Phải nhẫn tâm mức nào mới dùng heo bệnh làm pate cho người?

Những hộp pate "cột đèn" Hải Phòng của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco) chưa kịp sử dụng tại gia đình Kim Mai. Ảnh: NVCC.

Vài tháng trở lại đây, Kim Mai (trú tại Hà Nội) đều đặn mua pate "cột đèn" Hải Phòng của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco) về dùng cho cả gia đình. Mỗi lần đi siêu thị, cô thường lấy vài hộp, dùng chưa hết lại cất tủ lạnh, coi đây là món ăn tiện lợi trong bữa hàng ngày.

Sự yên tâm ấy sụp đổ khi Kim Mai đọc được thông tin cho biết số thịt có liên quan doanh nghiệp này dương tính với virus gây dịch tả lợn châu Phi (African Swine Fever - ASF), nhiều lô hàng trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng.

"Tôi thực sự rất lo lắng khi nhớ lại những hộp pate từng được mở ra, thậm chí cả những phần quà gửi sang nước ngoài cho người thân", Mai kể với Tri Thức - Znews.

Ngay sau khi biết thông tin, người phụ nữ này lập tức liên lạc với người thân ở nước ngoài để ngừng sử dụng sản phẩm. Điều khiến Mai bức xúc hơn cả là niềm tin bị phản bội. Cô cho biết mình đã cẩn thận lựa chọn pate của một doanh nghiệp lâu năm, có thương hiệu, được bày bán công khai trong hệ thống siêu thị nhưng vẫn có nguy cơ mua phải sản phẩm không an toàn.

Vì sao thịt heo nhiễm ASF tuyệt đối không nên dùng cho người?

Phân tích từ góc độ khoa học, ông Nguyễn Hồng Vũ, Tiến sĩ Sinh học phân tử, hiện làm việc tại Mỹ, cho rằng vụ việc liên quan Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long là đặc biệt nghiêm trọng trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Theo thông tin được công bố, hơn 120 tấn thịt heo nhiễm dịch tả lợn châu Phi đã được đưa vào kho của doanh nghiệp này để chuẩn bị chế biến thành sản phẩm thịt hộp, trong đó khoảng 2 tấn đã được sản xuất thành phẩm. Đường dây thu mua và vận chuyển thịt heo bệnh bị khởi tố với 9 bị can và được xác định đã hoạt động trong thời gian dài.

Trong các bệnh truyền nhiễm ở heo, dịch tả heo châu Phi (ASF) là bệnh do virus gây ra, có tỷ lệ tử vong rất cao. Virus ASF thuộc họ Asfarviridae, có cấu trúc bền vững và khả năng tồn tại lâu trong môi trường và trong các sản phẩm thịt khi được bảo quản trong những điều kiện thích hợp như đông lạnh sâu, muối hoặc sấy khô.

Công an cho biết số thịt heo nhiễm bệnh được dùng một phần vào sản xuất đồ hộp, trong đó có hộp pate. Ảnh: Halong Canfoco.

"Vì vậy, chỉ cần một lô thịt nhiễm bệnh lọt vào chuỗi thực phẩm cũng có thể trở thành nguồn phát tán mầm bệnh nghiêm trọng", TS Vũ nhấn mạnh.

Về mặt sức khỏe, virus ASF không trực tiếp gây bệnh cho người do khác biệt về vật chủ sinh học. Tuy nhiên, heo mắc ASF trước khi chết thường rơi vào tình trạng nhiễm trùng huyết, hoại tử nhiều cơ quan và nhiễm vi khuẩn thứ phát rất nặng như Salmonella, E. coli, Clostridium, Staphylococcus và đặc biệt là liên cầu lợn Streptococcus suis.

Do đó, thịt từ heo mắc ASF không đơn thuần là "thịt bẩn" mà là mô bệnh lý chứa nhiều vi sinh vật và các thành phần độc hại của vi khuẩn, trong đó có những độc tố có khả năng bền với nhiệt.

Nếu người sử dụng thực phẩm chế biến từ thịt heo bệnh không được xử lý nhiệt đầy đủ, họ có nguy cơ cao bị ngộ độc thực phẩm nặng, nhiễm khuẩn huyết, suy thận cấp, suy đa cơ quan và có thể tử vong. Thực tế trong nhiều năm qua, Việt Nam đã ghi nhận không ít trường hợp ngộ độc và tử vong do nhiễm liên cầu lợn liên quan đến việc tiếp xúc hoặc ăn thịt heo không bảo đảm an toàn.

