Với định hướng đưa TP.HCM trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á, Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị yêu cầu "siêu" đô thị này phải duy trì tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm trong suốt 20 năm tới.
Trao đổi với Tri Thức - Znews, PGS.TS Trần Hoàng Ngân - Đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn trong kỷ nguyên mới - không ngần ngại khẳng định đây là mục tiêu thách thức nhưng khả thi.
 |
| Đến năm 2045, TP.HCM sẽ trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á. Ảnh: Quỳnh Danh. |
Có thể chế tương thích, TP.HCM sẽ tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững
- Là người đã đồng hành với sự phát triển của TP.HCM hơn 50 năm qua, ông đánh giá thế nào về mục tiêu tăng trưởng tối thiểu 10%/năm đến năm 2045 mà Trung ương giao cho thành phố?
- Đây là mục tiêu đầy thách thức nhưng khả thi, với điều kiện TP.HCM phải phát huy hết các tiềm năng và lợi thế của mình. Trong lịch sử, nhiều quốc gia thậm chí có quy mô lớn hơn cũng đã duy trì tăng trưởng hai con số trong thời gian dài. Chẳng hạn, Trung Quốc từng tăng trưởng trên 10%/năm suốt 3 thập kỷ. Ngay cả TP.HCM cũng đã trải qua giai đoạn tăng trưởng hai con số liên tục trong khoảng 20 năm.
Nhưng dĩ nhiên, để phát huy hết tiềm năng, lợi thế, thành phố cần sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Trung ương, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cũng như sự đồng thuận, ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp, người dân.
Tôi đặc biệt vui mừng khi "điểm nghẽn" lớn nhất là thể chế đang dần được tháo gỡ thông qua Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị. Tới đây, Quốc hội và Chính phủ sẽ sớm thể chế hóa nghị quyết này, trong đó có Luật Đô thị đặc biệt. Theo tôi, đây chính là "đột phá của đột phá", không chỉ luật hóa ổn định các cơ chế đặc thù trước đây dành cho TP.HCM ở mức thí điểm, mà còn cho phép phân cấp, phân quyền triệt để cho HĐND, UBND, Chủ tịch UBND TP.HCM trên hầu hết lĩnh vực.
Khi có hành lang pháp lý ổn định và đủ mạnh, TP.HCM sẽ có điều kiện huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội để đầu tư hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng và quan trọng hơn là nâng cao chất lượng sống của người dân, hướng đến ngang tầm các đô thị lớn trong khu vực Đông Nam Á vào năm 2030, châu Á vào năm 2045 và thế giới vào năm 2075.
- Trung ương trao cơ chế, nhưng nội lực của TP.HCM vẫn là yếu tố quyết định. Theo ông, bộ máy chính quyền, doanh nghiệp và người dân thành phố đã sẵn sàng để bứt phá mạnh mẽ? Thành phố cần làm gì để hiện thực hóa các mục tiêu lớn này?
- Nghị quyết 09 mới được ban hành nên nhiệm vụ trước mắt là nhanh chóng đưa nghị quyết vào thực tiễn. Thành phố cần tổ chức tuyên truyền, quán triệt và nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp về vai trò, vị thế mới của TP.HCM trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
Song song đó, việc hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua Luật Đô thị đặc biệt cần được triển khai khẩn trương để tạo nền tảng pháp lý cho thành phố ban hành các cơ chế thực thi cụ thể.
Thông điệp từ Trung ương hiện nay rất rõ ràng: TP.HCM sẽ dần được tháo gỡ các "điểm nghẽn" thể chế vốn kìm hãm sự phát triển suốt nhiều năm qua. Khi đó, thành phố có thể chủ động xây dựng mô hình phát triển mới, triển khai quy hoạch dài hạn 50-100 năm và phát huy tối đa lợi thế địa chính trị, địa kinh tế của mình.
Với thể chế tương thích hơn với vai trò và quy mô của một siêu đô thị, TP.HCM sẽ tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững trong kỷ nguyên mới
PGS.TS Trần Hoàng Ngân
Một điểm rất quan trọng là Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo ra sự ổn định và tăng niềm tin cho nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài. Đây là điều kiện để TP.HCM thu hút mạnh hơn các nguồn lực xã hội.
Những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng của TP.HCM có phần chậm lại, một phần do khả năng huy động nguồn lực xã hội suy giảm, trong đó có nguồn lực từ khu vực tư nhân - vốn đóng góp tới 65-70% tổng vốn đầu tư xã hội của thành phố. Thời gian qua, Quốc hội đã có nhiều Nghị quyết tháo gỡ cho TP.HCM, đó là lý do thành phố phục hồi rất nhanh trong nửa đầu năm nay và đang bắt đầu tăng tốc trở lại.
