Phổ điểm B00 'nở' mạnh, điểm chuẩn Y, Dược ra sao?

Dữ liệu điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận biến động lớn về phổ điểm tổ hợp B00 (Toán, Hóa, Sinh). Trước áp lực từ phân khúc điểm xuất sắc tăng cao, ngưỡng điểm xét tuyển vào nhóm ngành Y, Dược năm nay dự báo sẽ có sự dịch chuyển.

Phổ điểm B00 dày lên ở đuôi phải, môn Toán là động lực chính

Trao đổi với Tri Thức - Znews, thầy Nguyễn Thành Công, giáo viên môn Sinh học, trường THPT chuyên Đại học Sư phạm (trường Đại học Sư phạm Hà Nội), đánh giá ở tổ hợp B00, các chỉ số cốt lõi năm nay đều dịch chuyển lên rất rõ.

Điểm trung bình tổ hợp đạt 19,69, tăng 1,40 điểm so với mức 18,29 của năm 2025. Trung vị tăng từ 18 lên 19,95 - tức toàn bộ nửa trên của phổ điểm dịch phải gần 2 điểm. Số thí sinh đạt tuyệt đối 30/30 tăng từ 1 lên 4 em.

Một số chỉ số phổ điểm tổ hợp B00. Nguồn: Báo cáo phổ điểm THPT 2026, Bộ GD&ĐT.

Bóc tách ba môn thành phần cho thấy nguyên nhân của cú tăng này không nằm ở một môn duy nhất, mà là hiệu ứng cộng dồn khi cả ba môn cùng thuận: Môn Toán tăng rõ rệt (điểm trung bình từ 4,78 lên 5,65, số điểm 10 tăng gần 8 lần, từ 513 lên 4.208).

Điểm trung bình môn Hóa cũng nhích lên, từ 6,06 lên 6,28, tỷ lệ đạt từ 7 điểm trở lên lên tới gần 39,9%. Môn Sinh cũng tăng nhẹ, điểm trung bình từ 5,78 lên 5,84, nhưng số điểm 10 tăng tới 57%, từ 82 lên 129.

"Vì không có môn nào kéo xuống, nên tổng ba môn dồn lên tạo nên phần đuôi phải dày", thầy giáo nhận định.

Thầy Công cũng lưu ý tổ hợp A00 (Toán, Lý, Hóa) năm nay gần như đứng yên (điểm trung bình từ 19,37 chỉ nhích nhẹ lên 19,41). Do đó, chỉ có tổ hợp B00 "nở" mạnh, không lan sang A00. Tác động của nó lên điểm chuẩn cũng sẽ khác nhau giữa các ngành xét bằng B00 và các ngành xét bằng A00.

Nhìn theo bách phân vị B00 năm 2026, độ khốc liệt ở nhóm điểm cao hiện rõ. Cụ thể, thí sinh cần 26,5 điểm mới lọt top 5% (bách phân vị 95), 27,5 điểm để vào top 2%, và 28,25 điểm mới nằm trong top 1% (bách phân vị 99).

"Nói cách khác, phổ điểm không chỉ dịch lên mà còn tập trung ở vùng đỉnh - đúng nơi các ngành Y khoa, Răng Hàm Mặt tranh giành từng phần trăm điểm", theo thầy Công.

Y khoa, Răng Hàm Mặt tăng nhưng không đều

Với phổ điểm B00 "nở" mạnh, thầy Nguyễn Thành Công nhận định xu hướng chung là điểm chuẩn khối sức khỏe nhích lên, nhưng biên độ tăng lại phụ thuộc vào việc mỗi trường đang đứng ở đâu trên trục điểm.

Cụ thể, với ngành Y khoa và Răng Hàm Mặt, điểm chuẩn nhóm trường tốp đầu sẽ tăng nhẹ vì năm trước đã gần mức trần. Ngành Y khoa của trường Đại học Y Hà Nội được dự báo sẽ lấy điểm chuẩn khoảng 28,25-28,75 điểm, không loại trừ chạm/vượt đỉnh 28,86 ở năm 2021 nếu trường giữ nguyên phần lớn chỉ tiêu cho B00.

Ngành Y khoa ở trường Đại học Y Dược TP.HCM được dự báo ở mức 27,6-28 điểm. Với ngành Răng Hàm Mặt, thầy Công cho rằng nhiều khả năng cùng tăng khoảng 0,3-0,6 điểm.

Lý giải sự thay đổi này, thầy Công chỉ ra hai nguyên nhân. Thứ nhất, nhiều trường Y đã mở rộng tổ hợp xét tuyển sang các tổ hợp có Tiếng Anh (D07, D08…) bên cạnh B00 truyền thống, làm phân tán bớt nhóm thí sinh giỏi.

Thứ hai, quy chế 2026 buộc quy đổi điểm tương đương giữa các tổ hợp và phương thức theo bách phân vị, cộng với sự nở rộ của các kênh đánh giá năng lực. Điều này khiến điểm chuẩn không còn phản ánh 1:1 với riêng phổ điểm B00 như trước.

Trong khi đó, điểm chuẩn nhóm trường tốp giữa sẽ có biến động mạnh nhất. Cụ thể, năm 2025, ngành Y khoa ở trường Đại học Y Dược Thái Nguyên lấy điểm chuẩn 25,85; trường Đại học Y Dược Thái Bình lấy 24,6; trường Đại học Y Dược Hải Phòng lấy 25,3; trường Đại học Y Dược Huế lấy 25...

Các trường này đang có điểm chuẩn nằm ngay giữa vùng 24-26 điểm. Đây là khu vực mà mật độ thí sinh dâng lên nhiều nhất, khi trung vị B00 dịch phải gần 2 điểm.

