Quả bóng 'gieo sầu đau' cho các thủ môn ở World Cup

Trionda là quả bóng thi đấu chính thức của FIFA World Cup 2026. Ảnh: Reuters.

Trong 24 trận đấu đầu tiên của World Cup 2026, đã có 75 bàn thắng được ghi, đạt trung bình 3,1 bàn mỗi trận - con số cao nhất được ghi nhận sau vòng đấu bảng đầu tiên kể từ năm 1958, theo TNT Sports.

Điều này khiến một số chuyên gia đặt câu hỏi liệu con số có liên quan gì đến quả bóng thi đấu chính thức của adidas, được gọi là trái bóng Trionda hay không. Trionda được thiết kế với cấu trúc đột phá gồm 4 tấm ghép bằng công nghệ nhiệt dính (thermally bonded).

Với tổng cộng 104 trận đấu được diễn ra, rất có thể đây sẽ trở thành kỳ World Cup có số bàn thắng cao nhất mọi thời đại. Sau khi vòng bảng kết thúc, một số cầu thủ đã tạo nên dấu ấn của mình.

Quả bóng kiến tạo cú sút cho Messi, Mbappe

Theo Opta, 6 cầu thủ đã thực hiện ít nhất 6 cú sút trong trận đấu đầu tiên của họ, nhưng chỉ có hai người chuyển hóa những cơ hội đó thành bàn thắng: đội trưởng tuyển Anh Harry Kane và ngôi sao người Argentina Lionel Messi.

Tuy nhiên, giải đấu năm nay chứng kiến nhiều bàn thắng được ghi vào lưới các thủ môn vốn nổi tiếng về khả năng cản phá những cú sút xa.

Trong trận đấu với Croatia, thủ môn tuyển Anh Jordan Pickford đã chạm được tay vào cú sút của Martin Baturina từ rìa vòng cấm, nhưng với tốc độ 124 km/h, người gác đền của Everton vẫn không thể ngăn cản bóng đi vào lưới.

Wayne Rooney, bình luận viên của BBC, tin rằng có những yếu tố khác dẫn đến bàn thắng đó mà từ góc nhìn của tuyển Anh hoàn toàn có thể tránh được.

"Mọi chuyện bắt đầu khi Jude Bellingham hơi thiếu quyết đoán. Đó là một đường chuyền đẹp mắt, nhưng tôi nghĩ John Stones lẽ ra nên giữ thăng bằng. Thực tế không có nguy hiểm gì, và Pickford đang ở vị trí thuận lợi", Rooney bình luận.

"Cá nhân tôi tự hỏi liệu Pickford có thể làm tốt hơn với cú đánh đó hay không. Pha bóng hơi nhanh, nhưng cậu ấy đã kịp dùng tay cản phá. Tôi thường khá khắt khe với các thủ môn, vì vậy tôi nghĩ Pickford sẽ hơi thất vọng vì bóng lại đi vào lưới".

Messi tung cú sút với tốc độ gần 110 km/h vào lưới Luca Zidane. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, Joe Hart, cựu thủ môn nổi tiếng của tuyển quốc gia Anh, đã lên tiếng bênh vực các thủ môn tại giải đấu này, cho rằng quả bóng thi đấu chính thức của adidas được thiết kế để ưu tiên các cầu thủ ngoài vị trí thủ môn.

"Tôi đã nhận thấy điều này từ đầu giải đấu. Tôi đã nhận thấy vấn đề với những quả bóng bổng trong trận đấu này. Thành thật mà nói, tôi cảm thấy quả bóng lao đến thủ môn nhanh hơn so với tốc độ bóng rời khỏi chân người sút", cựu thủ môn từng thi đấu cho Manchester City chia sẻ với BBC.

Joe Hart phân tích rằng khi thấy Pickford lao vào quả bóng, ông đặt câu hỏi: "Tại sao cậu ấy lại dùng ngón tay cái thay vì cả bàn tay để cản phá? Cảm giác như gánh nặng đó đang đè nặng lên cậu ấy".

Cựu thủ môn cũng cảm nhận được điều đó khi Kylian Mbappe ghi bàn thứ hai vào lưới của Edouard Mendy, thủ môn Senegal. "Khi bóng rời khỏi chân Mbappe, đó dĩ nhiên là một cú sút khá tốt, nhưng Mendy là một nhà vô địch Champions League. Cậu ấy chỉ không căn được thời điểm đưa tay lên đúng cách. Tôi ngày càng nhận thấy điều đó rõ hơn với những cú bóng bổng".

Hart cũng phân tích bàn thắng của Messi vào lưới thủ môn Luca Zidane của Algeria, đánh giá đó không phải là một cú sút xuất sắc.

