 |
| Thư phòng nhà văn, cựu chiến binh, đại tá Đặng Vương Hưng tại Hà Nội là nơi lưu trữ của hàng trăm ký ức chiến tranh - qua thư từ, nhật ký, hồi ký... Đây cũng là nơi ông miệt mài làm việc suốt hơn hai mươi năm qua trong công việc sưu tầm tư liệu, kỷ vật của người lính và gia đình họ. |
 |
Thư phòng chỉ chừng 20 m2 nhưng chứa đầy những sách. Từ các cuốn sách văn học của các tác giả nổi tiếng như Nguyễn Minh Châu, tới các cuốn sách hồi ký, sách do chính nhà văn biên soạn, giới thiệu như Trở về trong giấc mơ, Mãi mãi tuổi hai mươi, Những lá thư thời chiến,... |
 |
| Tình yêu là một chủ đề xúc động thường được nhắc tới trong những cuốn nhật ký viết thời chiến. Một trong những câu chuyện cảm động được nhà văn kể lại là việc người lính tưởng tượng ra hình ảnh người yêu để làm điểm tựa tinh thần. Đó là câu chuyện trong cuốn Tây Tiến viễn chinh được nhà văn Đặng Vương Hưng biên soạn từ nhật ký của liệt sĩ Trần Duy Chiến. |
 |
| Thư phòng nhà văn chứa hàng vạn thư từ, nhật ký khác nhau của nhiều gia đình người lính gửi về. Theo ông Đặng Vương Hưng, thư và nhật ký là hai phương tiện biểu đạt tình cảm quan trọng nhưng có những đặc điểm rất khác nhau trong bối cảnh chiến tranh. Viết thư là nhu cầu thông tin phổ biến mà hầu như ai cũng có thể thực hiện, thậm chí những người không biết chữ cũng có thể nhờ người khác viết hộ; trong khi đó, việc viết nhật ký đòi hỏi người viết phải có một trình độ viết nhất định. Nhật ký thường là nơi người lính gửi gắm những tâm tư thầm kín nhất, trong khi thư đôi khi có thể được đọc chung với mọi người. |
 |
| Nhà văn kể rằng trong môi trường quân ngũ, những lá thư gửi từ hậu phương thường không chỉ dành riêng cho người nhận mà trở thành "niềm vui chung" của cả đơn vị. Khi một người nhận được thư, đồng đội thường cùng nhau đọc và chia sẻ những câu chuyện gia đình, con cái hay những lời thăm hỏi. "Cả những đoạn thư bày tỏ tình cảm cũng được đọc chung khiến cả đơn vị được dịp cười khúc khích", nhà văn kể. Việc đọc chung thư giúp những người lính gắn kết hơn, coi nỗi niềm của đồng đội cũng là của chính mình. |
 |
| Nghĩ về tình yêu thời chiến, nhà văn Đặng Vương Hưng cho rằng tình yêu của người lính thời chiến luôn có sự gắn kết chặt chẽ và không thể tách rời khỏi tình yêu quê hương, đất nước. Trong những lá thư, nhật ký, câu trước có thể là những lời nhớ nhung riêng tư nhưng câu sau đã lồng ghép những mục tiêu chung của dân tộc. Sự hòa quyện giữa tình yêu riêng với lý tưởng chung này đã tạo nên tính cách đặc trưng của một thế hệ người lính. |
 |
| "Tình yêu đối với người lính thời chiến thực sự là nguồn sức mạnh giúp họ vượt qua những khó khăn, gian khổ", nhà văn chia sẻ. Theo ông, trong những giây phút khốc liệt nhất của cuộc chiến, hình bóng người yêu, gia đình ở hậu phương chính là động lực để người lính cố gắng chiến đấu, để trở về vào ngày hòa bình. Nỗi nhớ nhung, những khắc khoải, sự mãnh liệt, sự hòa quyện tình yêu và lý tưởng sống của những tình cảm khi đó đã khiến chủ đề tình yêu thời chiến luôn giữ được sức hút qua nhiều thập kỷ. |
 |
| Công việc sưu tầm thư và nhật ký chiến tranh là một hành trình đầy thử thách, đòi hỏi sự kiên trì. Những tài liệu này sau hàng chục năm thường bị ố vàng, nhòe nét hoặc hư hỏng nặng do điều kiện khắc nghiệt của thời tiết và chiến trường. Nhà văn cũng phải đối mặt với những khó khăn khi thuyết phục các gia đình trao kỷ vật, bởi với họ, đó là hiện thân thiêng liêng duy nhất còn lại của người thân đã khuất. Nhiều cuốn nhật ký còn được viết bằng ký hiệu, ngoại ngữ hoặc tiếng lóng để giữ bí mật, khiến việc biên tập và giải mã thông tin trở nên phức tạp. |
 |
| Nhà văn kể rằng có cụ bà khi đã gần trăm tuổi vẫn kiên quyết không trao lại thư của con vì đó là thứ duy nhất còn lại giúp bà cảm thấy con mình vẫn hiện hữu. Lại có trường hợp người thân của người lính trao thư cho nhà văn vì sợ thất lạc, nhưng chưa muốn biến chúng thành tác phẩm; thỉnh thoảng người thân lại gọi điện hỏi thăm nhà văn về tình trạng tập thư, tài liệu. |
 |
| Những cuốn nhật ký còn thể hiện sự đa tài và tâm hồn lãng mạn của người lính. Nhiều cuốn nhật ký chứa nhiều tranh vẽ hoặc các bản ký âm âm nhạc. |
 |
| Nhà văn chia sẻ mình thực hiện công việc này như một cách trả món nợ ân tình với những đồng đội đã hy sinh. Nhiều năm qua, nhà văn và tổ chức "Trái tim người lính" đã tìm kiếm, phục dựng nhiều di ảnh liệt sĩ, sưu tầm kỷ vật chiến tranh, xây dựng tủ sách, kết nối thế hệ trẻ với những câu chuyện của cha anh. Tâm tư của một thế hệ ra trận cả vì sự thúc giục của lý tưởng sống và cả vì tiếng gọi của tình yêu, đã được gửi gắm qua những lá thư, cuốn nhật ký. |
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