Khác với nhóm đỉnh đã “kịch trần”, nhóm này còn nhiều dư địa. Dự báo mức tăng 0,5-1,5 điểm.

Với các trường đa ngành, trường vùng và trường tư, điểm chuẩn ngành Y Khoa thường nằm trong vùng 20-24 điểm - tức phần thân của phổ điểm, nơi số lượng thí sinh dịch chuyển lớn nhất. Thầy Công nhận định nhóm này nhiều khả năng cũng tăng 0,5-1,5 điểm, thậm chí hơn nếu là ngành “hot” của một trường tầm trung.

Dự báo điểm chuẩn ngành Y khoa ở một số trường.

Điểm chuẩn Dược, Xét nghiệm, Điều dưỡng, Y học cổ truyền tăng theo mặt bằng

Nhìn lại năm 2025, khi phổ điểm B00 giảm, các ngành lâm sàng (Y khoa, Răng Hàm Mặt) vẫn giữ nguyên điểm chuẩn hoặc tăng, trong khi nhóm cận lâm sàng và hỗ trợ lại giảm sâu. Theo thầy Công, đó là dấu hiệu của sự phân tầng - thí sinh dồn về các ngành lâm sàng triển vọng, rời bỏ nhóm hỗ trợ.

Sang năm 2026, thầy giáo cho rằng điểm chuẩn nhóm ngành này chịu ảnh hưởng từ hai yếu tố trái ngược. Một mặt, nền điểm B00 năm nay tăng cao sẽ kéo điểm chuẩn các ngành vốn ở mốc 17-24 điểm nhích lên theo xu hướng chung. Mặt khác, do sức hút của nhóm này vẫn kém so với khối lâm sàng, đà tăng chủ yếu đến từ việc phổ điểm dịch chuyển chứ không do cạnh tranh nội tại.

Với ngành Dược học, thầy Công dự báo ở trường Đại học Dược Hà Nội, do chủ yếu xét bằng tổ hợp A00 nên điểm chuẩn ổn định hoặc chỉ nhích nhẹ, quanh mức 24,5-25,5. Ngược lại, ngành Dược ở các trường xét bằng B00 sẽ nhích theo B00, tăng 0,5-1 điểm.

Trong khi đó, ngành Kỹ thuật xét nghiệm y học nhích theo mặt bằng, tăng 0,5-1,5 điểm. Điều dưỡng là “đáy” của khối sức khỏe (17-19 điểm) - đúng vùng thân phổ điểm dịch phải mạnh nhất - nên điểm chuẩn có thể tăng mạnh hơn, 1-2 điểm ở nhiều trường. Còn ngành Y học cổ truyền được dự báo tăng 0,5-1,5 điểm.

Ca phẫu thuật thẩm mỹ của các bác sĩ ở TP.HCM. Ảnh minh họa: Duy Hiệu.

Giải bài toán cho thí sinh vùng 'lơ lửng'

Theo kế hoạch của Bộ GD&ĐT, thí sinh được đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học đến 17h ngày 14/7. Thầy Nguyễn Thành Công khuyên thí sinh nên đặt nguyện vọng theo chiến lược 3 tầng:

• Tầng ước mơ: 3-5 nguyện vọng đầu, cho ngành/trường các em khát khao nhất dù điểm chuẩn năm ngoái cao hơn điểm đạt được 1-2 điểm;
• Tầng vừa sức: Nhóm giữa, cho những ngành điểm chuẩn năm ngoái xấp xỉ điểm các em đạt được;
• Tầng an toàn: 3-5 nguyện vọng cuối, cho những ngành điểm chuẩn năm ngoái thấp hơn điểm đạt được ít nhất 2-3 điểm.

Với những thí sinh đang ở vùng "lơ lửng" - điểm đạt được chỉ nhỉnh hơn điểm chuẩn năm ngoái 0,25-0,5, thầy Công cảnh báo đây là nhóm dễ trượt oan nhất. Lý do là phổ điểm B00 đã nở mạnh, nên điểm chuẩn 2026 gần như chắc chắn tăng. Do đó, lấy chuẩn năm ngoái làm mốc an toàn là một cái bẫy.

Cùng với chiến lược 3 tầng nêu trên, thầy Công đưa ra bốn lời khuyên cho nhóm này:

• Cộng “biên lạm phát” trước khi so: Thí sinh đừng so điểm mình với chuẩn 2025 mà hãy ước lượng chuẩn 2026 = chuẩn 2025 + biên tăng dự kiến (nhóm đỉnh +0,3-0,6; tốp giữa +0,5-1,5; nhóm hỗ trợ +0,5-2), rồi mới so điểm mình với con số đã cộng biên đó.
• Xếp ngành “lơ lửng” vào tầng mạo hiểm, không phải tầng an toàn: Ngành mà điểm đạt được chỉ hơn chuẩn 2025 khoảng 0,25-0,5, các em nên đặt ở nhóm nguyện vọng đầu (ước mơ/vừa sức), tuyệt đối không coi là chỗ chắc chắn đỗ.
• Bắt buộc có tầng an toàn: 3-5 nguyện vọng cuối phải là ngành/trường có chuẩn 2025 thấp hơn điểm đạt được ít nhất 2-3 điểm, để sau khi trừ đi biên lạm phát 1-1,5 điểm thì vẫn còn dư. Ở tầng này, thí sinh nên ưu tiên các ngành như Điều dưỡng, Kỹ thuật xét nghiệm, Y học cổ truyền, hoặc Y khoa các trường tầm trung - vẫn trong khối sức khỏe, vẫn đúng đam mê.
• Rải theo “bản đồ" trường Y nhiều tầng: Thay vì dồn một trường, các em hãy rải cùng ngành Y khoa, Răng Hàm Mặt ở nhiều trường theo điểm chuẩn giảm dần.