Quân đội Mỹ... 'cháy túi'

Các binh sĩ Mỹ di chuyển theo đội hình trong cuộc tập trận Sword 26 tại Bemowo Piskie, Ba Lan, ngày 11/5. Ảnh: Reuters.

Theo CNN, các lãnh đạo quân đội Mỹ hiện thúc giục Quốc hội phê duyệt thêm ngân sách. Đô đốc Daryl Caudle, tư lệnh cao nhất của Hải quân Mỹ, nói với các nghị sĩ thuộc Ủy ban Quân vụ Hạ viện hồi đầu tháng này rằng ngân sách năm 2026 của lực lượng này vốn “không tính đến chiến dịch tại Iran”.

Cắt giảm hoạt động vì... thiếu tiền?

Đô đốc Caudle cho biết Hải quân Mỹ đang phải chịu tác động đối với “các hoạt động thường lệ” vì ngân sách eo hẹp. Cụ thể, Hải quân Mỹ đang phải hạn chế các cuộc tập trận, giảm số giờ huấn luyện bay và cắt giảm hoạt động đào tạo dành cho tân binh.

“Hoạt động tuyển quân sẽ bị ảnh hưởng nếu không có thêm ngân sách để phân bổ những người này về các đơn vị sau khi họ rời khỏi trung tâm huấn luyện. Chúng tôi cũng đang gặp khó khăn trong việc chi trả tiền thưởng nhập ngũ cũng như tái nhập ngũ”, ông Caudle trình bày vấn đề với các nghị sĩ tại Hạ viện Mỹ.

Quân đoàn Thiết giáp III của Lục quân Mỹ hiện quản lý khoảng 70.000 binh sĩ và hàng trăm xe tăng. Theo thông tin nội bộ mà CNN tiếp cận được, ngân sách huấn luyện của đơn vị này đã bị cắt gần 292 triệu USD từ cuối tháng 4.

Trường đào tạo y khoa của quân đội Mỹ cũng hủy hàng chục khóa học và ngừng cấp ngân sách cho nhiều chương trình. Lầu Năm Góc hiện từ chối bình luận về thông tin này.

Hai binh sĩ thuộc Bộ tư lệnh Quân đoàn Thiết giáp số III tham gia huấn luyện vượt chướng ngại vật tại căn cứ Fort Cavazos, bang Texas, Mỹ. Ảnh: Quân đội Mỹ.

Thông thường, quân đội Mỹ phải sử dụng ngân sách đúng theo từng hạng mục chi tiêu được phân bổ, trừ khi Quốc hội cho phép điều chuyển nguồn tiền. Kinh phí huấn luyện thường được lấy từ khoản “hoạt động và bảo trì”.

Ông Todd Harrison, chuyên gia ngân sách quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), cho biết tài khoản “hoạt động và bảo trì” được sử dụng cho nhiều mục đích, từ huấn luyện, triển khai các lực lượng, sửa chữa trang thiết bị, cho đến trả lương cho các nhân viên dân sự làm việc trong môi trường quân đội.

Theo ông Harrison, thông tin chi tiêu ngân sách của Lầu Năm Góc rất khó tiếp cận từ bên ngoài, nhưng dựa trên các thông tin hiện tại, “hoàn toàn có khả năng cơ quan này đang buộc phải chấp nhận đánh đổi, thực hiện biện pháp thắt lưng buộc bụng, như hủy các chuyến công tác chưa thực sự cần thiết, hoặc cắt giảm hoạt động huấn luyện”.

Thời điểm khó khăn tài chính “quen thuộc”

Trong giai đoạn đầu của chiến dịch Iran, các quan chức chính quyền ông Trump từng thảo luận về khả năng đề nghị cấp thêm ngân sách quân sự, một số người đưa ra con số khoảng 200 tỷ USD. Tuy nhiên, sau đó chính quyền ông Trump cũng đánh giá mức này là quá cao, dù vậy, hiện chưa có đề xuất cụ thể về mức ngân sách cấp thêm khác.

Ngoài ra, Quốc hội Mỹ cũng chưa có dấu hiệu sẽ sớm thông qua những khoản ngân sách bổ sung tại thời điểm này.

Ước tính gần đây nhất của Lầu Năm Góc về chi phí chiến sự Iran là khoảng 29 tỷ USD. Con số được đưa ra bởi quyền kiểm soát viên ngân sách Jules Hurst III trong phiên điều trần trước tiểu ban quốc phòng của Ủy ban Chuẩn chi Hạ viện ngày 12/5.

Các binh sĩ Mỹ đưa một thương binh giả định lên xe cứu thương quân sự trong cuộc tập trận Sword 26 tại Bemowo Piskie, Ba Lan, ngày 11/5. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, ông Jules Hurst III thừa nhận con số này mới chỉ dựa trên chi phí đạn dược và máy bay bị phá hủy trong chiến dịch, chưa bao gồm chi phí xây dựng, sửa chữa lại các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông hứng chịu các đòn tấn công của Iran.

Các nguồn tin nói với CNN hồi cuối tháng 4 rằng tổng chi phí chiến sự Iran trong thực tế có thể lên tới 40-50 tỷ USD.

Một quan chức quốc phòng am hiểu vấn đề ngân sách nói với CNN rằng quân đội Mỹ thường gặp khó khăn tài chính vào cuối năm tài khóa liên bang, kết thúc vào tháng 9 hàng năm. Điều này thường khiến họ phải đề nghị Quốc hội cho phép quân đội linh hoạt điều chuyển ngân sách giữa các hạng mục chi tiêu khác nhau, để có nguồn tiền chi dùng cho các ưu tiên trong thời điểm sắp cạn quỹ.

Tuy nhiên, trong năm 2026, vấn đề tài chính xuất hiện sớm hơn nhiều do chi phí gia tăng đột biến, liên quan tới chiến dịch quân sự được Mỹ tiến hành trong năm nay.

Một số vấn đề mà các quân chủng đang đối mặt phản ánh mức độ lo ngại ngày càng lớn về ngân sách trong quân đội Mỹ.

Tướng Kenneth Wilsbach, tư lệnh Không quân Mỹ, phát biểu trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện trong tuần trước rằng cuộc chiến Iran làm trầm trọng thêm vấn đề, ảnh hưởng tới năng lực sẵn sàng chiến đấu.

Trong phiên điều trần hồi đầu tháng này, các nghị sĩ phụ trách vấn đề ngân sách tại Quốc hội đã nhiều lần thúc giục Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đẩy nhanh việc trình đề xuất xin thêm kinh phí cho quân đội.

Nghị sĩ Cộng hòa Ken Calvert, chủ tịch tiểu ban quốc phòng thuộc Ủy ban Chuẩn chi Hạ viện, cho rằng “chi phí ẩn” của chiến sự Iran sẽ dần bộc lộ theo thời gian. Mức độ hao mòn của thiết bị sẽ gia tăng dẫn tới nhiều yêu cầu bảo trì, sửa chữa các trang thiết bị.

Ông cho rằng nguồn ngân sách bổ sung cũng sẽ giúp Lầu Năm Góc tăng tốc bổ sung kho dự trữ tên lửa phòng không và tên lửa tấn công vốn đang suy giảm.