Tôi kỳ vọng với thể chế tương thích hơn với vai trò và quy mô của một "siêu" đô thị, TP.HCM sẽ tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững trong kỷ nguyên mới. Đồng thời, bên cạnh câu chuyện thể chế và tầm nhìn dài hạn, tôi tin rằng Nghị quyết 09 cũng tiếp thêm nguồn năng lượng cho chính quyền, doanh nghiệp và người dân TP.HCM để hiện thực hóa các mục tiêu này.
5 trụ cột kéo TP.HCM tăng trưởng 2 con số
- Để TP.HCM thực sự bứt tốc, Nghị quyết 09 yêu cầu thành phố xây dựng mô hình tăng trưởng mới. Theo ông, đâu sẽ là những trụ cột nên ưu tiên của TP.HCM đến năm 2030?
- Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM đang mang trong mình một "cơ thể" mới, với không gian phát triển rộng lớn hơn và những đặc điểm kinh tế xã hội thuận lợi hơn rất nhiều.
Thành phố đang định hình mô hình phát triển "3 vùng - 1 đặc khu - 3 hành lang - 5 trụ cột". Có thể xem 5 trụ cột này như 5 động cơ kéo cả "đoàn tàu" TP.HCM tăng tốc trong giai đoạn mới, và cả 5 động cơ đều quan trọng như nhau.
Trụ cột đầu tiên là công nghiệp công nghệ cao. Đây sẽ tiếp tục là động lực lớn nhất của thành phố, với hệ sinh thái gồm khu công nghệ cao, khu chế xuất, các khu công nghiệp được phát triển theo hướng thông minh, xanh và hiện đại, trải dài từ TP.HCM đến Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Hiện khu vực này đóng góp khoảng 30-35% GRDP và vẫn còn dư địa tăng trưởng rất lớn.
Trụ cột thứ hai là thương mại, dịch vụ, công nghiệp văn hóa. TP.HCM là điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước, đồng thời sở hữu lợi thế về hệ thống bán lẻ, dịch vụ lưu trú, ẩm thực và các hoạt động văn hóa. Lĩnh vực này đang đóng góp khoảng 15% GRDP, và khi được đầu tư hạ tầng đồng bộ hơn chắc chắn sẽ còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa.
Trung ương đang đặt rất nhiều kỳ vọng vào TP.HCM, với vai trò trung tâm kinh tế, văn hóa, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế và dẫn dắt sự phát triển của cả nước trong kỷ nguyên mới
PGS.TS Trần Hoàng Ngân
Thứ ba là logistics và kinh tế biển. Với hệ thống cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ tương lai cùng mạng lưới cảng hiện hữu như Cát Lái..., TP.HCM có tiềm năng rất lớn để trở thành trung tâm logistics hàng đầu khu vực. Kết hợp với kinh tế biển, năng lượng và hạ tầng kết nối liên vùng, đây sẽ là động lực tăng trưởng rất quan trọng trong tương lai, có thể nâng cao tỷ trọng đóng góp từ mức khoảng 10% GRDP hiện nay.
Trụ cột thứ tư là Trung tâm Tài chính quốc tế. TP.HCM vốn đã là trung tâm tài chính lớn nhất cả nước với hệ thống ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và sở giao dịch chứng khoán tập trung tại đây. Khi Trung tâm Tài chính quốc tế được hình thành, cùng với sự phát triển của fintech, tỷ trọng đóng góp của lĩnh vực này có thể tăng từ khoảng 8% hiện tại lên 12-15% GRDP.
Cuối cùng là trụ cột về kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. TP.HCM hiện nằm trong top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo toàn cầu. Nếu tiếp tục đầu tư đúng hướng, thành phố có thể trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của Đông Nam Á.
Trung ương đang đặt rất nhiều kỳ vọng vào TP.HCM không chỉ với vai trò đầu tàu tăng trưởng, mà còn là trung tâm kinh tế, văn hóa, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế và dẫn dắt sự phát triển của cả nước trong kỷ nguyên mới.
Tôi cho rằng sức mạnh của TP.HCM trong giai đoạn tới sẽ đến từ sự cộng hưởng của cả 5 động lực này. Và thực tế, thành phố cũng đang chuẩn bị rất kỹ lưỡng cho giai đoạn tăng tốc sắp tới, bắt đầu từ việc hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.
 |
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