Từ khoảng cách 21 m, Messi tung cú sút xa đầy uy lực. Theo dữ liệu từ trái bóng Trionda, cú dứt điểm này đạt vận tốc tối đa 109,4 km/h. Trái bóng tạo ra quỹ đạo cong khoảng 80 cm và đạt tốc độ xoáy cực đại 16,8 vòng/giây trước khi găm thẳng vào lưới.

"Đó là một cú sút tốt, nhưng Zidane hoàn toàn có khả năng cản phá được quả bóng đó. Một lần nữa, anh ấy không căn thời gian chính xác, và cảm giác như bóng đã đến chỗ thủ môn trước khi anh ấy kịp đưa tay lên đúng vị trí", Joe Hart nhận định.

Giải mã và thử nghiệm

Sức mạnh và tốc độ của quả bóng Trionda đã tạo nên những tình huống khó lường. Trong trận thua 4-1 của Iraq trước Na Uy, cú vô lê mạnh như sấm của Akam Hashim khiến các bình luận viên tưởng rằng bóng đã vào lưới khi nó làm rung khung thành, thực tế nó chỉ đập vào nóc lưới.

Theo cựu thủ môn, khi giải đấu tiếp diễn và các cầu thủ dần quen với bầu không khí và tốc độ của quả bóng đặc trưng của World Cup, chúng ta sẽ thấy những cú sút kiểu này được cản phá.

"Đây là vấn đề về sự phối hợp tay mắt, chứ không phải chân. Tôi không nói thủ môn Jordan đáng lẽ ra phải cản phá được bàn thắng đầu tiên của Croatia, vì đó là một cú sút rất tốt. Nhưng anh là một thủ môn giỏi và đã ở vào vị trí có thể cản phá, chỉ là tốc độ của quả bóng quá nhanh khiến anh ấy không căn thời điểm chính xác để dùng đầu ngón tay chạm bóng. Cuối cùng bóng sượt xuyên qua ngón tay cái của mà không được các ngón tay đẩy qua xà ngang", Joe Hart phân tích.

Các chuyên gia cho rằng trái bóng World Cup năm nay gây khó cho thủ môn. Ảnh: Reuters.

Một cầu thủ không ngần ngại thử nghiệm quả bóng thi đấu mới của adidas là Arda Guler của Thổ Nhĩ Kỳ. Cầu thủ 21 tuổi không thể ngăn đội nhà thua 0-2 trước Australia, nhưng anh đã thực hiện nhiều cú sút hơn bất kỳ cầu thủ nào khác tại giải đấu cho đến nay.

Tuy nhiên, chất lượng của những cơ hội đó lại kể một câu chuyện khác.

8 cú sút của Guler chỉ tạo ra giá trị bàn thắng kỳ vọng (xG) là 0,26, cho thấy tính chất mạo hiểm trong phần lớn cú sút của anh ấy trước Australia, có lẽ Guler nhận thức được tốc độ bóng thường bay ra khỏi chân.

Mặc dù tiền vệ của Real Madrid sở hữu tài năng xuất chúng, những cơ hội mà anh lựa chọn lại có chất lượng quá thấp. Theo mô hình chỉ số bàn thắng xG của siêu máy tính Opta, xét về mặt thống kê, một cầu thủ chỉ có thể ghi từ 1 bàn trong 31 lần dứt điểm tương tự.

Tuy nhiên, những bàn thắng đã được ghi cho thấy ở vòng đấu thứ hai, các huấn luyện viên chỉ đạo cầu thủ của mình thực hiện nhiều cú sút xa hơn do sự di chuyển khó lường của trái bóng.

Tuyển Anh đã có 22 cú sút vào khung thành Croatia, điều này cho thấy Thomas Tuchel đã khuyến khích các cầu thủ của mình dứt điểm ngay khi có cơ hội - đặc biệt là khi mái che sân vận động được đóng kín.

Rooney, người từng chơi bóng đá tại giải MLS (Giải bóng đá nhà nghề Mỹ) vào cuối sự nghiệp tại DC United, đã quen với việc thi đấu ở những sân vận động có mái che di động. Cựu tiền đạo của đội tuyển Anh và Manchester United tin rằng tốc độ của bóng khi chơi trong nhà là rất khác biệt.

"Điều đó tạo ra sự khác biệt rất lớn. Khi bạn chơi trong nhà, bóng di chuyển nhanh hơn nhiều. Vì vậy những gì Joe nói là hoàn toàn chính xác. Mọi thứ khác hẳn khi chơi ngoài trời. Những chi tiết nhỏ như vậy lại tạo nên sự khác biệt lớn", Rooney nói.