Phát hiện quyền lực hướng thiện

Tôi vốn không định viết về quyền lực, nhưng rồi quyền lực lại trở thành chủ đề của quyển sách này.

Khi kết nối những cột mốc trong cuộc sống của mình, tôi nhận thấy mình hầu như lúc nào cũng dồn năng lượng cho việc cố gắng làm cho mọi thứ tốt hơn, bằng cách giải quyết vấn đề hay dồn sức để hoàn thành sứ mạng được giao. Ban đầu, nỗ lực đó là vì gia đình và bản thân tôi, sau đó là vì khách hàng và đồng nghiệp, và xa hơn nữa là vì công ty và cộng đồng.

Khi nhìn lại, tôi nhận thấy mình đã lớn lên với niềm tin rằng tôi có khả năng làm cho mọi thứ tốt đẹp hơn. Chỉ cần chăm chỉ và được sự ủng hộ của người xung quanh, tôi có thể tác động đến kết quả. Thậm chí là thay đổi hiện trạng. Nói ngắn gọn, tôi tin rằng mình có “quyền lực” mặc dù không trực tiếp nói ra. Không phải kiểu quyền lực theo nghĩa tiêu cực - ích kỷ, hung hăng, coi trọng thứ bậc. Tôi học được qua trải nghiệm rằng quyền lực không cần phải mang theo tiếng xấu mới phát huy tác dụng. Vẫn còn đó thứ quyền lực tốt đẹp.

Bà Ginni Rometty - nguyên CEO của IBM. Ảnh: Reuters.

Theo tôi nhận thấy, quyền lực vẫn mang nghĩa tích cực nếu được sử dụng với sự tôn trọng. Đó là khi nó khiến người ta đoàn kết vì một mục đích chung và tạo động lực cho người ta cố gắng thể hiện phiên bản tốt đẹp nhất của mình. Quyền lực trở nên tích cực khi mục đích của nó là tối đa hóa phần lợi ích và ngăn chặn thay vì phớt lờ những hệ quả tiêu cực. Quyền lực trở nên tích cực khi nó mang tính hòa nhập, chia sẻ và bình đẳng.

Khi nhìn lại quá khứ, tôi cũng phát hiện một điều khác nữa liên quan đến quyền lực. Phương pháp giải quyết vấn đề sẽ xuất hiện khi người ta chấp nhận sự căng thẳng nảy sinh từ những quan điểm đối lập, trên tinh thần thu hẹp khác biệt. Câu trả lời cho những câu hỏi phức tạp rất hiếm khi rạch ròi “đúng hoặc sai”, “có hoặc không”, “này hoặc kia”. Thay vì cứ bất chấp mà đòi hỏi “X hoặc Y”, tôi đã chứng kiến người ta đạt được nhiều hơn khi cân nhắc “X và Y”, chấp nhận rằng giải pháp tốt nhất đôi khi là một cách thứ ba.

Người ta có khuynh hướng trốn tránh mâu thuẫn, nhưng đối mặt với nó mới chính là phương thức hiệu quả hơn. Nhiều năm nay, tôi vẫn luôn nói rằng phát triển và thoải mái là hai khái niệm không thể tồn tại song hành. Điều này đúng với con người, với tổ chức, và với cả quốc gia. Nếu muốn chỉnh sửa một thứ đã hỏng, chúng ta phải chấp nhận cảm giác khó chịu, không thoải mái, và điều này là hoàn toàn bình thường.

Một sự thật khác nữa mà tôi học được về quyền lực là: quyền lực chỉ có giá trị thực sự khi tạo ra được tiến bộ hữu hình. Có nghĩa là kết quả mà người ta mong muốn phải được hiện thực hóa, dù chỉ là một phần hay là toàn bộ. Phải có ai đó hay thứ gì đó được hưởng lợi. Dự tính mà không có tiến triển thì cũng vô nghĩa.

Nói tóm lại, việc viết quyển sách này đã giúp tôi hiểu rõ hơn rằng muốn làm cho mọi thứ tốt đẹp hơn thì cần có quyền lực, và quyền lực vẫn mang nghĩa tốt khi được thực hiện cùng sự tôn trọng, khi nó điều tiết được căng thẳng, và khi nó đặt tiến bộ chung lên trên quan điểm riêng của một người. Tôn trọng. Căng thẳng. Tiến bộ. Bạn sẽ thấy những khái niệm này xuyên suốt quyển sách, vì chúng cũng đã luôn hiện hữu trong những trải nghiệm của tôi. Tôi hy vọng trải nghiệm của bạn cũng sẽ chứng minh chúng là chìa khóa để tạo ra những thay đổi có ý nghĩa và tích cực.