Ông Netanyahu mang đến Washington các ‘yêu sách tối đa’

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại cuộc họp báo ở câu lạc bộ Mar-a-Lago, Palm Beach, bang Florida, Mỹ, ngày 29/12/2025. Ảnh: Reuters.

Cuộc hội đàm ngày 11/2 giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận quyết định nào về vấn đề Iran. Trong khi Israel kỳ vọng vào những biện pháp mạnh mẽ với Iran, ông Trump nhấn mạnh tiếp tục các cuộc đàm phán với Tehran nhằm tìm kiếm một thỏa thuận khả thi.

Dẫu vậy, trong đoạn viết trong đăng tải trên mạng xã hội sau cuộc gặp với Thủ tướng Netanyahu, ông Trump nói: “Nếu có thể đạt được thỏa thuận với Iran, đó sẽ là phương án tôi ưu tiên. Nếu không thể đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra”.

Tổng thống Mỹ cũng nhắc lại việc Mỹ từng không kích các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng 6 năm ngoái, khi Tehran từ chối thỏa thuận.

Ông Trump chưa thể ‘dứt khoát’ với Israel

Theo Reuters, đây là cuộc gặp lần thứ 7 giữa ông Trump và ông Netanyahu kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng hồi năm ngoái. Điều này cho thấy các vấn đề tại Gaza và Iran chiếm ưu tiên cao trong chương trình nghị sự của Washington.

Chuyến thăm Mỹ lần này của ông Netanyahu diễn ra kín tiếng hơn thường lệ, không có báo chí hiện diện trong Phòng Bầu dục của Nhà Trắng.

Theo Reuters, ông Netanyahu muốn thúc đẩy Mỹ mở rộng khuôn khổ đàm phán với Iran, tập trung vào ba yêu cầu cốt lõi: chấm dứt chương trình làm giàu hạt nhân, hạn chế tên lửa đạn đạo và chấm dứt hỗ trợ các nhóm ủy nhiệm trong khu vực như Hamas và Hezbollah.

Nhận định trên Al Jazeera, chuyên gia Barbara Slavin (Hội đồng Stimson) cho rằng nhà lãnh đạo Israel đang đưa ra những “yêu sách tối đa”. Không dừng lại ở các mục tiêu quân sự, ông Netanyahu còn kỳ vọng vào một kịch bản thay đổi chế độ tại Iran.

Giới quan sát nhận định áp lực từ phía ông Netanyahu còn nhằm phục vụ mục đích nội bộ. Phóng viên Nour Odeh của Al Jazeera chỉ ra rằng triển vọng bầu cử sớm tại Israel là động lực khiến Thủ tướng nước này thúc đẩy ông Trump giữ lập trường cứng rắn. Một thắng lợi ngoại giao trước Iran sẽ là "quân bài" chiến lược giúp ông Netanyahu chiếm ưu thế tuyệt đối trước cử tri.

Dẫu vậy, những tuyên bố từ phía Tổng thống Trump cho thấy Washington vẫn chưa đưa ra cam kết cụ thể nào đáp ứng các yêu cầu của Israel.

Thay vào đó, ông Trump tiếp tục duy trì chiến thuật răn đe bằng cách nhắc lại chiến dịch quân sự cũ: “Lần trước, Iran đã chọn không ký thỏa thuận và phải hứng chịu chiến dịch Midnight Hammer. Kết quả đó không hề tốt đẹp. Hy vọng lần này họ sẽ hành động hợp lý và có trách nhiệm hơn".

Đáp lại sự thận trọng từ Nhà Trắng, Văn phòng Thủ tướng Netanyahu phản hồi chừng mực khi cho biết hai bên “nhất trí tiếp tục phối hợp sát sao”. Dù vậy, phía Israel vẫn kiên trì khẳng định: Lợi ích an ninh của Tel Aviv phải là ưu tiên không thể tách rời trong mọi tiến trình đàm phán với Iran.

"Lằn ranh đỏ" tên lửa và sức ép quân sự

Hướng tới vòng đàm phán thứ hai với Mỹ, giới chức Iran khẳng định sẵn sàng thảo luận về vấn đề hạt nhân nhưng kiên quyết vạch ra "lằn ranh đỏ" đối với chương trình tên lửa đạn đạo.

Ngày 11/2, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei thông báo Tehran sẵn sàng đưa mức độ làm giàu urani và quy mô dự trữ hạt nhân lên bàn thương lượng với Mỹ. Tuy nhiên, Iran nhấn mạnh điều kiện tiên quyết là các quyền hợp pháp của nước này theo luật pháp quốc tế phải được công nhận và tôn trọng đầy đủ.

"Mọi giải pháp phải dựa trên cơ sở quyền lợi được ghi nhận trong các điều ước quốc tế”, ông Baqaei nói. Phía Iran cũng một lần nữa bác bỏ các cáo buộc từ phía Israel cho rằng Tehran đang tiến gần đến ngưỡng chế tạo vũ khí hạt nhân.

Cùng ngày 11/2, ông Ali Shamkhani, Cố vấn Lãnh đạo tối cao Iran, nhấn mạnh năng lực tên lửa của nước này là “không thể thương lượng”. Tuyên bố này được đưa ra ngay trong dịp kỷ niệm 47 năm Cách mạng Hồi giáo, ám chỉ một điểm bế tắc nghiêm trọng khi Iran muốn tách biệt hồ sơ hạt nhân, còn Mỹ lại yêu cầu giải quyết đồng thời cả chương trình tên lửa và các liên minh khu vực của Tehran.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm thứ Tư cho biết đất nước của ông sẵn sàng chứng minh tính chất hòa bình của chương trình hạt nhân, nhưng sẽ “không khuất phục trước những yêu sách thái quá”.

Ở phía ngược lại, Tổng thống Donald Trump tiếp tục duy trì chiến thuật "vừa đấm vừa xoa". Dù khẳng định ưu tiên đối thoại, trong cuộc phỏng vấn với Fox Business phát sóng ngày 10/2, ông Trump nói một “thỏa thuận tốt” với Iran đồng nghĩa với việc “không có vũ khí hạt nhân, không có tên lửa” tại Iran.

“Hoặc là chúng ta đạt được thỏa thuận, hoặc sẽ phải hành động cứng rắn như lần trước”, ông Trump phát biểu trên Axios, nhắc lại chiến dịch không kích ba cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6 năm ngoái.

Mỹ đang cân nhắc điều động tàu sân bay thứ hai tới khu vực như một tín hiệu răn đe trong bối cảnh tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông.

Trong thế đối đầu căng thẳng, Qatar đang đẩy mạnh vai trò cầu nối ngoại giao. Ngày 11/2, Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani đã có cuộc điện đàm quan trọng với Tổng thống Trump nhằm thảo luận các giải pháp hạ nhiệt.

Cùng ngày tại Doha, Quốc vương Qatar đã tiếp ông Ali Larijani, Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran. Chuỗi hoạt động này diễn ra ngay sau khi Mỹ và Iran nối lại các cuộc tiếp xúc gián tiếp tại Oman ngày 9/2.

Với sự tham gia tích cực của Qatar và Oman, cộng đồng quốc tế kỳ vọng các nỗ lực ngoại giao có thể ngăn chặn nguy cơ một cuộc xung đột lan rộng đang phủ bóng lên an ninh khu vực.