|
|
Việc thiếu hụt nguồn cung ethylene khiến Nhật Bản dần rơi vào tình trạng thiếu hụt chuối. Ảnh: Nikkei Asia. |
Nhật Bản vận chuyển chuối khi quả vẫn còn xanh, sau đó đưa vào các phòng ủ chứa khí ethylene để kích thích quá trình chín trước khi phân phối ra các kệ hàng siêu thị. Tuy nhiên, nguồn cung ethylene, loại khí được sản xuất từ naphtha (một sản phẩm của dầu mỏ), đang trở nên khan hiếm tại quốc gia này, theo Bloomberg.
Cụ thể, sau khi thu hoạch, chuối cần được ủ bằng khí ethylene để kích thích quá trình chín. Nếu không được xử lý bằng loại khí này, quả sẽ không thể mềm và phát triển độ ngọt đặc trưng, trước khi dần hư hỏng. Tập đoàn Farmind, đơn vị xử lý khoảng 30% lượng chuối nhập khẩu tại Nhật Bản, tiết lộ bơ và kiwi cũng được ủ chín bằng ethylene nhưng lượng khí cần sử dụng thấp hơn nhiều.
Năm ngoái, Nhật Bản nhập khẩu khoảng 1 triệu tấn chuối, khiến loại trái cây này trở thành một trong những mặt hàng thực phẩm thiết yếu nhất của quốc gia. Tồn kho naphtha của Nhật Bản đã giảm khoảng 25% từ đầu năm đến nay do tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, làm tắc nghẽn khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Theo ông Eiji Akashi, Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà nhập khẩu Chuối Nhật Bản, đây là tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nhất trong vòng 50 năm qua.
"Giá cả có thể tăng lên, nhưng chúng tôi đang làm mọi cách để tránh tình trạng thiếu hàng. Toàn bộ ngành công nghiệp chuối đang nỗ lực tối đa để duy trì nguồn cung ổn định", ông Akashi cho biết.
Hiện tại, chuối vẫn được chuyển tới các cửa hàng và một số nhà nhập khẩu đã đảm bảo đủ nguồn ethylene trong khoảng 2-3 tháng tới. Tuy nhiên, các nhà bán lẻ đang chịu áp lực, buộc họ phải chuyển phần chi phí gia tăng liên quan đến hóa dầu như nhiên liệu, bao bì và vận chuyển sang người tiêu dùng.
Số liệu của chính phủ Nhật Bản chỉ ra rằng trung bình mỗi hộ gia đình nước này đã chi khoảng 5.200 yen (33 USD) mua chuối trong năm 2025. Giá bán lẻ mặt hàng này tại Tokyo tăng 4,4% trong năm ngoái và đã tăng hơn 30% kể từ năm 2022.
Không chỉ ngành chuối bị ảnh hưởng, tình trạng thiếu hụt naphtha còn lan sang nhiều lĩnh vực khác. Công ty sản xuất đồ ăn vặt Calbee đã phải chuyển sang sử dụng bao bì đen trắng cho khoai tây chiên và một số sản phẩm khác do nguồn cung mực in suy giảm. Mực in thường sử dụng nhựa tổng hợp có nguồn gốc từ naphtha.
 |
| Tình trạng thiếu hụt naphtha khiến nguồn cung mực in của hãng ăn vặt Calbee suy giảm. Ảnh: Calbee. |
Việc Nhật Bản dễ bị tổn thương trước các gián đoạn về nguồn cung khí do nước này gần như không có nguồn dầu mỏ trong nước và cũng không có các tuyến đường ống quốc tế giúp giảm phụ thuộc vào vận tải biển. Eo biển Hormuz bị gián đoạn đã tạo ra những tác động dây chuyền lên chuỗi cung ứng hóa dầu chuyên biệt của quốc gia này, biến một cuộc xung đột địa chính trị ở xa thành áp lực trực tiếp đối với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu hàng ngày.
Hiện, chính phủ Nhật Bản đang nỗ lực trấn an các doanh nghiệp và người dân. Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết Nhật Bản vẫn có đủ nguồn cung naphtha để đáp ứng nhu cầu trong nước cho tới năm sau.
Tình trạng khan hiếm hiện nay cũng buộc các doanh nghiệp chuyên xử lý trái cây tìm kiếm nguồn cung ethylene thay thế. Công ty Catalytic Generators có trụ sở tại bang Virginia (Mỹ), chuyên sản xuất thiết bị tạo khí ethylene từ ngô và các nguyên liệu sinh học khác thay vì từ hóa dầu, đã bắt đầu xuất khẩu máy móc sang Nhật Bản để hỗ trợ các doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung. Công ty cũng đang tìm kiếm đối tác phân phối tại Nhật Bản.
Trong khi đó, tập đoàn Farmind cảnh báo lượng tồn kho ethylene của doanh nghiệp đã giảm dần và công ty đang tích cực tìm kiếm các nhà cung cấp mới trong và ngoài nước. Theo đại diện Farmind, một số chi phí liên quan đã tăng gần 10 lần. "Nếu tình trạng này kéo dài, chuối có thể biến mất khỏi bàn ăn của các gia đình Nhật Bản", đại diện công ty nói thêm.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