"Ngay cả trong trường hợp quy trình nhiệt có thể tiêu diệt phần lớn vi khuẩn sống, một số thành phần độc hại của vi khuẩn vẫn có thể tồn lưu, làm tăng nguy cơ viêm đường tiêu hóa kéo dài, rối loạn miễn dịch và về mặt lý thuyết có thể góp phần làm tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư nếu phơi nhiễm kéo dài", vị chuyên gia phân tích.

Từ góc độ y tế công cộng, ông Nguyễn Hồng Vũ nhấn mạnh rằng thịt heo mắc bệnh truyền nhiễm tuyệt đối không nên được sử dụng làm thực phẩm cho con người trong bất kỳ trường hợp nào.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), các sản phẩm thịt từ động vật mắc bệnh truyền nhiễm phải được tiêu hủy sinh học và tuyệt đối không được đưa vào chuỗi thực phẩm.

Người tiêu dùng khó có khả năng tự bảo vệ bằng cảm quan

Trao đổi với Tri Thức - Znews, bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết người tiêu dùng gần như không có khả năng phân biệt pate sạch hay bẩn bằng các giác quan thông thường khi sản phẩm đã được xay nhuyễn, ướp đậm gia vị và đóng hộp.

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: BSCC.

Theo bác sĩ Thiệu, khi thịt lợn bệnh hoặc lợn chết được đưa vào làm pate, các cơ sở sản xuất thường sử dụng thêm nhiều loại hóa chất và phụ gia nhằm khử mùi, tạo màu, tạo độ béo và độ thơm, khiến thành phẩm cuối cùng trông không khác gì pate ngon, sạch thông thường. Chính vì vậy, người tiêu dùng hoàn toàn ở thế bị động và thường chỉ biết mình đã ăn phải pate bẩn sau khi sức khỏe bị ảnh hưởng.

Dù rất khó nhận biết bằng cảm quan, các chuyên gia cho rằng người dân có thể giảm phần nào rủi ro bằng cách thận trọng khi lựa chọn sản phẩm.

Theo hướng dẫn của Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), các dấu hiệu thường gặp của thực phẩm nghi nhiễm vi khuẩn sinh khí bao gồm vỏ hộp bị phồng, hộp rỉ sét, móp méo hoặc có hiện tượng rò rỉ, nắp hoặc đáy hộp lồi bất thường.

Khi mở hộp, nếu xuất hiện mùi lạ như hôi hoặc chua, nước bên trong bị đục, có bọt khí hoặc có màu sắc, váng bất thường, người tiêu dùng cần coi đây là dấu hiệu cảnh báo thực phẩm không an toàn.

Cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân tuyệt đối không nếm thử thực phẩm khi nghi ngờ có dấu hiệu nhiễm khuẩn hoặc mùi vị bất thường như chua, đắng hay khác biệt rõ rệt so với bình thường. Đồng thời, người tiêu dùng cần ưu tiên lựa chọn sản phẩm của các thương hiệu uy tín, kiểm tra kỹ tình trạng bao bì và hạn sử dụng khi mua đồ hộp nhằm giảm thiểu nguy cơ mất an toàn thực phẩm và các rủi ro đối với sức khỏe.

Thường xuyên ăn món khoái khẩu, bệnh nhân 35 tuổi đi tiêu ra sán Ăn uống bình thường nhưng liên tục sụt cân, đi ngoài ra vật thể trắng ngà dài tới 30 cm, người đàn ông phát hiện ký sinh trùng khổng lồ đang sống trong ruột. 38:2305 hôm qua

Vụ 120 tấn heo bệnh vào Đồ hộp Hạ Long: Người dùng kinh hãi, phẫn nộ Cộng đồng mạng bức xúc khi biết Đồ hộp Hạ Long nhập 120 tấn thịt heo bệnh chế biến pate, thịt hộp trong khi doanh nghiệp hứa sẽ minh bạch sớm nhất. 41:2443 hôm qua

120 tấn thịt heo bệnh vào đồ hộp Hạ Long: Bác sĩ nói điều đáng sợ nhất Thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi không lây sang người, song bác sĩ cho biết nguy cơ lớn nằm ở vi khuẩn, độc tố sinh ra từ thịt bệnh, ôi thiu. 42:2526 hôm qua