“Dòng sông Đáy quê em/ Sông trăng hay sông lụa/ Nong kén vàng như lúa/ Tròn vạnh một góc trời/…Dòng sông Đà quê anh/ Đá dựng ghềnh dựng thác/ Nước reo thành điệu nhạc/ Nguồn than trắng vô biên…”
Tác giả những câu hát về “Dòng sông quê anh, dòng sông quê em” - nhạc sỹ Đoàn Bổng đã qua đời ngày 4/1 tại Hà Nội, hưởng thọ 83 tuổi.
Nhạc sỹ Đoàn Bổng tên đầy đủ là Đoàn Chí Bổng, sinh năm 1943, ở Thường Tín, Hà Nội.
Yêu âm nhạc từ nhỏ với những khúc hát dân ca, khi trưởng thành, ông quyết tâm thi vào Trường Âm nhạc Việt Nam, nay là Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Ông là thí sinh duy nhất ở khu vực Hà Nội đỗ vào ngành Sáng tác. Tốt nghiệp năm 1972, ông về làm cán bộ biên tập âm nhạc cho Đài Phát thanh Giải phóng. Sau này, ông chuyển công tác sang Đài Truyền hình Việt Nam, giữ cương vị Trưởng phòng ca nhạc Ban Văn nghệ của đài trong thời gian dài đến khi nghỉ chế độ.
 |
| Đoàn Bổng là một nhạc sỹ, nhà thơ, nhà biên kịch, nhà hoạt động văn hóa, nghệ thuật nổi tiếng của Việt Nam. Ảnh: GĐCC. |
Gia tài âm nhạc của Đoàn Bổng có khoảng hơn 300 ca khúc, đa dạng đề tài, song có thể chia làm ba mảng sáng tác chính: Quê hương-đất nước, Bác Hồ và Hà Nội. Trong đó, với ba ca khúc nổi bật nhất đại diện cho ba mảng sáng tác là “Dòng sông quê anh, dòng sông quê em,” “Hát về Người,” “Hà Nội những kỷ niệm trong tôi,” nhạc sỹ Đoàn Bổng đã được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật năm 2023.
Đoàn Bổng đã có 4 tác phẩm được lưa chọn làm ca khúc truyền thống hoặc được khắc tạc vào bia đá để lưu truyền.
“Bài ca Mặt trận Tổ quốc” trở thành ca khúc truyền thống của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. “Khúc quân ca Trường Sa” trở thành bài hát truyền thống không chỉ của riêng bộ đội Trường Sa mà còn của toàn thể quân binh chủng Hải quân.
Ca khúc “Từ làng Sen con hát bên Người” được phát liên tục các ngày trong tuần phục vụ du khách tại Khu Di tích tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An. Đặc biệt bài thơ “Niệm khúc” của ông được Bộ Công an chọn tạc trên bia đá trong Di tích An ninh Khu V thời chống Mỹ.
Mảng sáng tác về Bác Hồ có một số bài tiêu biểu như: “Hồ Chí Minh, ngọn cờ hòa bình” (thơ Romet Chandra - nguyên Chủ tịch Hội đồng Hòa bình thế giới), “Hồ Chí Minh - nhà thơ không của riêng mình,” ca khúc “Hát về Người” (phỏng thơ Phạm Hổ), “Từ làng Sen con hát tên Người,” “Em làm vui lòng Bác,” “Lời Bác dạy truyền mãi mai sau” (thơ Đỗ Văn Phú)…
Trong ba mảng sáng tác âm nhạc của Đoàn Bổng, Hà Nội là đề tài được viết muộn nhất, mãi đến năm 1984, dịp kỷ niệm 30 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, ông mới bắt tay vào ca khúc đầu tiên “Hà Nội những kỷ niệm trong tôi.”
Kể từ đó, ông viết nhiều hơn về Thủ đô yêu dấu, với các ca khúc “Hà Nội của tôi” (thơ Quốc Toàn), “Hà Nội đêm” (thơ Trần Minh), “Hà Nội, Thu lại về” (thơ Nguyễn Thị Hồng), “Từ Hoa Lư đến Thăng Long Hà Nội” (thơ Nguyễn Quang Long), “Thăng Long-Hà Nội chào bạn bốn phương,” “Thành phố ngàn năm văn hiến”...
Rất nhiều bài hát khác của Đoàn Bổng cũng là những tình khúc được nhiều người yêu thích: “Câu hát gọi Xuân về,” “Nỗi nhớ biển xa,” “Cánh bằng lăng,” “Đêm sông Cầu” (phổ thơ Đỗ Trung Lai)...
Nhạc sỹ Đoàn Bổng cũng là tác giả duy nhất được Dàn nhạc Giao hưởng Rouen (Pháp) chọn ba ca khúc “Hà Nội những kỷ niệm trong tôi,” “Hà Nội của tôi,” “Thành phố ngàn năm văn hiến” để biểu diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội và Cung Văn hóa lao động hữu nghị Việt Xô vào dịp Đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội.
Bên cạnh sáng tác âm nhạc, Đoàn Bổng còn có một vốn thơ khá đầy đặn. Ông đã xuất bản 5 tập thơ nhạc và mới nhất là tập thơ “Bắt đầu từ đôi mắt” ra mắt năm 2023.
Câu chuyện về những chiếc nhãn dán bệnh lý và bản ngã bị đánh mất được khắc họa trong cuốn Người lạ với chính ta của nhà báo Rachel Aviv. Một tác phẩm đã tạo ra nhiều tranh luận vì sự sắc bén, khách quan và đầy tính nhân văn. Tác giả không đơn thuần ghi chép những hồ sơ bệnh án khô khan, mà mở ra cho độc giả một hành trình khám phá sự mong manh của tâm trí khi đứng trước những định nghĩa được gắn nhãn bởi y khoa.
Người lạ với chính ta không đưa ra đáp án đơn giản. Nó mời độc giả bước vào vùng biên giới mong manh giữa "ý nghĩa" và "bằng chứng", nơi đôi khi cả hai không gặp nhau. Và trong ranh giới ấy, điều đáng sợ nhất không phải là căn bệnh, mà là khoảnh khắc ta không còn nhận ra chính bản thân mình.
