tốc độ tăng giá có thể chậm lại trong năm 2026, các tổ chức tài chính lớn vẫn đưa ra dự báo lạc quan: ING ước tính giá trung bình khoảng 4.150 USD/ounce, Deutsche Bank dự báo 4.450 USD, còn Goldman Sachs nâng dự báo lên 4.900 USD/ounce.
Trong kịch bản nhu cầu toàn cầu tăng mạnh, J.P. Morgan thậm chí cho rằng giá vàng có thể đạt 5.300 USD/ounce.
Theo bà Bassani-Prusik, nhu cầu tăng từ các ngân hàng trung ương là phản ứng trước những bất ổn kinh tế và biến động địa chính trị. Dù các giao dịch mang tính thể chế không tác động trực tiếp đến giá, chúng vẫn gián tiếp định hướng tâm lý và quyết định của nhà đầu tư cá nhân.
Đối với NBP, vàng là trụ cột trong chiến lược bảo đảm an ninh tài chính dài hạn của quốc gia. Các chuyên gia từ Xưởng đúc tiền Ba Lan nhận định, mức độ bất định của thị trường càng cao thì nhu cầu đối với những tài sản được coi là “trú ẩn an toàn” càng lớn. Đồng thời, nhận thức của nhà đầu tư cá nhân về vai trò của vàng trong bảo toàn giá trị tài sản dài hạn cũng ngày càng gia tăng.
Dẫu vậy, một bộ phận các nhà kinh tế cho rằng việc nắm giữ tỷ trọng vàng quá lớn có thể làm giảm tính linh hoạt trong quản lý dự trữ và nguồn lực tài chính có thể được phân bổ hiệu quả hơn vào các kênh đầu tư sinh lợi khác.
Trong hơn 200 năm qua, mặc dù trải qua nhiều thăng trầm, thị trường chứng khoán vẫn là nơi tốt nhất để các nhà đầu tư dài hạn xây dựng sự sung túc. Nhưng để thành công trong mảng này, cần hiểu rõ các quy luật của thị trường, hiểu các mùa hoạt động của nó. Câu hỏi lớn nhất về tài chính trong tâm trí tất cả chúng ta ngày nay là gì? Theo kinh nghiệm của tác giả Anthony Robbins trong cuốn Đầu tư thông minh, chúng ta đều đang tìm kiếm câu trả lời cho cùng một vấn đề: “Tôi nên đặt tiền của mình vào đâu?”.
