Ông Trump, bậc thầy 'động tác giả' trước đòn đánh Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Palm Beach, bang Florida, Mỹ, trong ngày 27/2. Ảnh: New York Times.

Trong chuyến thăm bang Texas ngày 27/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump có bài phát biểu sôi động về vấn đề kinh tế trước cử tri, sau đó, ông ghé vào một cửa hàng đồ ăn nhanh.

“Tặng hamburger cho tất cả mọi người!”, ông Trump tuyên bố trước những khách hàng reo hò phấn khích tại nhà hàng Whataburger ở thành phố Corpus Christi. Ông rời đi với túi đồ ăn mang số thứ tự 47.

Đi ăn burger rồi phát động chiến tranh

9 tiếng sau, giữa đêm khuya, từ một căn phòng bảo mật trong khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago nằm ở bang Florida, ông Trump phát động tấn công Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump xuất hiện tại nhà hàng Whataburger ở bang Texas ngày 27/2. Ảnh: New York Times.

Đây là điểm kết của một loạt động thái đánh lạc hướng kéo dài nhiều ngày trước đó, khi cựu ngôi sao truyền hình thực tế biết cả thế giới đang quan sát và phỏng đoán.

Dù việc Mỹ tăng cường hiện diện quân sự ở Trung Đông khiến quyết định động binh không khó đoán, nhưng thời điểm động binh là yếu tố then chốt khiến tất cả “đoán già đoán non”.

Nhà lãnh đạo 79 tuổi liên tục phát đi các tín hiệu gây nhiễu, tung hỏa mù ngoạn mục, thách thức các bên đoán trung.

Có suy đoán cho rằng ông Trump có thể tận dụng Thông điệp Liên bang đưa ra ngày 24/2 để công bố đòn tấn công vào Iran.

Nhưng ông không vội đề cập tới Iran trong bài phát biểu. Khi nhắc đến Iran, ông cũng chỉ nói thoáng qua, thậm chí kêu gọi giải pháp ngoại giao. Đồng thời không quên tạo nền tảng cho việc động binh khi cáo buộc Iran đang phát triển tên lửa có thể tấn công vào lãnh thổ Mỹ.

Những tín hiệu nhiễu tiếp tục xuất hiện sau khi quan chức Mỹ và Iran gặp nhau tại Geneva (Thụy Sĩ) trong ngày 26/2. Toàn bộ chính quyền ông Trump duy trì hình ảnh mọi việc vẫn diễn ra theo “nhịp thường”.

Nhà Trắng khéo công bố lịch trình cuối tuần của ông Trump, gồm chuyến thăm bang Texas, lưu lại Mar-a-Lago ở bang Florida, dự tiệc gây quỹ ủng hộ phong trào MAGA. Lịch còn để lại những khoảng trống khiến người ta đoán chắc ông Trump muốn đi đánh golf.

Ngày 27/2, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo Ngoại trưởng Marco Rubio sẽ hội đàm tại Israel vào ngày 2/3. Các nhà quan sát tin rằng các đòn tấn công chắc phải được trì hoãn tới sau ngày 2/3.

Phó tổng thống J.D. Vance cũng lên kế hoạch gặp Ngoại trưởng Oman, quốc gia trung gian quan trọng trong hoạt động đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Các động thái phát đi cho thấy Washington thực sự ưu tiên đàm phán.

Thực tế, vấn đề Mỹ tấn công Iran không phải là chuyện “có hay không”, mà là vấn đề “khi nào”. Ông Trump và cộng sự tìm mọi cách để không ai đoán ra được “khi nào” chuyện xảy ra.

Khi rời Nhà Trắng ngày 27/2, ông Trump nói chưa đưa ra quyết định về Iran, nhưng “không hài lòng” về tiến trình đàm phán.

Khi phát biểu tại Texas, ông Trump nói quyết định trong vấn đề Iran là “rất khó khăn”. Khi được hỏi trực diện rằng còn bao lâu nữa ông sẽ đưa ra quyết định không kích, ông trả lời phóng viên dí dỏm: “Tôi không nói. Các bạn muốn có tin độc quyền đình đám nhất lịch sử đấy à?”.

Thực tế, tại thời điểm dí dỏm ấy, quyết định chính thức đã rất cận kề.

Đang dự tiệc bỗng rút về phòng kín

Trong bức ảnh do Nhà Trắng đăng tải trên X, Tổng thống Trump theo dõi chiến dịch quân sự tại Iran từ Mar-a-Lago.

Trước đó, khi những vị khách mặc váy dạ hội và tuxedo còn đang mải khiêu vũ trong bữa tiệc đêm 27/2, một khung cảnh hoàn toàn khác đã bắt đầu diễn ra ở phía bên kia của khu điền trang rộng lớn.

