Nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan ở Việt Nam

Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng lớn từ bệnh viêm gan do virus khi là một trong những quốc gia có tỷ lệ nhiễm virus viêm gan B và C cao trong khu vực. Hệ quả là ung thư gan trở thành một trong những loại ung thư gây nhiều ca không qua khỏi nhất, đưa Việt Nam vào nhóm 10 quốc gia có tỷ lệ mắc và không qua khỏi do ung thư gan cao nhất thế giới.

Theo Bộ Y tế, khoảng 57% trường hợp xơ gan và 78% trường hợp ung thư gan tiến triển tại Việt Nam có liên quan đến nhiễm virus viêm gan B hoặc C.

Kết quả điều tra tại một số nhóm dân cư cho thấy tỷ lệ nhiễm virus viêm gan B ở Việt Nam khoảng 9,4%, trong khi tỷ lệ nhiễm virus viêm gan C dao động từ 0,2-4%.

Một bệnh nhân đang điều trị ung thư gan tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Đinh Hà.

Theo mô hình ước tính gánh nặng bệnh tật do Bộ Y tế phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thực hiện, cả nước hiện có khoảng 6,5 triệu người nhiễm virus viêm gan B và khoảng 1 triệu người nhiễm virus viêm gan C.

Mỗi năm, virus viêm gan B gây khoảng 26.700 ca không qua khỏi, còn virus viêm gan C gây khoảng 3.800 ca. Hai bệnh này cũng là nguyên nhân chính dẫn đến khoảng 80.000 trường hợp xơ gan và ung thư gan, đồng thời chiếm tới 90% tổng số ca ung thư gan trên cả nước. Năm 2022, ung thư gan là loại ung thư phổ biến đứng thứ hai tại Việt Nam, chiếm 13,6% tổng số ca ung thư.

Virus viêm gan B chủ yếu lây truyền từ mẹ sang con, trong khi virus viêm gan C chủ yếu lây qua đường máu. Dù vậy, cả hai bệnh đều có thể được kiểm soát nếu được phát hiện và điều trị sớm.

Hiện viêm gan B có vaccine phòng bệnh và các biện pháp hiệu quả nhằm ngăn lây truyền từ mẹ sang con. Đối với viêm gan C, các thuốc điều trị hiện nay có thể chữa khỏi bệnh với tỷ lệ trên 95%.

Trong khi đó, điều trị viêm gan B giúp ức chế sự nhân lên của virus, giảm tải lượng virus xuống mức rất thấp hoặc không còn phát hiện trong máu, qua đó bảo vệ gan và hạn chế nguy cơ tiến triển thành xơ gan, ung thư gan.

Tuy nhiên, theo Bộ Y tế, thách thức lớn hiện nay là phần lớn người mắc viêm gan do virus chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, khiến hiệu quả điều trị giảm và nguy cơ biến chứng tăng cao.

Vì vậy, ngành y tế khuyến cáo người dân chủ động tiêm vaccine phòng viêm gan B, thực hiện xét nghiệm khi có yếu tố nguy cơ hoặc theo chỉ định của bác sĩ để phát hiện bệnh sớm. Việc mở rộng xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị kịp thời được kỳ vọng sẽ góp phần giảm số ca xơ gan, ung thư gan và hướng tới mục tiêu loại trừ bệnh viêm gan vào những năm tới.