“Chúc mọi người có buổi tối vui vẻ”, ông Trump nói với đám đông dự tiệc gây quỹ tại Mar-a-Lago, tay ông khẽ đánh nhịp vui vẻ theo ca khúc “God Bless the USA”. “Tôi phải đi làm việc”, Tổng thống nói rồi nhanh chóng rời đi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump theo dõi chiến dịch quân sự tại Iran từ khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở bang Florida, Mỹ, trong ngày 28/2. Ảnh: White House.

Bước qua những cánh cửa mạ vàng, vượt qua nhiều hàng rào an ninh, phía sau tấm rèm đen, các quan chức hàng đầu của Mỹ tập trung ở một góc yên tĩnh trong điền trang, chuẩn bị cho một đêm dài.

Giám đốc CIA, Ngoại trưởng Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ đều đã có mặt.

Kể từ khi ông Trump hạ cánh xuống điền trang, không gian này đã được vận hành kín đáo như một Phòng Tình huống ở Lầu Năm Góc. Từ căn phòng này, ông Trump giám sát chiến dịch tấn công Iran.

Phía sau tấm rèm đen, các bức ảnh do Nhà Trắng công bố cho thấy ông Trump không còn đeo cà vạt, ông đội mũ trắng in chữ “USA”, tập trung theo dõi diễn biến chiến dịch, trong đó có việc hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei.

Trong ngày 1/3, hình ảnh từ Mar-a-Lago cùng hai video liên quan đến chiến dịch quân sự là tất cả những gì công chúng được thấy về Tổng thống Mỹ. Ông Trump không có bài phát biểu chính thức nào, không tổ chức họp báo truyền hình xung quanh chiến dịch.

Điều đó khiến các bức ảnh do Nhà Trắng cung cấp trở thành hình ảnh hiếm hoi về Tổng thống Mỹ trong chiến dịch. Ông Trump phát động chiến dịch mà không đưa ra lập luận chính thức về mục tiêu chiến lược, thậm chí không nỗ lực tìm kiếm sự đồng thuận từ công chúng Mỹ.

Ông Trump có cách tiếp cận khác hoàn toàn so với những người tiền nhiệm khi phát động chiến tranh.

Từ lâu, ông đã sử dụng Mar-a-Lago để giám sát các chiến dịch quân sự nhạy cảm. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng cùng cố Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe trao đổi về vụ phóng tên lửa của Triều Tiên ngay ngoài sân hiên của Mar-a-Lago, giữa bối cảnh tiệc tùng. Các vị khách quan sát, lắng nghe và đăng ảnh lên mạng xã hội.

Sau đó, ông Trump và các trợ lý đã rút kinh nghiệm, siết chặt quy định chụp ảnh đối với khách mời. Hệ thống liên lạc mật ở Mar-a-Lago cũng được mở rộng và củng cố, do ông Trump có nhu cầu sử dụng hệ thống này thường xuyên.

Danh sách các động thái tuyệt mật của Mỹ được ông Trump “bật đèn xanh” từ Mar-a-Lago ngày càng nối dài.

Tại một phòng kín nằm dưới tầng hầm hồi năm 2020, ông Trump từng họp bàn và ra quyết định tiêu diệt Tư lệnh quân đội hàng đầu Iran, tướng Qasem Soleimani.

Từ một căn phòng khác, ông Trump từng ra lệnh không kích Syria hồi năm 2017, sau khi cáo buộc Syria sử dụng vũ khí hóa học. Ra lệnh xong, ông quay lại dùng bữa tối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và kể lại quyết định mình vừa đưa ra.

Ông Tập lắng nghe khi đang ăn món tráng miệng là bánh chocolate. “Ông ấy đang ăn bánh. Và ông ấy im lặng”, ông Trump tiết lộ.

Gần đây, ông Trump đã phát lệnh từ Mar-a-Lago khi Mỹ không kích lực lượng Houthi tại Yemen; khi tên lửa Tomahawk của Mỹ phóng vào các căn cứ của ISIS ở Nigeria; khi đặc nhiệm Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.

Ông Trump không hề ra sân golf trong hai ngày cuối tuần qua, ông “chơi trốn tìm” với truyền thông Mỹ. Người ta mong thấy ông, mong chụp được một hình ảnh, còn ông... “lặn mất tăm”.

Nhà Trắng hiện từ chối đưa ra bình luận trước nhiều câu hỏi. Nhưng Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt sẵn sàng đưa ra nhận định về buổi tiệc gây quỹ tại Mar-a-Lago, bà nhận định sự kiện này “quan trọng hơn bao giờ hết”.

Quả thực vậy, muốn tung hỏa mù cần có bối cảnh, vì vậy, sự kiện gây quỹ này quả thực “quan trọng hơn bao giờ hết”. Cả thế giới đã bị “đánh úp” ngỡ ngàng, ông Trump - bậc thầy của động tác giả - đang im lặng bí ẩn, khiến người ta “phát sốt” chờ ông xuất hiện. Tài năng của ngôi sao truyền hình thực tế, kỹ năng của chiến lược gia đứng đầu nước Mỹ, ông Trump có cả hai.